IEA: Η παγκόσμια ενεργειακή κρίση ξεπερνά τα σοκ πετρελαίου της δεκαετίας του ’70

Η παγκόσμια ενεργειακή κρίση που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι χειρότερη από τους διπλούς πετρελαϊκούς κραδασμούς της δεκαετίας του 1970 και τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία μαζί, προειδοποίησε ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA).

Μιλώντας τη Δευτέρα σε εκδήλωση στην Αυστραλία, ο Εκτελεστικός Διευθυντής του IEA, Fatih Birol, δήλωσε ότι η ενεργειακή πίεση που προκάλεσε ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του Ιράν ξεπερνά σε ένταση τόσο τα σοκ του 1973 και του 1979 όσο και τις ελλείψεις φυσικού αερίου μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

«Αυτή η κρίση, όπως έχουν τα πράγματα, είναι δύο πετρελαϊκές κρίσεις και μία κατάρρευση φυσικού αερίου μαζί», ανέφερε ο Birol σε ομιλία του στο National Press Club της Καμπέρας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν μειώσει την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου κατά περίπου 11 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως — περισσότερο από το διπλάσιο των συνολικών ελλείψεων της δεκαετίας του 1970.

Παράλληλα, οι προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) έχουν περιοριστεί κατά περίπου 140 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, έναντι 75 δισ. κυβικών μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ τουλάχιστον 40 ενεργειακές εγκαταστάσεις σε εννέα χώρες έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές.

«Η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει σήμερα μια τεράστια απειλή, και ελπίζω ειλικρινά αυτό το ζήτημα να επιλυθεί το συντομότερο δυνατό», τόνισε ο Birol, εκφράζοντας ανησυχία ότι η έκταση της κρίσης δεν είχε γίνει πλήρως αντιληπτή μέχρι πρόσφατα.

Έκτακτα μέτρα και παγκόσμιος συντονισμός

Την Παρασκευή, ο Οργανισμός με έδρα το Παρίσι, ο οποίος νωρίτερα μέσα στον μήνα ανακοίνωσε σχέδιο συντονισμένης αποδέσμευσης 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης, παρουσίασε δέσμη μέτρων για τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ενίσχυση της τηλεργασίας, η προώθηση της κοινής χρήσης αυτοκινήτων και η μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους. «Πίστευα ότι το βάθος του προβλήματος δεν είχε εκτιμηθεί σωστά από τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων παγκοσμίως», σημείωσε ο Birol.

Η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ

Ο επικεφαλής του IEA ανέφερε ότι βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με διάφορες χώρες για πιθανή περαιτέρω αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, εάν χρειαστεί. Ωστόσο, υπογράμμισε πως η «μοναδική πιο σημαντική λύση» είναι το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και LNG.

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί πάνω από 50% από την έναρξη του πολέμου, ο οποίος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ενώ το Ιράν έχει ουσιαστικά αποκλείσει τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο.

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Donald Trump, έδωσε το Σάββατο στο Ιράν τελεσίγραφο 48 ωρών για να ανοίξει τα Στενά ή να αντιμετωπίσει την καταστροφή των μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, με την προθεσμία να λήγει το βράδυ της Δευτέρας στις ΗΠΑ.

Το Ιράν έχει απειλήσει με πλήρες κλείσιμο του περάσματος και επιθέσεις σε ενεργειακές και υδροδοτικές υποδομές σε ολόκληρη την περιοχή, εάν οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε πλήγματα κατά των σταθμών παραγωγής του.