Πόντιση καλωδίων: Η Ελλάδα ετοιμάζεται για χοντρό «πατατράκ» με την Τουρκία

Η πόντιση υποβρύχιων καλωδίων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί διαχρονικά ένα από τα πιο ευαίσθητα πεδία της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης. Η Τουρκία αντιμετωπίζει αυτές τις δραστηριότητες όχι ως απλά τεχνικά έργα, αλλά ως κινήσεις επιβολής κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας σε περιοχές που η ίδια αμφισβητεί ή θεωρεί μέρος της δικής της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Από το 2011 και μετά, οι τουρκικές αντιδράσεις έχουν αποκτήσει έναν σχεδόν κανονιστικό χαρακτήρα. Κάθε φορά που ένα πλοίο (ελληνικό ή ξένων συμφερόντων) επιχειρεί έρευνες ή πόντιση, η Αγκυρα επιστρατεύει μια συγκεκριμένη «εργαλειοθήκη» πιέσεων.

Η Τουρκία εκδίδει άμεσα αντι-Navtex, ισχυριζόμενη ότι οι εργασίες διεξάγονται εντός της δικής της υφαλοκρηπίδας. Συχνά απαιτεί από τα πλοία να ζητήσουν άδεια από τις τουρκικές Αρχές, επιχειρώντας να δημιουργήσει προηγούμενο αναγνώρισης της δικαιοδοσίας της.

Η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων (φρεγατών ή κορβετών) κοντά στα ερευνητικά σκάφη είναι συχνή. Υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά παρενόχλησης μέσω ασυρμάτου ή επικίνδυνων ελιγμών, όπως συνέβη μεταξύ Αμοργού και Αστυπάλαιας ή στην περιοχή της Κάσου.

Ο τουρκικός Τύπος συχνά παρουσιάζει την παρεμπόδιση των έργων ως «νίκη» κατά της Ελλάδας, ισχυριζόμενος ότι η Αθήνα «πατάει φρένο» λόγω της τουρκικής ισχύος. Αξίζει να θυμηθεί κανείς πως στην Κάσο το 2024 κατά τις έρευνες του ιταλικού πλοίου «Ievoli Relume» για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector), η Τουρκία ανέπτυξε σημαντικό αριθμό πολεμικών πλοίων στην περιοχή, προκαλώντας πολυήμερη ένταση.

Ακόμα όμως και μέσα στο 2026 είχαμε περιστατικά και συγκεκριμένα όταν πλοία πήγαν να ποντίσουν καλώδια οπτικών ινών μεταξύ Αμοργού και Αστυπάλαιας ή μεταξύ Αστυπάλαιας και Κω υπήρξαν κοντά τουρκικά πλοία που ζήτησαν μέσω ασυρμάτου να σταματήσουν οι ενέργειες της ελληνικής πλευράς που γίνονταν μέσα στη δυνητική ελληνική υφαλοκρηπίδα, στα διεθνή ύδατα μεταξύ των ελληνικών νησιών.

Η σταθερή επιδίωξη της Τουρκίας είναι να καταστήσει σαφές ότι κανένα έργο υποδομής δεν μπορεί να υλοποιηθεί στην περιοχή χωρίς τη δική της συγκατάθεση, χρησιμοποιώντας την πόντιση καλωδίων ως μοχλό για τη νομιμοποίηση των διεκδικήσεών της.

Σε αυτό το πλαίσιο, στα επιτελεία προετοιμάζονται για αντίστοιχα και ίσως και μεγαλύτερης έντασης επεισόδια όταν θα έρθει η ώρα πόντισης καλωδίων μεταξύ νησιών στο Βόρειο Αιγαίο.

Εκεί επειδή υπάρχει και παρελθόν με πιο σοβαρές ελληνοτουρκικές κρίσεις η Αθήνα εκτιμά πως η Αγκυρα θα προσπαθήσει να κάνει ακόμα πιο έντονα γνωστές τις θέσεις και τις απόψεις της για το Αιγαίο.

Σε αυτό το σκηνικό, η Αθήνα προετοιμάζεται για κινήσεις που θα καταστήσουν σαφές στην Τουρκία ότι είναι αναφαίρετο κυριαρχικό δικαίωμα να υλοποιεί δράσεις εντός της υφαλοκρηπίδας της και μάλιστα σύμφωνα με κάποιες πηγές κάποια από τα σενάρια που επεξεργάζεται η ελληνική πλευρά είναι οι κινήσεις επί του πεδίου να γίνουν και με τη στήριξη συμμαχικών χωρών που έχουν συμφέροντα στην περιοχή, φωτογραφίζοντας τη Γαλλία αλλά και τις ΗΠΑ, καθώς κάποια από τα καλώδια θα διασυνδέουν την Αλεξανδρούπολη που είναι γεωστρατηγικός κόμβος για τους Αμερικανούς.