Ενεργειακός πόλεμος χωρίς κανόνες: Η Ασία «αρπάζει» φορτία πετρελαίου στον δρόμο
Οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας ήταν αυτές που διαπίστωσαν αμέσως ότι η οικονομία τους απειλούνταν περισσότερο από τον πόλεμο στον Περσικό και από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Κάτι απολύτως λογικό και αναμενόμενο, καθώς προς αυτές τις χώρες – Κίνα, Ινδία, Νότια Κορέα, Ιαπωνία και άλλες – κατευθυνόταν το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) που εξάγουν οι χώρες της περιοχής.
Υπάρχει, όμως, ένα στοιχείο που ορισμένοι έδειχναν να μην έχουν υπολογίσει: την αντίδρασή τους απέναντι στην απειλή. Το γεγονός, δηλαδή, ότι δεν θα δίσταζαν να πέσουν σαν… κοράκια στην ενεργειακή αγορά, διεκδικώντας με κάθε τρόπο τις διαθέσιμες ποσότητες, έστω και σε βάρος άλλων. Ακόμη και αυτές που βρίσκονταν ήδη εν πλω προς άλλους προορισμούς, τις οποίες δεν διστάζουν να «χτυπούν» προσφέροντας μεγαλύτερο αντίτιμο – δημιουργώντας, με αυτόν τον τρόπο, ένα είδος πλειστηριασμού για τα πολύτιμα και ολοένα πιο δυσεύρετα φορτία πετρελαίου και φυσικού αερίου.
«Εξαιτίας της αύξησης των τιμών της ενέργειας, δεξαμενόπλοια φορτωμένα με πετρέλαιο και αέριο αλλάζουν διαρκώς τον προορισμό τους. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρώπη υποχρεώνεται να ανταγωνίζεται πρωτίστως με τις χώρες της Ασίας» γράφει χαρακτηριστικά η γερμανική οικονομική εφημερίδα «Handelsblatt».
Για του λόγου το αληθές, χθεσινό της ρεπορτάζ αποδεικνύει πως οι φήμες που κυκλοφορούσαν μέχρι σήμερα ανταποκρίνονται πλήρως στην πραγματικότητα. Συγκεκριμένα, τρία δεξαμενόπλοια – το «Aliai», το «Minerva Vaso» και το «Grand Ace6» – που μετέφεραν αμερικανικό αργό, το οποίο είχαν φορτώσει την προηγούμενη εβδομάδα από τις ΗΠΑ με τελικό προορισμό το λιμάνι του Αμστερνταμ (τα δύο τελευταία) και το Γιβραλτάρ (το πρώτο), άλλαξαν τη ρότα τους στη μέση του Ατλαντικού: Το «Grand Ace6» κατευθύνεται πλέον στο Τόγκο της Δυτικής Αφρικής, ενώ τα άλλα δύο κινούνται προς το νότιο τμήμα της Μαύρης Ηπείρου.
Πληρώνουν όσο όσο
Τι σημαίνει αυτό; Με βάση την εμπειρία που έχουν τα διεθνή ναυτιλιακά γραφεία, πρόκειται για συνήθεις ενδιάμεσους σταθμούς στην πορεία των περισσότερων τάνκερ προς τις ασιατικές αγορές. Πρακτικά, λοιπόν, το πιθανότερο σενάριο είναι πως το φορτίο τους αγοράστηκε από τους Ασιάτες, οι οποίοι κάνουν τα πάντα προκειμένου να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες, αδιαφορώντας πλήρως για τις συνέπειες που θα υποστεί η Ευρώπη. Κάτι ανάλογο, με άλλα λόγια, με ό,τι συνέβαινε την πρώτη περίοδο μετά την εκδήλωση του COVID-19, όταν είχε κυριαρχήσει το δόγμα «ο θάνατός σου, η ζωή μου».
Σημειώνεται ότι, υπό κανονικές συνθήκες, όσοι διεξάγουν τις αγοραπωλησίες γνωστοποιούν τον προορισμό του φορτίου πριν από τον απόπλου, όπως λέει στη «Handelsblatt» ο σύμβουλος της Baker McKenzie, Βάλτερ Μπολτς. «Οταν, όμως, ένας εισαγωγέας έχει αδήριτη ανάγκη από αέριο, τότε επικοινωνεί ακόμη και με πλοία τα οποία βρίσκονται ήδη εν πλω. Στη διάρκεια δε αυτής της επικοινωνίας καθίσταται σαφές ποιος πληρώνει περισσότερα, ο αρχικός πελάτης ή ο νέος, με συνέπεια κάποιες φορές το πλοίο να αλλάζει την πορεία του» σημειώνει αναφερόμενος στις συνθήκες έκτακτης ανάγκης που έχει προκαλέσει ο πόλεμος. Οπως προσθέτει ο ίδιος, «ορισμένες χώρες της Ασίας δεν είναι σε θέση να διατηρήσουν την ομαλή λειτουργία των ηλεκτρικών τους δικτύων χωρίς να εισαγάγουν φυσικό αέριο. Εκτός των άλλων, δεν διαθέτουν ούτε μεγάλες δεξαμενές αποθήκευσης. Για τον λόγο αυτόν οι συγκεκριμένες χώρες αγοράζουν το αέριο σε οποιαδήποτε τιμή».
Η Κίνα είναι θωρακισμένη
Των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν, λέει η γνωστή παροιμία. Αυτό έκανε και η ηγεσία της Κίνας, η οποία αποδεικνύεται πως περίμενε εδώ και καιρό το ξέσπασμα αυτής της κρίσης και έχει προνοήσει ώστε να βγει όσο το δυνατόν πιο αλώβητη. Κι αυτό, παρά το γεγονός ότι την αντίστοιχη περίοδο του 2025 εισήγαγε από τον Περσικό περίπου 5,4 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.
Το έκανε δε με πολλούς τρόπους ταυτόχρονα: Την έγκαιρη σύναψη συμφωνιών με εναλλακτικούς προμηθευτές, τη θωράκιση του δικτύου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με τη βοήθεια των ανανεώσιμων πηγών και του λιγνίτη, τη μεγάλη αύξηση των στρατηγικών της αποθεμάτων, την ενίσχυση της εσωτερικής παραγωγής φυσικού αερίου, καθώς και το μεγαλύτερο μερίδιο των ηλεκτρικών οχημάτων, δημόσιων και ιδιωτικών.
Με αυτόν τον τρόπο το Πεκίνο εμφανίζεται επαρκώς θωρακισμένο και χωρίς την αγωνία που διακρίνει άλλες χώρες της περιοχής, ανάμεσά τους την Ινδία, τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία. Πολύ περισσότερο καθώς διαθέτει και τεράστια συναλλαγματικά αποθέματα, τα οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει για να «χτυπήσει» διαθέσιμα φορτία αργού και LNG στο μεγάλο ενεργειακό «παζάρι» που βρίσκεται σε εξέλιξη.