Претставници на САД и Иран во петок на нуклеарни разговори поради страв од воен конфликт
Американските и иранските претставници треба да одржат нова рунда нуклеарни разговори во Женева во петок, во она што се смета за последен обид да се избегне голем воен конфликт.
Третата рунда разговори треба да се одржи додека американскиот претседател Доналд Трамп ги разгледува опциите за воена акција на САД доколку не се постигне договор за ограничување на нуклеарната програма на Иран, при што два американски носачи на авиони се позиционирани во близина на Исламската Република.
Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, во четврток отпатува од Техеран кон Швајцарија и се очекува да разговара со претставникот на Белата куќа, Стив Виткоф, и зетот на Трамп, Џаред Кушнер.
Оманските претставници ќе дејствуваат како посредници, како што правеа и во претходните рунди.
Двете страни одржаа индиректни разговори во Оман претходно овој месец, први откако Израел и САД ги бомбардираа клучните ирански нуклеарни објекти за време на краткиот конфликт во јуни. Втората рунда разговори се одржа во Женева на 17 февруари.
Двете рунди разговори не донесоа напредок, а клучните точки на спор остануваат нерешени.
САД побараа Иран целосно да го запре збогатувањето на ураниум и да се откаже од своите залихи од околу 400 килограми високо збогатен ураниум, што би го спречило Техеран да изгради нуклеарно оружје.
Техеран инсистира дека неговата нуклеарна програма е за мирни, цивилни цели, како што е производство на електрична енергија.
Иран навести дека е подготвен да направи отстапки во замена за укинување на санкциите на САД и признавање на неговото право да збогатува ураниум.
Пред разговорите во петок, Аракчи рече дека страните се блиску до договор со кој ќе се избегне воена конфронтација.
„Имаме историска можност да постигнеме невиден договор што ќе ги реши меѓусебните загрижености и ќе ги постигне меѓусебните интереси“, рече Аракчи на социјалните медиуми, додавајќи дека договорот е „на дофат, но само ако дипломатијата се даде приоритет“.
Аракчи, исто така, вети дека Иран „никогаш нема да развие нуклеарно оружје под никакви околности“, но инсистираше на правото на земјата да „има корист од дивидендите од мирнодопската нуклеарна технологија“.
Американскиот претседател Доналд Трамп во последното негово обраќањето изјави дека нема да дозволи „државата број еден спонзор на тероризмот во светот“ да има нуклеарно оружје.
Американскиот претседател рече дека Техеран сака да ја обнови својата нуклеарна програма и „во овој момент повторно ги следи своите злокобни нуклеарни амбиции“.
Трамп, исто така, тврдеше, без да даде докази, дека Техеран „веќе развил ракети што можат да ја загрозат Европа и нашите бази во странство и дека работат на изградба на ракети што наскоро ќе стигнат до Соединетите Држави“.
По обраќањето на Трамп, портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Бакаеи, објави на социјалните мрежи дека американската администрација шири „лаги“.
„Што и да тврдат за нуклеарната програма на Иран, балистичките ракети на Иран и бројот на жртви за време на немирите во јануари, тоа е едноставно повторување на „големите лаги““, рече тој.
Женевските разговори доаѓаат по повторените закани на Трамп за воена акција против Техеран, прво поради бруталното задушување на масовните протести во Иран во јануари, а потоа и поради нуклеарната програма на земјата.
Светските сили склучија значаен нуклеарен договор со Техеран во 2015 година за да спречат иранска бомба.
Западните економски санкции беа ублажени во тоа време, но Иран почна да не ги почитува предвидените обврски во договорот откако Трамп, во својот прв мандат како претседател, се повлече од договорот во 2018 година и повторно воведе санкции.