ΕΚΠΑ «Asclepius»: Ψηφιακή χαρτογράφηση για πρόβλεψη καρκίνου παχέος εντέρου, μαστού και θυρεοειδούς
Σε ψηφιακή χαρτογράφηση γενετικού υλικού έχει προχωρήσει το Εργαστήριο Σύγχρονων Ανατομικών Εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης και Πειραματικής Χειρουργικής Έρευνας, «Asclepius» στο Τμήμα Νοσηλευτικής του ΕΚΠΑ, και μέσω ειδικού προγράμματος γίνεται πρόβλεψη για εμφάνιση συγκεκριμένων καρκίνων, δηλώνει στο Πρακτορείο Fm και στην Τάνια Μαντουβάλου, ο διευθυντής του Εργαστηρίου Καθηγητής Χειρουργικής και Ανατομίας ΕΚΠΑ Θεόδωρος Μαριόλης-Σαψάκος . Αξίζει να αναφερθεί, ότι το εργαστήριο δημιουργήθηκε με την αποκλειστική δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και εγκαινιάστηκε τον περασμένο Μάρτιο. Αυτή η χαρτογράφηση, λέει ο κ. Σαψάκος, μπαίνει σε μία μεγάλη βάση δεδομένων, μέσω της οποίας ειδοποιείται ένας άνθρωπος και η οικογένεια του, για τους κινδύνους που μπορεί να αντιμετωπίσουν στο μέλλον. «Μπορεί οι τεράστιες βάσεις δεδομένων να υπήρχαν τα προηγούμενα χρόνια τόσο σε ελληνικά όσο και σε νοσοκομεία του εξωτερικού, όμως δεν υπήρχε η δυνατότητα αξιολόγησης, αξιοποίησης και εξατομίκευσης. Παραδείγματος χάρη κάποιος μπορεί να έχει πέντε συγγενείς που έχουν κάποιο πρόβλημα υγείας, αλλά ο συνδυασμός του κληρονομικού, οικογενειακού και προσωπικού DNA, βγάζει στατιστικά δεδομένα, τα οποία δίνουν το προφίλ του αύριο σε αυτό τον άνθρωπο. Και το πρόγραμμα που έχουμε εμείς αφορά τον καρκίνο του παχέος εντέρου, του μαστού και του θυρεοειδούς».
Εικονικό χειρουργείο πριν το κανονικό – Το AI ισχυρός σύμμαχος της βοτουλινικής τοξίνης
Όπως αναφέρει ο κύριος Σαψάκος, το εργαστήριο του, βρίσκεται στη διαδικασία να φέρει στην Ελλάδα, μια τεχνική που λέγεται digital twin και αφορά εικονικό χειρουργείο, το οποίο θα μπορούν οι γιατροί να πραγματοποιούν πριν το κανονικό, προκειμένου να βλέπουν ποιες δυσκολίες θα αντιμετωπίσουν , όταν πάνε να χειρουργήσουν τον ασθενή. «Αυτό το πρόγραμμα σχεδιάστηκε στο MIT και είναι πραγματικά εντυπωσιακό να γνωρίζουν γιατροί αλλά και ασθενείς, ποιοι είναι οι κίνδυνοι αλλά και οι δυνατότητες, σε μια επέμβαση που εικονικά θα έχει γίνει την προηγούμενη μέρα από το κανονικό χειρουργείο. Που σημαίνει αν κάνω εγώ αυτό το εικονικό χειρουργείο και βρω μία δυσκολία, θα μπορώ να επικοινωνήσω πριν χειρουργήσω τον ασθενή, με κάποιο άλλο εξειδικευμένο κέντρο του κόσμου και να ανταλλάξω πληροφορίες, έτσι ώστε να πάω πιο καλά ενημερωμένος και προετοιμασμένος στην κανονική επέμβαση».
Σύμφωνα με τον κ. Σαψάκο στο Εργαστήριο έχουν εκπαιδευτεί 780 φοιτητές από το Πανεπιστήμιο της Αθήνας, όχι μόνο από τη Σχολές Υγείας αλλά και από άλλες όπως πχ τη Σχολή Καλών Τεχνών, για το κομμάτι της αισθητικής που αφορά στο ανθρώπινο σώμα.
«Αυτή τη στιγμή μέσω της τεχνητής νοημοσύνης, με ειδικά μοντέλα μπορούμε να δούμε, τα ανατομικά σημεία στα οποία πρέπει να γίνει οποιαδήποτε αισθητική πράξη, χωρίς να προσεγγίσουμε το σώμα, οπότε και μειώνονται σημαντικά τα λάθη που γίνονται ακόμη και στα ενέσιμα που χρησιμοποιούν οι πλαστικοί χειρουργοί».
Ιατρικά λάθη ανατομικής αναγνώρισης ελέγχονται για 100.000 θανάτους διεθνώς
Μπορεί πραγματικά η τεχνητή νοημοσύνη να μειώσει τα ιατρικά λάθη; Σε ποιους τομείς περισσότερο; Διάγνωση, χειρουργείο, ή φάρμακα, ρωτήθηκε ο καθηγητής. «Αυτή τη στιγμή στις Ηνωμένες Πολιτείες τα ιατρικά λάθη κυρίως στη χειρουργική κοστίζουν μερικά δισεκατομμύρια δολάρια. Επίσης, ο καλός καρδιοχειρουργός, ή ο καλός νευροχειρουργός, ή ο γενικός χειρουργός, μπορεί να κάνουν λάθος εξαιτίας λανθασμένης ανατομικής αναγνώρισης (σσ λανθασμένη αναγνώριση οργάνου) και τέτοια λάθη ελέγχονται για περίπου 100.000 θανάτους ετησίως σε όλο τον πλανήτη. Αυτά τα λάθη μπορεί να αποτρέψει η τεχνητή νοημοσύνη, γιατί είναι πάνω από την αξονική τομογραφία, πάνω από την μαγνητική τομογραφία, πάνω από το pet ct, αλλά και από την εμπειρία του χειρουργού». Υπάρχει ο φόβος ότι κάποια στιγμή η τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσει τους γιατρούς. Είναι ρεαλιστικός αυτός ο φόβος ή μιλάμε για ένα εργαλείο που θα τους βοηθά, ήταν το τελευταίο ερώτημα που τέθηκε στον διακεκριμένο χειρουργό; «Γίνεται μεγάλη κουβέντα σε θέματα βιοηθικής στην επιστημονική κοινότητα. Στο τελευταίο παγκόσμιο συνέδριο που ασχολήθηκε με την τεχνητή νοημοσύνη υπήρξε μεγάλη μερίδα Αμερικανών γιατρών που εξέφρασε αυτό τον φόβο, ότι δηλαδή το AI μπορεί να τους αντικαταστήσει. Όσο όμως, υπάρχει η ανθρώπινη νόηση, με τίποτα δεν μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να αντικαταστήσει την ανθρώπινη σκέψη».