Τζέι Ντι Βανς

«Ηταν, θα έλεγα, φιλοσοφικά λίγο διαφορετικός από εμένα. Νομίζω ήταν μάλλον λιγότερο ενθουσιώδης αλλά ήταν αρκετά ενθουσιώδης». Ετσι απάντησε ο Τραμπ όταν ρωτήθηκε αν υπάρχουν διαφωνίες ανάμεσα σε εκείνον και τον αντιπρόεδρό του για τον πόλεμο στο Ιράν. Η δημοσιογραφική απορία ήταν εύλογη. Ο δεύτερος υποσχόταν προεκλογικά πως η «Αμερική δεν χρειάζεται να αστυνομεύει κάθε περιοχή του κόσμου» και δεν έκρυβε πως ανήκει στους φανατικούς απομονωτιστές του MAGA.

Είχε δηλώσει μάλιστα πως δεν συμφέρει τις ΗΠΑ να εμπλακούν σε μια σύγκρουση με την Τεχεράνη επειδή θα ήταν μια «τεράστια καταστροφή πόρων», «υπερβολικά ακριβή για τη χώρα μας». Τις πρώτες μέρες της επιχείρησης «Επική Οργή», βέβαια, ο συνήθως πολυγραφότατος στο X Τζέι Ντι Βανς παρέμεινε εκκωφαντικά σιωπηλός.

Δεν βρισκόταν καν στο Μαρ-α-Λάγκο, στο πρόχειρο war-room που στήθηκε εκεί, ενώ ένα 24ωρο πριν ξεκινήσουν οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις ανέφερε ότι «η ιδέα ότι θα είμαστε σε έναν πόλεμο στη Μέση Ανατολή για χρόνια χωρίς ορατό τέλος – δεν υπάρχει περίπτωση να συμβεί κάτι τέτοιο». Με άλλα λόγια: ο τρίτος πόλεμος του Κόλπου είναι η απόλυτη ταπείνωσή του. Η απόδειξη πως ο λόγος του μετράει ολοένα και λιγότερο μέσα στον Λευκό Οίκο.

Ο άνθρωπος που εμφανιζόταν ως θεωρητικός της τραμπικής διακυβέρνησης – σαν κάποιος με συγκροτημένη και ωραία διατυπωμένη ερμηνεία για το ύφος της – έγινε σαφές πως δεν δίνει τον τόνο. Η περσινή Διάσκεψη του Μονάχου, όπου πυροβόλησε με την ομιλία του τη διατλαντική συμμαχία, ανήκει στο πολύ μακρινό παρελθόν. Στην εποχή που είχε ξεκινήσει με την ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του για τη νούμερο 2 θέση της αμερικανικής διοίκησης. Τότε, λανσαριζόταν σαν ενσάρκωση του μέλλοντος των Ρεπουμπλικανών και του τραμπισμού.

Είχε όλο το πακέτο. Επειθε λευκούς χαμηλότερων κοινωνικών στρωμάτων γιατί είχε μεγαλώσει στη φτώχεια, παλεύοντας με τον εθισμό της μητέρας του. Αρεσε στις ελίτ επειδή είχε αποφοιτήσει από το Γέιλ. Γέμιζε περηφάνια το έθνος αφού είναι βετεράνος πεζοναύτης που πέρασε ένα εξάμηνο στο Ιράκ. Η ιστορία της ζωής του χιλμπίλη, που έγινε μπεστ σέλερ και μετά ταινία, συγκινούσε κάθε φορέα των αμερικανικών συντηρητικών αξιών.

… Και από την ανάποδη

Η μεταμόρφωσή του από σφοδρό πολέμιο του Τραμπ (κάποτε έλεγε «Θεέ μου, τι ηλίθιος», «τον βρίσκω αξιοκατάκριτο») σε ντόμπερμαν έτοιμο να δαγκώσει τον Ζελένσκι μέσα στο Οβάλ Γραφείο ανέβασε τις μετοχές του στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Για κάποιον καιρό όλοι πόνταραν πως θα είναι ο επόμενος. Τους πρώτους μήνες της θητείας του επιδείκνυε την αφοσίωση του στον πρόεδρο φτάνοντας στο σημείο να αμφισβητήσει ακόμη και την εξουσία που είχαν οι δικαστές να ανατρέψουν παράλογες αποφάσεις του.

Ωστόσο, δεν κατάφερε να ξεφύγει από την αναπόδραστη μοίρα κάθε κατόχου του αξιώματός του. Είναι πάντα στο προσκήνιο αλλά σπάνια καθορίζει τα πράγματα. Στην αρχή τον επισκίαζε ο «Πρώτος Κολλητός», αλλά επηρέαζε κάπως την εξωτερική πολιτική.

Λόγω της προσωπικής του φιλοδοξίας άφησε στην άκρη όσα διατυμπάνιζε ως θέσεις αρχής για τους πολέμους στο εξωτερικό. Φόρεσε παρκά και βρέθηκε στη Γροιλανδία την περίοδο που το αφεντικό του ποθούσε να προσαρτήσει το νησί. Τις προάλλες, υποδέχτηκε τα φέρετρα στρατιωτών οι οποίοι έχασαν τη ζωή τους στην Μέση Ανατολή – σημειώνοντας πως ήταν τιμή του να συμμετέχει στην τελετή.

Σήμερα, πάντως, ο POTUS λαμβάνει περισσότερο υπόψη τη γνώμη του Ρούμπιο ή του Γουίτκοφ στα ζητήματα διεθνών σχέσεων. Ή, για να το πούμε ωμά, σήμερα κινδυνεύει να χάσει το «χρίσμα» του εκλεκτού του για τις εκλογές του 2028 από τον υπουργό Εξωτερικών. Τα τραμπικά εγκώμια για τις επιδόσεις του τελευταίου δεν σταματούν.

Γνώστες των παρασκηνίων του στενού προεδρικού κύκλου λένε στα μίντια πως συχνά γίνονται άτυπα γκάλοπ εκεί από τον επικεφαλής, που θέτει το δίλημμα «Μάρκο ή Τζέι Ντι;». Σε αυτή τη φάση, κυκλοφορεί πως ο Τραμπ συμπαθεί πιο πολύ τον Λατίνο.

Αυτό μπορεί να αλλάξει σε ένα δίμηνο, φυσικά. Εκείνο που θα μείνει ως έχει είναι η εκτίμηση στην οποία έχουν καταλήξει αρκετοί: ο Βανς πιθανότατα θα αποδειχθεί επικινδυνότερος του νυν πλανητάρχη στην προεδρική καρέκλα. Γιατί έχει τη βιβλιογραφία και τη ρητορική δεινότητα να προσφέρει αληθοφανείς αιτιολογίες για οτιδήποτε εξυπηρετεί τα δικά του συμφέροντα. Κι έχει δείξει πως ξεχνάει τα πιστεύω του χωρίς αναστολές.