Ιράν: Τα 19 νησιά – αεροπλανοφόρα και τα τέλη διέλευσης
Το Ιράν χρησιμοποιεί σύμπλεγμα από 19 μικρά και μεγαλύτερα νησιά του, που βρίσκονται στα Στενά του Ορμούζ, για να ελέγχει το καίριο θαλάσσιο πέρασμα και ζητεί τέλη διέλευσης σε κινεζικά γουάν ή σταθερά κρυπτονομίσματα (stablecoins) από τα πλοία με τα οποία συμφωνεί να περάσουν.
Τα νησιά αυτά του Ιράν είναι γεμάτα οχυρωματικά έργα και βρίσκονται μέσα στα Στενά, ενισχύοντας σημαντικά τον έλεγχο της Τεχεράνης στην πλωτή αυτή οδό. Η σημασία των νησιών όπως το Κεσμ (Qeshm), το Αμπου Μούσα (Abu Musa) και το Λαράκ (Larak) γίνεται ολοένα και πιο εμφανής, καθώς το Ιράν προκαλεί παγκόσμια οικονομική κρίση εμποδίζοντας τα περισσότερα πετρελαιοφόρα να διέλθουν από τα Στενά. Από τα Στενά του Ορμούζ διερχόταν περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου αργού πετρελαίου πριν από τον πόλεμο. Η κυκλοφορία έχει μειωθεί σημαντικά από τότε που άρχισαν οι συγκρούσεις στις 28 Φεβρουαρίου.
Τα 19 αυτά νησιά έχουν χαρακτηριστεί «αεροπλανοφόρα» του Ιράν, που ελέγχουν τα Στενά του Ορμούζ, εγκαθιστώντας εκεί συστήματα ραντάρ και αεράμυνας, κατασκευάζοντας αεροδρόμια και αποθήκες καυσίμων, καθώς και ναυτικές βάσεις και αποθήκες οπλισμού. Από εκεί μπορούν να εξορμούν σκάφη ταχείας επίθεσης, ακόμη και υποβρύχια, αναφέρουν στοιχεία της «Wall Street Journal». Οι ΗΠΑ θέλουν να ανοίξουν τα Στενά είτε μέσω διαπραγματευμένης ειρηνευτικής συμφωνίας είτε μέσω στρατιωτικής επιχείρησης.
Ποια πλοία περνούν και πώς
Οι εταιρείες διαχείρισης πλοίων καλούνται να επικοινωνήσουν με εταιρεία μεσάζοντα που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) και να παράσχουν πληροφορίες σχετικά με την ιδιοκτησία, τη σημαία, το φορτίο, τον προορισμό, τη λίστα πληρώματος και δεδομένα από το αυτοματοποιημένο σύστημα αναγνώρισης (AIS) του σκάφους τους – τον αναμεταδότη που χρησιμοποιούν τα πλοία για να καταγράφουν και να μεταδίδουν τη θέση τους. Ο μεσάζοντας διαβιβάζει στη συνέχεια τα στοιχεία στην Επαρχιακή Διοίκηση Hormozgan του Ναυτικού του IRGC για ελέγχους ιστορικού του πλοίου, ώστε να βεβαιωθεί ότι δεν έχει δεσμούς με το Ισραήλ ή τις ΗΠΑ ή άλλα κράτη που το Ιράν θεωρεί εχθρούς. Εάν ένα σκάφος περάσει από τον έλεγχο, τότε ξεκινούν οι συζητήσεις για το τέλος που θα επιβληθεί.
Πηγές του Bloomberg ανέφεραν ότι οι Ιρανοί έχουν σύστημα κατάταξης από το ένα έως το πέντε για τα έθνη, με τα πλοία από χώρες που θεωρούνται φιλικές να είναι πιο πιθανό να επιτύχουν καλύτερους όρους. Για τα πετρελαιοφόρα, η τιμή εκκίνησης στις διαπραγματεύσεις για τέλος διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ είναι συνήθως περίπου 1 δολάριο ανά βαρέλι πετρελαίου, που πληρώνεται σε γουάν ή σταθερά κρυπτονομίσματα (stablecoins) – κρυπτονομίσματα συνδεδεμένα με την αξία κάποιου ισχυρού νομίσματος.
Μόλις καταβληθούν τα διόδια, το IRGC εκδίδει ειδικό κωδικό άδειας και οδηγίες διαδρομής. Τα πλοία αναμένεται να υψώσουν τη σημαία του έθνους που διαπραγματεύτηκε τις συμφωνίες διέλευσης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αλλάξουν την επίσημη νηολόγησή τους σε αυτήν τη χώρα. Καθώς πλησιάζει τα Στενά του Ορμούζ, το πλοίο μεταδίδει τον κωδικό πρόσβασής του και συναντάται με περιπολικό σκάφος που το συνοδεύει μέσα από το πέρασμα.