Σκύλοι και άνθρωποι μαζί εδώ και 14.200 χρόνια: Τι αποκαλύπτουν τα αρχαία γονιδιώματα
Οι καλύτεροι φίλοι του ανθρώπου ζούσαν ήδη μαζί μας πριν από τουλάχιστον 14.200 χρόνια. Αυτό διαπίστωσαν δύο μελέτες γονιδιωμάτων λειψάνων σκύλων από την Ευρώπη και την Ασία, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature.
Στην πρώτη μελέτη, με επικεφαλής το University of East Anglia, οι ερευνητές ανέλυσαν τα γονιδιώματα 216 λειψάνων σκύλων και λύκων που βρέθηκαν στην Ευρώπη και τις γειτονικές περιοχές. Το παλαιότερο δείγμα που μελετήθηκε είναι ένας σκύλος από τον αρχαιολογικό χώρο του Κέσλερλοχ στην Ελβετία, ο οποίος χρονολογήθηκε με τη μέθοδο του ραδιοάνθρακα στα 14.200 χρόνια πριν. Η ανάλυση του γονιδιώματος δείχνει ότι ο σκύλος αυτός είχε κοινούς προγόνους με μεταγενέστερους σκύλους από άλλες περιοχές και μεγαλύτερη συγγένεια με τους μεσολιθικούς, νεολιθικούς και τους σημερινούς ευρωπαϊκούς σκύλους, παρά με τους ασιατικούς σκύλους. Τα παραπάνω υποδηλώνουν ότι η γενετική διαφοροποίηση των οικόσιτων σκύλων είχε ξεκινήσει πριν από περισσότερα από 14.200 χρόνια.
Σε μια ξεχωριστή μελέτη, με επικεφαλής το Ludwig Maximilian University του Μονάχου, ερευνητές από 17 ιδρύματα ανέκτησαν ολόκληρα γονιδιώματα από λείψανα σκύλων που βρέθηκαν στην Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο, τα οποία χρονολογούνται στην Ύστερη Παλαιολιθική περίοδο, περίπου 16.000-14.000 χρόνια πριν, πολύ πριν από την εμφάνιση της γεωργίας. Επίσης, μελετήθηκαν λείψανα σκύλων από δύο μεσολιθικές τοποθεσίες στη Σερβία, που έχουν χρονολογηθεί στα 11.500-7.900 χρόνια πριν και στα 8.900 χρόνια πριν.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα οστά που βρέθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Τουρκία ανήκαν σε πρωτόγονα σκυλιά, επιβεβαιώνοντας ότι οι σκύλοι είχαν ήδη εξαπλωθεί στην Ευρώπη και τη δυτική Ασία τουλάχιστον πριν από 14.000 χρόνια και μεταθέτοντας τα επιβεβαιωμένα στοιχεία για την εξημέρωση των σκύλων πάνω από 5.000 χρόνια παλαιότερα.
Επίσης, εντόπισαν ότι ένας γενετικά ομοιογενής πληθυσμός σκύλων ήταν ήδη ευρέως κατανεμημένος σε όλη την Ευρώπη και την Ανατολία κατά την Ύστερη Ανώτερη Παλαιολιθική Περίοδο, τουλάχιστον 14.300 χρόνια πριν. Επιπλέον, εντοπίστηκε μια σημαντική εισροή σκύλων από την ανατολική Ευρασία κατά τη Μεσολιθική περίοδο, ταυτόχρονα με τη μετακίνηση των ανατολικών πληθυσμών κυνηγών-τροφοσυλλεκτών στην Ευρώπη, η οποία οδήγησε στη δημιουργία των κύριων χαρακτηριστικών καταγωγής που καθορίζουν τους πληθυσμούς των ευρωπαϊκών σκύλων σήμερα.
Τέλος, οι ερευνητές πραγματοποίησαν μια διατροφική ανάλυση στα οστά σκύλων, ανθρώπων και λύκων που προέρχονταν από τους ίδιους αρχαιολογικούς χώρους. Ένα βασικό εύρημα για τα οστά στην Τουρκία ήταν ότι τα οικόσιτα σκυλιά κατανάλωναν μια διατροφή πλούσια σε ψάρια, που ταιριάζει στενά με εκείνη των ντόπιων ανθρώπων. Αυτή η κοινή διατροφή αποτελεί ισχυρή απόδειξη μιας στενής και συνεργατικής σχέσης μεταξύ ανθρώπων και σκύλων κατά τη διάρκεια της Εποχής των Παγετώνων.
Ο ακριβής ρόλος αυτών των πρώιμων σκυλιών παραμένει ασαφής, ωστόσο οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ήταν στενά ενσωματωμένα στις ανθρώπινες κοινότητες.