Медиа эркиндигин коргогон уюмдар Махабат Тажибек кызынын уулунун абалына камтама болууда
Эл аралык абройлуу укук коргоочу жана басма сөз эркиндигин жактаган уюмдар Жогорку соттун отуруму алдында кыргыз бийлигин журналист Махабат Тажибек кызын бошотууга чакырды. Буга чейин БУУнун негизсиз камакка алуу көрүнүштөрүн иликтеген жумушчу тобу Темиров LIVE жана “Айт, айт десе” долбоорлорунун мурунку жана ошол кездеги кызматкерлеринин кармалышы Адам укугунун жалпы декларациясынын, Жарандык жана саясий укуктар тууралуу эл аралык пакттын бир канча беренесин бузганын белгилеген.
“Журналисттерди коргоо комитети”, “Чек арасыз кабарчылар”, “Эл аралык пресса институту”, “Норвегия Хелсинки комитети”, “Евразия эркиндиги”, “Адам укуктары боюнча эл аралык өнөктөштүк”, “Араминта” жана “Жарандык укуктарды коргоо уюму” 30-январда биргелешкен билдирүү жасашты.
Билдирүүдө айтылгандай, сөз болгон уюмдар башынан эле журналисттин кармалышын негизсиз, аткаминерлер арасындагы паракорлукту илкитегени үчүн "өч алуу" деп баалашат:
“Бийлик маалымат каражаттарына чыккан материалдарда тополоңго чакырык жасалганын аныктай алган эмес, макалалар башаламандыкка “алып келиши мүмкүн эле” деп билдирген. Клунинин TrialWatch демилгеси Тажибек кызынын жана кесиптештеринин адилет соттук териштирүүгө болгон укуктары одоно бузулганын аныктады”.
Жогорудагы уюмдардын пикиринде, президент Садыр Жапаров баш болгон Кыргызстандын жогорку бийлиги, өкүм чыккыча эле журналисттерди "айыптуу" деп атаганы күнөөсүздүк презумпция принцибин бузган.
29-январда президент Жапаров Кыргызстанда сөз эркиндиги бар жана демократия өкүм сүрүп жатат деген пикирин кайрадан кайталады. "Кабар" маалымат агенттигине курган кыска маегинде ал жарандар тигил же бул маселе боюнча ойлорун ээн-эркин эле билдирип, бийликке ачык эле сын айтып жатканын белгиледи.
Ошол эле учурда ал сөз эркиндиги биринчи кезекте жоопкерчилик экенин эстен чыгарбоону эскертти.
Укук коргоо уюмдарынын билдирүүсүндө Тажибек кызы менен "Темиров LIVE” редакциясынын негиздөөчүсү, Кыргызстандан чыгарылган иликтөөчү журналист Болот Темировдун 13 жаштагы уулу Азат Темировго байланыштуу да камтама айтылат.
“Жашы жетелек баланы башка бирөөлөргө камкордукка берүү көз карандысыз журналисттерге басым көрөстүүнүн жийиркеничтүү инструменти болуп эсептелет. Кыргыз бийлиги анын алдын алууга тийиш”, - деп белгиледи медиа уюмдар.
Буга чейин Темиров абактагы жубайына уулун "балдар үйүнө өткөрүп саларын" айтып коркутушканын маалымдаган.
2024-жылдын аягында Тажибек кызына өкүм чыгарып жатканда сот баланы камкордукка алуу маселесин чечүүнү Социалдык өнүктүрүү башкармалыгына тапшырган. Ал жараян соңуна чыга элек. Азат Темиров ушу тапта таянеси менен турат.
Мунун алдында Amnesty International эл аралык укук коргоо уюму да Жогорку сот Темиров LIVE жана “Айт, айт десе” долбоорунун жетекчиси Махабат Тажибек кызынын ишин караганы жатканын билдирип, журналистти бошотууга жана ага тагылган айыпты алып салууга үндөгөн.
Алты жылга кесилген Махабат Тажибек кызы Чүйдөгү №2 аялдар абагында жазасын өтөп жатат.
Улуттар Уюмунун негизсиз камакка алуу көрүнүштөрүн иликтеген жумушчу тобу сөз болгон долбоордун журналисттеринин кармалышы Адам укугунун жалпы декларациясынын, Жарандык жана саясий укуктар тууралуу эл аралык пакттын бир канча беренесин бузган деген бүтүмшө келгенден кийин анын адвокаты ишти жаңы жагдайлар боюнча кайра кароо өтүнүчү менен Жогорку сотко кайрылган.