ЕУ во Косово загрижена за криминализацијата на невладините организации

Канцеларијата на Европската Унија во Косово изрази загриженост во врска со неодамнешните медиумски извештаи кои, според соопштението, „се обид за заплашување и криминализирање на работата на невладините организации“.

Реакција на ЕУ уследи по емисија емитувана на телевизијата Клан Косова на 4 септември, во која српската невладина организација Актив од Северна Митровица беше обвинета за „напад врз полицијата и државата Косово“.

„Како и медиумите, невладините организации се клучен столб на косовското граѓанско општество, а нивната улога е да ги следат, анализираат и да ги повикуваат властите, вклучително и косовската полиција, на одговорност“, се вели во соопштението на Канцеларијата на ЕУ во Косово.

Се додава дека на крајот на 2024 година, Актив, во соработка со неколку други српски невладини организации, објавил јавен извештај во кој го привлекува вниманието кон несоодветното однесување на одредени припадници на косовската полиција и употребата на „неовластени симболи“.

„Министерството за внатрешни работи и косовската полиција го признаа овој проблем и формираа работна група за негово решавање, во партнерство со меѓународната заедница, вклучително и ЕУ“, се наведува понатаму во реакцијата.

Невладината организација Актив, исто така, реагираше претходно, истакнувајќи дека силно ги осудува и категорично ги отфрла како неточни, злонамерни и неодговорни наводите изнесени во емисијата „Ора Стате“ на телевизијата Клан Косова.

Во соопштението, Актив наведува дека новинарот Куштрим Беколи изнесе низа неосновани обвинувања против нив, осврнувајќи се на извештајот „Етнизација на косовската полиција: Уривање на темелите на Ахтисари на граѓанска и мултиетничка институција“, кој беше заеднички објавен од пет организации на граѓанското општество - Нова социјална иницијатива, Центар за афирмативна социјална акција, Институт за територијален економски развој, Актив и Центар за застапување на демократска култура.

„Најсериозното обвинување беше тврдењето дека невладината организација Актив се занимава со „шпионажа“ и претставува закана за уставниот поредок на Косово. Ваквите клеветнички изјави претставуваат сериозна навреда и опасно се претставуваат како факти, со што нашата организација и другите српски невладини организации во Косово се ставаат во потенцијална опасност, особено во чувствителната и нестабилна социо-политичка средина во која работиме“, се наведува во студијата.

Во студијата „Етнизација на косовската полиција“, српските невладини организации истакнаа дека полицајците прикажуваат симболи на Албанија и Ослободителната војска на Косово на своите униформи и дека такво нешто не придонесува за мир и толеранција, туку напротив ги зајакнува постојните поделби и тензии.

Објавено е по низа поплаки за полицијата во северно Косово од граѓани и предупредувања од граѓанското општество дека полицијата користи „сила“ за воспоставување власт.

Косовското Министерство за внатрешни работи во тоа време изјави за Радио Слободна Европа дека се свесни за поплаките од граѓани од српската заедница во врска со работата на полицијата и дека тесно соработуваат со Инспекторатот на косовската полиција по ова прашање.

Актив, во својот одговор, нагласи дека нападот врз нив го поткопува граѓанското општество, го делегитимира гласот на српската заедница во Косово и ги загрозува темелите на мултиетничко и демократско општество.

Организацијата ги повика регулаторните институции на Косово, како што се Независната комисија за медиуми (МММ) и саморегулаторното тело Косовскиот совет за печат, како и меѓународната заедница, да реагираат, а институциите на Косово, особено Обвинителството, да ги истражат постапките на Клан Косова, „да покренат соодветни постапки и да преземат конкре

Итни чекори за заштита на граѓанското општество од кампањи за клевета и наративи на омраза“.

Невладината организација Сбункер, која промовира демократски вредности во Косово и регионот, исто така, презентираше студија претходно оваа година насловена како „Борба против екстремизмот во Косово: Трендови, предизвици и контрамерки“, која исто така укажува на порастот на етнонационализмот и неговиот придонес кон поделбите во општеството.

Истражувањето наведува дека интервјуата и фокус групите покажале дека кај младите Албанци, национализмот има повеќе одбранбен карактер – се фокусира на заштита на суверенитетот на Косово и барање правда за минатото, наместо на исклучување на другите етнички групи.