7+1 σκέψεις για τον πόλεμο

Μερικές σκέψεις της στήλης για τα νέα δραματικά γεγονότα ίσως βοηθούν.

1. Η χώρα μας έχει εμπλακεί στον πόλεμο στο Ιράν. Ο βαθμός συμμετοχής της είναι προς συζήτηση, όχι η ίδια η συζήτηση. Αυτό δεν σημαίνει πως δεν θα μιλάμε ή δεν θα θυμόμαστε ποιος ξεκίνησε αυτόν τον επιθετικό πόλεμο και ποια είναι τα χαρακτηριστικά του. Oύτε πρέπει να παραιτηθεί η Ελλάδα από τη δυνατότητα που έχει να μετέχει σε κινήσεις ειρήνευσης.

2. Η επίκληση στο Διεθνές Δίκαιο είναι ολοκληρωμένη όταν αφορά τα πάντα ως ισχύουσα δέσμευση κανόνων και όρων. Η καταστρατήγησή της δεν είναι ίδια κάθε φορά αλλά καταλήγει στον ίδιο παρονομαστή. Μια διπλωματία της ισχύος δεν μπορεί να αποτελέσει τον νέο οδικό χάρτη. Ούτε επιχειρήματα πολιτισμικών σταυροφοριών χωρούν. Επίσης δεν υπάρχουν βόμβες που απελευθερώνουν από τυραννίες.

3. Κανείς πόλεμος πια δεν έχει – εδώ και καιρό – μόνον ένα μέρος. Η περίπτωση του Ιράν αναβαθμίζει κι άλλο αυτό το νέο μοντέλο πολέμου που το είδαμε και στη Συρία. Εκεί επιπροσθέτως είχε και εμφύλιο. Εδώ εμπλέκονται περίπου δέκα χώρες άμεσα και έμμεσα. Δεν είναι απλώς ανάφλεξη τοπική και περιφερειακή. Είναι περιφερειακός πόλεμος.

4. Η αντιπαράθεση για το περιεχόμενο και τα χαρακτηριστικά της «συλλογικής Δύσης» πριν από την εμπλοκή στο Ιράν ήταν εντελώς διαφορετική από την μετά τον πόλεμο. Αν τότε είδαμε μια προσπάθεια ενδο-ρήξης από την τραμπική διοίκηση που έφτανε μέχρι και στην αποδόμηση του ΝΑΤΟ, σήμερα η Δύση κινήθηκε ενιαία πίσω από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ. Κι όμως αν είχε τώρα μια ευκαιρία η Ευρώπη κυρίως να χειραφετηθεί σοβαρά εντός Δύσης και να μη γίνει παρακολούθημα, αυτή χάθηκε στις πρώτες βόμβες στην Τεχεράνη. Εξαίρεση η Ισπανία.

5. Πάντα σε αυτές τις περιπτώσεις, εμφανίζονται οι εσχατολογικοί οπαδοί των θεωρών που βλέπουν Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Πόσες φορές ξεκίνησε αυτός από το 1999 και έπειτα; Χωρίς την Κίνα κάτι τέτοιο δεν ξεκινά. Και με ταυτόχρονη εμπλοκή ΗΠΑ – Ευρώπης και Ρωσίας. Το τελευταίο δεν σημαίνει πως δεν είναι εξόχως επισφαλές αυτό που βιώνουμε. Οι ειδικοί βλέπουν επέκταση του μετώπου δυτικά του Ιράν.

6. Η βάση της Δεκέλειας μετά το 2004 αποδυναμώθηκε από τους Βρετανούς και όλο το δυναμικό, ή μεγάλο μέρος του για την ακρίβεια μετακινήθηκε στο Ακρωτήρι (RAF Akrotiri). Είναι κόμβος των Βρετανών αλλά και κτήση της Κύπρου.

7. Κάθε αντιπαράθεση για το αν η χώρα μας πρέπει να συνδράμει ή όχι τους συμμάχους μας, που τυγχάνει να είναι επιτιθέμενοι και με στόχευση που δεν αποσαφηνίζεται, έχει τον κίνδυνο να δίνει τον χώρο σε θεωρίες «εσωτερικών εχθρών» στην Ελλάδα για όποιον έχει αντίρρηση με όσα εξελίσσονται. Είναι μια επικίνδυνη κουβέντα που θρέφει και συμπλέει με διάφορες ακροδεξιές θέσεις. Οι τελευταίες παρεμπιπτόντως πάντα έχουν την προσδοκία ποιος κάποιος τρίτος θα λύσει τα εθνικά θέματα.

8. Το 2015 η Δύση έφτασε σε σοβαρή συμφωνία με το Ιράν για τα πυρηνικά. Τη συμφωνία μονομερώς κατάργησε η Αμερική το 2018. Στον πόλεμο των 12 ημερών τον Ιούνιο του 2025 στόχος – είπε η κυρίαρχη δημόσια θέση – ήταν η αποτροπή των πυρηνικών. Τώρα είναι η πτώση του καθεστώτος. Το οποίο εν τω μεταξύ ενίσχυσε η νέα επίθεση των Αμερικανοϊσραηλινών.