نقض عهد؛ تغییر قواعد بازی از صلح تا برخورد قاطع
علی رشیدیان (طلبه درس خارج حوزه علمیه قم) در یادداشتی درباره لزوم استمرار جهان با توجه به سوابق تاریخی دشمن، پس از نقض آتشبس نوشت: وقتی دشمن پیمان میشکند، نشان میدهد که اهل وفا نیست و از هر فرصتی برای ضربه زدن به اسلام استفاده خواهد کرد، جهاد دفاعی همچنان واجب است و حتی شدت آن بیشتر میشود.
آیه شریفه ۸ سوره توبه خطاب به جامعه اسلامی میفرماید: «وَ اِن یَنقَضوا اَیمانَهُم مِن بَعدِ عَهدِهِم وَ یَطعَنوا فی دینِکُم فَقاتِلوا اَئِمَّةَ الکُفر؛ همانا اگر [دشمنان] سوگندهای خود را پس از پیمان بشکنند و به دین شما طعنه بزنند، با سران کفر بجنگید.» این آیه که در بستر تاریخی ماجرای «بنیقریظه» در جنگ احزاب نازل شد، امروزه میتواند روشی مناسب در مواجهه با دشمنان پیمانشکن باشد.
برای درک صحیح وظیفه امت اسلامی پس از نقض آتشبس توسط دشمن، باید لایههای پنهان این آیه و مفاهیم حقوقی آن را واکاوی کرد. قبیله یهودی بنیقریظه با وجود داشتن پیمان صلح با پیامبر اکرم (صلیاللهوعلیهوآله)، در حساسترین مقطع جنگ احزاب، پیمان خود را درهم شکستند و با متحدان مشرک علیه مسلمانان متحد شدند. این واقعه تاریخی اصول کلیدی را برای مقابله با خیانت دشمنان تبیین میکند که در ادامه به آنها اشاره میشود: