Οι αλλαγές στην ετήσια άδεια των εργαζομένων
Αλλαγές στον τρόπο χορήγησης και διαχείρισης της ετήσιας κανονικής άδειας έφερε από την 1η Ιανουαρίου 2026 η αναμόρφωση της εργατικής νομοθεσίας, χωρίς να θίγεται ο βασικός κορμός των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Οι νέες ρυθμίσεις στοχεύουν κυρίως στην ενίσχυση της ευελιξίας, αλλά και στη μείωση της γραφειοκρατίας για τις επιχειρήσεις. Το πλαίσιο δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στον προγραμματισμό της άδειας, διατηρώντας παράλληλα βασικές ασφαλιστικές δικλίδες ώστε να μην αλλοιώνεται ο σκοπός της, που είναι η ουσιαστική ξεκούραση.
Ο εργαζόμενος αποκτά τη δυνατότητα, εφόσον το επιθυμεί, να κατανείμει την ετήσια άδειά του του σε περισσότερα χρονικά διαστήματα μέσα στο ίδιο έτος. Η αλλαγή αυτή επιτρέπει καλύτερη προσαρμογή στις προσωπικές ανάγκες και στον οικογενειακό ή κοινωνικό προγραμματισμό.
Τα ελάχιστα όρια
Για να αποφευχθεί η κατάχρηση της κατάτμησης θεσπίζονται υποχρεωτικά ελάχιστα όρια συνεχόμενης άδειας:
- Πενθήμερη εργασία: τουλάχιστον 5 συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες.
- Εξαήμερη εργασία: τουλάχιστον 6 συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες.
Η πρόβλεψη αυτή λειτουργεί προστατευτικά για τον εργαζόμενο ώστε η άδεια να μη «σπάει» σε μεμονωμένες ημέρες που δεν επιτρέπουν πραγματική αποφόρτιση.
Το νέο πλαίσιο διατηρεί ως βασική αρχή τη συμφωνία μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη. Ο χρόνος χορήγησης της άδειας καθορίζεται με βάση τις ανάγκες της επιχείρησης αλλά και τις επιθυμίες του μισθωτού.
Παραμένει σε ισχύ το καθεστώς όπου ο εργαζόμενος μπορεί να αιτηθεί το μισό της άδειάς του σε χρόνο που ο ίδιος επιλέγει, ενώ το υπόλοιπο χορηγείται κατόπιν συνεννόησης. Σε περίπτωση διαφωνίας, η Επιθεώρηση Εργασίας συνεχίζει να παρεμβαίνει ως αρμόδιος φορέας.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την κατάργηση της υποχρέωσης προαναγγελίας της άδειας στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.
Από φέτος η καταχώριση της άδειας θα γίνεται απολογιστικά, εντός του επόμενου μήνα από τη χορήγησή της. Η αλλαγή μειώνει τη γραφειοκρατία, χωρίς να περιορίζεται η δυνατότητα ελέγχου από τις αρμόδιες Αρχές.
Χρηματική αποζημίωση
Επισημαίνεται ότι η ετήσια άδεια παραμένει αναφαίρετο δικαίωμα των εργαζομένων και πρέπει να εξαντλείται εντός του ημερολογιακού έτους εντός του οποίου θεμελιώνει το συγκεκριμένο δικαίωμα. Αν δεν δοθεί, μεταφέρεται, αλλά πρέπει να χορηγηθεί το αργότερο έως τις 31 Μαρτίου του επόμενου έτους. Αν τελικώς δεν ληφθεί, μετατρέπεται σε χρηματική αποζημίωση ως εξής: εφόσον η άδεια δεν χορηγήθηκε με υπαιτιότητα του εργοδότη, τότε οφείλει να καταβάλει τις αποδοχές αδείας αυξημένες κατά 100% (διπλάσιες). Τέλος, εάν δεν υπάρχει ευθύνη του εργοδότη, τότε καταβάλλεται το ποσό του μισθού που αντιστοιχεί στις ημέρες (υπόλοιπο) άδειας που δεν πήρε ο εργαζόμενος.
Σύμφωνα πάντως με στοιχεία του ΟΟΣΑ που επεξεργάστηκε το Euronews, η Ελλάδα φαίνεται πως είναι στους ουραγούς της Ευρώπης όσον αφορά στις ελάχιστες ημέρες κανονικής άδειας αναψυχής αθροιζόμενες με τις επίσημες αργίες του κράτους. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα εν λόγω στοιχεία, στην Ελλάδα οι εργαζόμενοι δικαιούνται κατ’ ελάχιστον 20 ημέρες κανονικής άδειας τον χρόνο, ενώ έχουν και περίπου 6 επίσημες αργίες το έτος, σύνολο 26 ημέρες εκτός δουλειάς. Ακόμη κι αν οι επίσημες αργίες μετρηθούν διαφορετικά και καταλήξει κανείς σε ένα άθροισμα 28 ημερών ανάπαυσης το έτος κατ’ ελάχιστον, και πάλι η Ελλάδα ανήκει στους ουραγούς της Ευρώπης, με το Ηνωμένο Βασίλειο και την Τουρκία να δίνουν στους μισθωτούς τους 28 ημέρες με αποδοχές «αποχής» από την εργασία.