Ακουστικά: Η αόρατη «πανδημία» που χτυπά όσους τα φοράνε πολύ

Όλο και περισσότεροι έφηβοι και παιδιά εμφανίζουν πρώιμα σημάδια βαρηκοΐας. Οι ωτορινολαρυγγολόγοι προειδοποιούν ότι η μακροχρόνια έκθεση σε δυνατούς ήχους, ιδιαίτερα μέσω ακουστικών, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στον κοχλία και στα ευαίσθητα κύτταρα του εσωτερικού αυτιού.

Η χρήση ακουστικών για μουσική, βίντεο ή διαδικτυακή επικοινωνία έχει γίνει καθημερινή συνήθεια για τους περισσότερους νέους. Όταν όμως η ένταση ξεπερνά τα ασφαλή όρια και η διάρκεια χρήσης παρατείνεται, η φθορά στην ακοή γίνεται αναπόφευκτη. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι βλάβες αυτές είναι συχνά μη αναστρέψιμες και μπορεί να εκδηλωθούν με εμβοές ή δυσκολία κατανόησης της ομιλίας σε θορυβώδη περιβάλλοντα.

Τα ακουστικά απειλούν την ακοή των νέων – Η «σιωπηλή» βαρηκοΐα που αυξάνεταιχωρίς εμφανή συμπτώματα στα αρχικά στάδια. Πολλοί νέοι αντιλαμβάνονται τη δυσκολία μόνο όταν η βλάβη έχει ήδη προχωρήσει, γεγονός που καθιστά την πρόληψη καθοριστική. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί προτείνουν την εφαρμογή του κανόνα «60-60»: χρήση ακουστικών με ένταση έως 60% της μέγιστης και για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τα 60 λεπτά συνεχόμενα.

Σημαντική θεωρείται επίσης η επιλογή ποιοτικών ακουστικών που περιορίζουν τους εξωτερικούς θορύβους, μειώνοντας έτσι την ανάγκη για υψηλή ένταση. Τα τακτικά διαλείμματα, η αποφυγή χρήσης κατά τον ύπνο και οι προληπτικοί έλεγχοι ακοής σε περίπτωση ενοχλήσεων μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην προστασία του αυτιού.

Η αυξανόμενη εξάρτηση από ψηφιακές συσκευές καθιστά το ζήτημα πιο επίκαιρο από ποτέ. Η συνεχής έκθεση σε ήχους υψηλής έντασης ενδέχεται να οδηγήσει σε μια νέα γενιά ενηλίκων με προβλήματα ακοής. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η σωστή ενημέρωση και η αλλαγή συνηθειών αποτελούν τα πιο αποτελεσματικά μέσα πρόληψης, ώστε η τεχνολογία να παραμένει σύμμαχος και όχι απειλή για τη μακροπρόθεσμη υγεία.

Kαρκινογόνες ουσίες σε κορυφαίες συσκευές ακουστικών

Προειδοποίηση για χρήστες ακουστικών εξέδωσαν επιστήμονες, καθώς εντοπίστηκαν τοξικές και καρκινογόνες ουσίες σε ορισμένα από τα πιο δημοφιλή μοντέλα παγκοσμίως.

Σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος ToxFree LIFE for All, εξετάστηκαν 81 ζεύγη ακουστικών από γνωστές εταιρείες όπως Bose, Panasonic, Samsung και Sennheiser. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όλα περιείχαν ουσίες που συνδέονται με καρκίνο, βλάβες στο ήπαρ και διαταραχές στην ανάπτυξη του εγκεφάλου. Οι επικίνδυνες χημικές ενώσεις μπορούν να περάσουν από το πλαστικό και να απορροφηθούν από το δέρμα κατά τη χρήση.

Ενδοκρινικοί διαταράκτες στα ακουστικά

Οι επιστήμονες εντόπισαν στις συσκευές χημικές ουσίες που διαταράσσουν το ενδοκρινικό σύστημα, όπως η δισφαινόλη Α (BPA) και η δισφαινόλη S (BPS), γνωστές και ως «χημικά της ζωής». Οι ουσίες αυτές μιμούνται τη δράση των οιστρογόνων και μπορεί να προκαλέσουν πρόωρη εφηβεία στα κορίτσια, θηλυκοποίηση στους άνδρες και καρκίνο.

Η έρευνα έδειξε ότι BPA βρέθηκε στο 98% των δειγμάτων, ενώ BPS εντοπίστηκε σε πάνω από τα τρία τέταρτα. Σε ορισμένα ακουστικά, όπως τα Sennheiser Accentum True Wireless και Bose QuietComfort, οι συγκεντρώσεις έφτασαν έως και τα 315 mg/kg, πολύ πάνω από το όριο των 10 mg/kg που συνιστά ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών.

Κίνδυνοι από τη χρήση και επιπτώσεις στην υγεία

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι στα ενδοωτιαία ακουστικά, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια σωματικής άσκησης όπου το δέρμα ιδρώνει, οι τοξικές ουσίες μπορούν να περάσουν απευθείας στον οργανισμό. Η μακροχρόνια χρήση, ειδικά από εφήβους, θεωρείται επικίνδυνη. Μάλιστα, εντοπίστηκαν υψηλές συγκεντρώσεις αυτών των ουσιών σε ακουστικά που προορίζονται για παιδιά και εφήβους.

Εκτός από τις δισφαινόλες, σε ορισμένα μοντέλα ανιχνεύθηκαν και φθαλικές ενώσεις – τοξικές για την αναπαραγωγή – καθώς και χλωριωμένες παραφίνες, οι οποίες προκαλούν βλάβες στο ήπαρ και στα νεφρά, αν και σε μικρότερες ποσότητες.

Έκκληση για αυστηρότερους ευρωπαϊκούς κανόνες

Οι επιστήμονες ζητούν από τους νομοθέτες της Ε.Ε. να απαγορεύσουν άμεσα τις ενδοκρινικά διαταρακτικές ουσίες και να διασφαλίσουν ότι δεν θα αντικατασταθούν από εξίσου επικίνδυνα πρόσθετα. Η επικεφαλής του προγράμματος, Emese Gulyás, τόνισε: «Χρειάζονται εναρμονισμένοι ευρωπαϊκοί κανόνες που να απαγορεύουν ολόκληρες κατηγορίες τοξικών χημικών, ώστε να προστατευθούν οι καταναλωτές και να διασφαλιστεί μια ασφαλής κυκλική οικονομία».

Όπως αναφέρεται, οι επιστήμονες και τα μέσα ενημέρωσης έχουν ήδη επικοινωνήσει με τις εταιρείες Bose, Panasonic, Samsung, Sony και Sennheiser για σχόλιο σχετικά με τα ευρήματα.