FAO: Το «σοκ» των Στενών του Ορμούζ φέρνει νέες ανατιμήσεις στα τρόφιμα

Αύξηση σημείωσαν οι παγκόσμιες τιμές τροφίμων τον Μάρτιο για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, σύμφωνα με τον τελευταίο δείκτη αναφοράς του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO). Η άνοδος αποδίδεται κυρίως στις υψηλότερες τιμές ενέργειας που συνδέονται με την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων FAO, ο οποίος παρακολουθεί τις μηνιαίες μεταβολές των διεθνών τιμών ενός καλαθιού εμπορευόμενων τροφίμων, διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στις 128,5 μονάδες τον Μάρτιο. Κατέγραψε αύξηση 2,4% σε σχέση με τον Φεβρουάριο και 1% υψηλότερη τιμή σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα πέρυσι.

Εξελίξεις ανά κατηγορία τροφίμων

Ο Δείκτης Τιμών Δημητριακών αυξήθηκε κατά 1,5%, κυρίως λόγω της ανόδου στις τιμές του σιταριού, που εκτοξεύτηκαν κατά 4,3%. Η άνοδος αποδίδεται στην ξηρασία στις Ηνωμένες Πολιτείες και στις προσδοκίες για μειωμένες σπορές στην Αυστραλία εξαιτίας του υψηλού κόστους λιπασμάτων.

Οι τιμές καλαμποκιού κινήθηκαν οριακά ανοδικά, καθώς η αυξημένη παγκόσμια διαθεσιμότητα ισορρόπησε τις ανησυχίες για το κόστος λιπασμάτων. Παράλληλα, η αυξημένη ζήτηση για αιθανόλη, λόγω υψηλών τιμών ενέργειας, παρείχε έμμεση στήριξη. Αντίθετα, ο Δείκτης Τιμών Ρυζιού υποχώρησε κατά 3%, εξαιτίας του χρονισμού των συγκομιδών, της μειωμένης ζήτησης εισαγωγών και της υποτίμησης νομισμάτων έναντι του δολαρίου ΗΠΑ.

«Οι αυξήσεις τιμών από την έναρξη της σύγκρουσης είναι μέτριες, κυρίως λόγω των υψηλών τιμών πετρελαίου και μετριασμένες από τις επαρκείς παγκόσμιες προμήθειες δημητριακών», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος του FAO, Máximo Torero. Προειδοποίησε ότι εάν η σύγκρουση παραταθεί πέραν των 40 ημερών, με υψηλό κόστος εισροών και χαμηλά περιθώρια κέρδους, οι αγρότες ενδέχεται να περιορίσουν εισροές ή καλλιέργειες, επηρεάζοντας τις μελλοντικές αποδόσεις.

Ο Δείκτης Τιμών Φυτικών Ελαίων κατέγραψε αύξηση 5,1%, με άνοδο 13,2% σε ετήσια βάση. Οι διεθνείς τιμές φοινικέλαιου, σόγιας, ηλίανθου και ελαιοκράμβης επηρεάστηκαν από την άνοδο του πετρελαίου, ενισχύοντας τις προσδοκίες για αυξημένη ζήτηση βιοκαυσίμων.

Ανοδικά κινήθηκε και ο Δείκτης Τιμών Κρέατος κατά 1%, λόγω αύξησης των τιμών χοιρινού στην Ευρωπαϊκή Ένωση και βοείου κρέατος στη Βραζιλία. Οι τιμές πρόβειου και πουλερικών μειώθηκαν, κυρίως εξαιτίας περιορισμών στη διανομή στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, ο Δείκτης Τιμών Γαλακτοκομικών αυξήθηκε κατά 1,2%, λόγω υψηλότερων τιμών γάλακτος σε σκόνη στην Ωκεανία, ενώ οι τιμές τυριών στην Ε.Ε. υποχώρησαν εξαιτίας αυξημένης παραγωγής και μειωμένης ζήτησης εξαγωγών.

Σημαντική άνοδο 7,2% σημείωσε ο Δείκτης Τιμών Ζάχαρης, καθώς οι προσδοκίες για μεγαλύτερη χρήση ζαχαροκάλαμου στην παραγωγή αιθανόλης στη Βραζιλία υπερίσχυσαν της ευνοϊκής παγκόσμιας προσφοράς, η οποία ενισχύθηκε από καλές συγκομιδές στην Ινδία και την Ταϊλάνδη.

Προοπτικές παραγωγής και παγκόσμια αποθέματα

Οι παγκόσμιες εκτιμήσεις για σιτάρι και καλαμπόκι το 2026 δείχνουν μικρή πτώση από τα φετινά υψηλά επίπεδα, αλλά παραμένουν πάνω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας. Η παραγωγή σιταριού εκτιμάται σε 820 εκατ. τόνους, μειωμένη κατά 1,7% σε σχέση με πέρυσι, με την Ινδία να αναμένεται να καταγράψει ρεκόρ.

Βελτιωμένες βροχοπτώσεις προβλέπεται να ενισχύσουν τις αποδόσεις στο Ιράν, την Τουρκία και τη Βόρεια Αφρική. Ωστόσο, η συνέχιση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και οι αυξημένες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων δημιουργούν αβεβαιότητα για τις μελλοντικές παραγωγές. Η συγκομιδή καλαμποκιού προχωρά ήδη στο νότιο ημισφαίριο, με θετικές εκτιμήσεις για Αργεντινή, Βραζιλία και Νότια Αφρική.

Η συνολική παγκόσμια παραγωγή δημητριακών για το 2025 εκτιμάται σε 3.036 εκατ. τόνους, αυξημένη κατά 5,8% σε ετήσια βάση. Η κατανάλωση προβλέπεται να φτάσει τους 2.945 εκατ. τόνους, ενώ τα αποθέματα αναμένεται να αυξηθούν κατά 9,2%, αγγίζοντας τους 951,5 εκατ. τόνους, γεγονός που διασφαλίζει επαρκή παγκόσμια προσφορά.

Επιπτώσεις από τα Στενά του Ορμούζ

Ο Μηχανισμός Αγροτικής Πληροφόρησης (AMIS) επισημαίνει ότι το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει προκαλέσει σοβαρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία. Οι συνέπειες αγγίζουν και τον αγροτικό τομέα, κυρίως μέσω της αύξησης του κόστους ενέργειας, λιπασμάτων και μεταφορών.