Не се закажани разговори за нуклеарната програма, но САД и Иран одржуваат контакти
САД и Иран остануваат во контакт околу продолжувањето на разговорите за нуклеарната програма на Техеран, но не се планирани формални преговори, изјавија претставници од двете страни на 26 јуни.
Вашингтон е „во тесна комуникација“ со Иран и неговите посредници, изјави портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, на брифинг за медиумите, додека иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, за државниот радиодифузер ИРИБ изјави дека дипломатијата е во тек и дека контактите се одвиваат преку различни канали.
Аракчи додаде дека не е постигнат никаков „договор, аранжман или разговор за започнување нови преговори“.
Иран во моментов проценува што е најдобро за нашите национални интереси, рече Аракчи, додавајќи дека „шпекулациите“ дека Техеран ќе седне на масата за преговори „не треба да се сфаќаат сериозно“.
Претседателот Доналд Трамп, зборувајќи на самитот на НАТО во Хаг на 25 јуни, рече дека Вашингтон ќе одржи разговори со Техеран следната недела. Шестата рунда разговори меѓу САД и Иран во Оман, која беше закажана за 15 јуни, беше откажана откако израелските сили започнаа напади врз ирански цели на 13 јуни.
Во коментарите за телевизијата, Аракчи потврди дека нападите минатиот викенд од страна на американските сили предизвикаа „значајна“ штета на нуклеарната инфраструктура на Иран.
Коментарите на Аракчи дојдоа откако уставниот надзорник на Иран, Советот на чувари, на 26 јуни го одобри потегот на парламентот за суспендирање на соработката на Техеран со Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ).
Законот, кој беше одобрен од пратениците со 221 гласа „за“ и 0 „против“ еден ден претходно, на крајот ќе биде одлучен од Врховниот совет за национална безбедност (СНСБ).
СНСБ технички го води претседателот, но како и сите клучни државни институции, тој му одговара на врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи.
„Планот да се бара од владата да ја прекине соработката со Меѓународната агенција за атомска енергија не се покажа како спротивен на исламскиот закон и уставот по прегледот од страна на членовите на Советот на чувари“, изјави Хади Тахан Назиф, портпарол на советот, во објава на платформата X.
Израел го започна својот напад на 13 јуни врз клучните ирански нуклеарни и воени објекти, како и врз станбени области во војна во која загинаа десетици цивили од двете страни. На 21 јуни, САД нападнаа три нуклеарни објекти во Фордо, Натанц и Исфахан.
Дванаесетдневниот конфликт заврши со кревко примирје меѓу Израел и Иран, посредувано од САД на 24 јуни.
Прекинувањето на соработката со МААЕ значи дека Иран ќе ги запре инспекциите, известувањето и надзорните активности според Договорот за неширење на нуклеарно оружје (НПТ).
Пред гласањето од страна на пратениците, претседателот на парламентот Мохамед Бакер Калибаф ја критикуваше МААЕ за она што го нарече неуспех на нуклеарниот надзорник на ОН „дури и да се преправа дека ги осудува нападите врз нуклеарните објекти на Иран“ и ја обвини дека „го става својот меѓународен кредибилитет на продажба“.
Според протоколот, Калибаф објави дека ѝ наложил на владата да ја спроведе мерката по нејзиното одобрување од страна на Советот на чувари.
Во законот се вели дека суспензијата може да се укине ако безбедноста на иранските нуклеарни објекти и научници е загарантирана и ако правото на Техеран да збогатува ураниум на домашен терен е загарантирано. Иран инсистира дека неговата нуклеарна програма е мирна и дека не се стреми да ја претвори во оружје.
Техеран долго време ја обвинуваше МААЕ за пристрасност и соработка со западните сили и Израел против Иран.