Από τη γκρίνια μέχρι την… Άρσεναλ: Τι λένε οι μαθητές για τον θυμό και τη βία στο σχολείο

Η γκρίνια, τα αδέρφια μου, τα κλάματα, η βλακεία όταν χάνω στο παιχνίδι, η ασυνεννοησία όταν προσπαθούν να μου επιβάλλουν κάτι, οι απουσίες, ο τρόπος που με ξυπνάει η μαμά μου, το σχολείο, η… Αρσεναλ! Αυτές τις φράσεις χρησιμοποιούν οι 25 μαθητές της Β’ Γυμνασίου στο 8ο Γυμνάσιο Αμαρουσίου μιλώντας για όσα τους θυμώνουν. «Ο θυμός δεν είναι “κακό” συναίσθημα – μας λέει ότι κάτι μπορεί να μας ενοχλεί, να μας φοβίζει ή να μας πληγώνει. Το κλειδί είναι να τον αναγνωρίζουμε νωρίς, πριν μας οδηγήσει σε πράξεις που μετά μπορεί να μετανιώσουμε» γράφει στον πίνακα ο παιδαγωγός και δραματοθεραπευτής Τηλέμαχος Στεργιούλης.

6η Μαρτίου, Πανελλήνια Σχολική Ημέρα κατά της Βίας στο Σχολείο και «ΤΑ ΝΕΑ» παρακολουθούν μια από τις δίωρες εβδομαδιαίες δράσεις στο πλαίσιο του πιλοτικού προγράμματος «Οδηγός ψυχοεκπαιδευτικής παρέμβασης στο σχολείο για την πρόληψη της βίας και της παραβατικότητας ανηλίκων» σε ένα από τα σχολεία που συμμετέχουν. «Η δράση αυτή για εμάς έχει τον βασικό στόχο να αφήσει ένα πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα σε τρία επίπεδα: στις σχέσεις των μαθητών μεταξύ των, στις σχέσεις των μαθητών με τους εκπαιδευτικούς και στη σχέση των μαθητών και των εκπαιδευτικών με τους γονείς. Και αυτό γιατί τα ζητήματα της βίας δεν προσεγγίζονται μόνο από την πλευρά του σχολείου. Αυτή η δράση πιστεύουμε ότι καλλιεργεί τον σεβασμό της διαφορετικότητας, το κομμάτι της συμπερίληψης , της ενεργού ακρόασης (που λείπει σαν δεξιότητα ζωής) και της αποδοχής του άλλου όπως είναι» μας λέει ο διευθυντής του 8ου Γυμνασίου Αμαρουσίου Αθανάσιος Ραφτόπουλος.

Να σημειώσουμε ότι η δράση εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα ψυχοκοινωνικής παρέμβασης για την πρόληψη της νεανικής βίας και παραβατικότητας του «It’s up to you(th)», το οποίο υλοποιείται από την ΕΠΑΨΥ σε συνεργασία με το Πάντειο Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, με χρηματοδότηση του υπουργείου Υγείας. Στη Θεσσαλονίκη η παρέμβαση γίνεται από το «connect Θεσσαλονίκη» και υλοποιείται από το ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ.

Ηδη βρισκόμαστε στην 4η εβδομάδα της δράσης σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. «Η εμπειρία από την υλοποίηση του ψυχοεκπαιδευτικού προγράμματος “It’s up to you(th)” της ΕΠΑΨΥ σε σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στους Δήμους Αχαρνών, Λυκόβρυσης-Πεύκης, Αμαρουσίου και Κηφισιάς» λέει η Βαλέρια Λινάρδου, επιστημονικά υπεύθυνη του προγράμματος, «αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη πως τα παιδιά διψούν για ουσιαστική αλληλεπίδραση που να ξεφεύγει ορισμένες φορές από τη στείρα θεωρία των μαθημάτων. Το ίδιο παρατηρείται και στις κοινοτικές δράσεις διάφορων μορφών που υλοποιούμε στην κοινότητα (εικαστικές, αθλητικές και βιωματικές) στις οποίες γινόμαστε μάρτυρες έκφρασης και ενεργοποίησης, καθώς οι έφηβοι αφήνουν αυθόρμητα στην άκρη τα κινητά τους τηλέφωνα για να συμμετάσχουν ενεργά στη στιγμή».

Μοιράζονται σκέψεις

Κατά τη διάρκεια του ψυχοεκπαιδευτικού προγράμματος, οι μαθητές, ο συντονιστής του προγράμματος και ο καθηγητής είναι καθισμένοι ισότιμα σε έναν κύκλο, αντικριστά ο ένας στον άλλο – εκεί δίνεται ο χώρος να ακουστούν όλες οι φωνές. Σε αυτό το πλαίσιο, τα παιδιά μοιράζονται ουσιαστικές σκέψεις και συνειδητοποιούν με ανακούφιση πόσο κοινά είναι τα βιώματα και οι δυσκολίες τους, μετατρέποντας τη σχολική αίθουσα σε μια κοινότητα κατανόησης και συμπερίληψης.

Πίσω στην αίθουσα. Είναι φανερό πως έχουν κάνει βήματα στη συνύπαρξή τους, πώς λειτουργούν σαν ομάδα – ακόμα και πιο εσωστρεφή παιδιά παίρνουν τον λόγο και συμμετέχουν. Αυτό επισημαίνει και ο Τηλέμαχος Στεργιούλης, συντονιστής του προγράμματος για το Μαρούσι. Κι ο ίδιος διδάσκεται, όπως μας λέει, από τα παιδιά: «Μαθαίνω πολλά για την πρόληψη της βίας και της παραβατικότητας από τους τρόπους που επιλέγουν το τι θα κάνουν, πώς θα εκφραστούν». Συζητούν για το πώς μεταμορφώνει το σώμα τους ο θυμός. «Κόβεται η αναπνοή», «τρέμει το πόδι μου», «κλαίω», «γίνομαι σαν λύκος» απαντούν ύστερα από σκέψη και λύνουν και τα «προβλήματα» που αντιμετωπίζουν οι 4 ομάδες με βάση ισάριθμα σενάρια. Αυθόρμητα, όμως, απαντούν στο τέλος για να χαρακτηρίσουν με μια λέξη τη δίωρη παρέμβαση: «βοήθεια», «δημιουργία», «ομαδικότητα», «ξέσπασμα», «εναλλακτικό», «χαρά».