Πώς ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ μπορεί να παραλύσει την αμυντική βιομηχανία των ΗΠΑ – Η πρώτη ύλη πίσω από το χάος
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκαλεί σοβαρές διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, επηρεάζοντας άμεσα την αμυντική βιομηχανία των ΗΠΑ και την επισκευή στρατιωτικού εξοπλισμού που έχει υποστεί ζημιές από ιρανικές επιθέσεις. Σύμφωνα με ανάλυση του Modern War Institute του West Point, η διακοπή αυτή δυσχεραίνει κάθε προσπάθεια αύξησης της παραγωγής.
Κεντρικό ρόλο στο πρόβλημα παίζει το θείο, βασική πρώτη ύλη για την εξόρυξη κρίσιμων μετάλλων όπως ο χαλκός και το κοβάλτιο. Το θαλάσσιο εμπόριό του μέσω των Στενών έχει σχεδόν σταματήσει, αν και από εκεί διέρχεται περίπου το μισό της παγκόσμιας διακίνησης. Οι τιμές του έχουν αυξηθεί κατά 25% από την αρχή του πολέμου και κατά 165% σε σχέση με πέρυσι.
Τα μέταλλα αυτά είναι απαραίτητα για μικροεπεξεργαστές, κινητήρες αεροσκαφών και μπαταρίες drones. Η ανάλυση επισημαίνει ότι καθορίζουν την ταχύτητα με την οποία μπορεί να αυξηθεί η παραγωγή σε περίοδο πολέμου. Ωστόσο, οι επιπτώσεις μιας τέτοιας διακοπής στην εφοδιαστική αλυσίδα δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς ως προς την επιχειρησιακή ετοιμότητα των ΗΠΑ.
Ο αντισμήναρχος της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ και ερευνητής στο US Naval War College, Jahara “Franky” Matisek, δήλωσε στην The Guardian ότι πρόκειται για ένα «αλυσιδωτό πρόβλημα». Όπως εξήγησε, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα το κόστος αντικατάστασης των όπλων να διπλασιαστεί ή και να αυξηθεί περισσότερο, λόγω της εκτόξευσης της ζήτησης για πρώτες ύλες.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι αγορές ενδέχεται να μην μπορέσουν να καλύψουν τη ζήτηση για τα απαραίτητα μέταλλα που απαιτούνται για την αντικατάσταση κατεστραμμένων ραντάρ και πυρομαχικών. «Είναι μια πολύ εύθραυστη κατάσταση», τόνισε χαρακτηριστικά.
Η σημασία του θείου για τη βιομηχανία και τη γεωργία
Το θείο παράγεται κυρίως ως υποπροϊόν της διύλισης πετρελαίου, με τη Μέση Ανατολή να καλύπτει περίπου το 24% της παγκόσμιας παραγωγής. Περίπου το μισό του θαλάσσιου εμπορίου του περνά από τα Στενά του Ορμούζ.
Πέρα από τη βιομηχανία, το θείο είναι κρίσιμο και για τη γεωργία, καθώς χρησιμοποιείται στην παραγωγή λιπασμάτων. Οι αυξήσεις στις τιμές του ενδέχεται να επηρεάσουν την αγροτική παραγωγή και την επισιτιστική ασφάλεια, ιδιαίτερα σε φτωχότερες χώρες.
Επιπλέον, το θείο είναι απαραίτητο για την παραγωγή θειικού οξέος — της πιο ευρέως παραγόμενης βιομηχανικής χημικής ουσίας — που χρησιμοποιείται στην εξόρυξη χαλκού και κοβαλτίου.
Κρίσιμα μέταλλα και στρατιωτική ετοιμότητα
Τα μέταλλα αυτά είναι ζωτικής σημασίας για την επισκευή και αντικατάσταση στρατιωτικού εξοπλισμού. Ο χαλκός, ειδικότερα, θεωρείται στρατηγικό υλικό, καθώς χρησιμοποιείται σε μετασχηματιστές, κινητήρες και συστήματα επικοινωνιών που υποστηρίζουν τη λειτουργία στρατιωτικών βάσεων και εργοστασίων.
Σύμφωνα με την ανάλυση, μόνο για την αντικατάσταση δύο μεγάλων αμερικανικών ραντάρ που καταστράφηκαν στο Μπαχρέιν και το Κατάρ απαιτούνται πάνω από 30.000 κιλά χαλκού. Χιλιάδες επιπλέον κιλά χρειάζονται για επισκευές σε Ιορδανία, Κουβέιτ, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η κρίση στο θείο εξελίσσεται ήδη σε έλλειψη χαλκού, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την επιχειρησιακή ετοιμότητα των ΗΠΑ. Την αποκαλούν «προ-εφοδιαστική κρίση» — ένα πρόβλημα που ξεκινά πριν καν αρχίσει η παραγωγή και στο οποίο δεν έχει δοθεί η απαιτούμενη προσοχή.
Αδιαφάνεια στις εφοδιαστικές αλυσίδες
Ένα ακόμη ζήτημα είναι η περιορισμένη διαφάνεια στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Μόνο το 6% των αμυντικών εργολάβων στις ΗΠΑ έχουν πλήρη εικόνα της προέλευσης των υλικών τους, γεγονός που καθιστά τον στρατό εξαρτημένο από παράγοντες εκτός ελέγχου του.
Όπως εξηγεί ο Matisek, οι μεγάλες αμυντικές εταιρείες θεωρούν τις πληροφορίες για τις προμήθειές τους εμπορικά ευαίσθητες και δεν τις κοινοποιούν. Ωστόσο, τονίζει ότι από στρατηγική σκοπιά αυτό πρέπει να αλλάξει, καθώς το κράτος οφείλει να γνωρίζει την αλυσίδα προμηθειών.
«Δεν ξέρουμε καν ποιοι είναι οι προμηθευτές τους», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι πέρα από λίγα επίπεδα υπεργολάβων, η αλυσίδα γίνεται αδιαφανής και περίπλοκη — ένας πραγματικός λαβύρινθος.
Κίνδυνος για την παραγωγή εκρηκτικών
Τέλος, ο Matisek επισημαίνει ότι το θείο είναι απαραίτητο και για την παραγωγή εκρηκτικών. Αν οι εταιρείες που τα κατασκευάζουν δεν έχουν ήδη αυξήσει την παραγωγή τους, αυτό αποτελεί σοβαρό κίνδυνο, ιδιαίτερα εν μέσω πιθανής έλλειψης πρώτων υλών.
Συνολικά, η ανάλυση καταλήγει ότι υπάρχει γενικευμένη πίεση και έλλειψη σε όλα τα κρίσιμα ορυκτά που απαιτούνται για την ενίσχυση της στρατιωτικής παραγωγής, καθιστώντας τις ΗΠΑ ευάλωτες σε διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας.