Напади врз Израел и земјите од Персискиот Залив по изборот на новиот ирански водач
Иран ги одбележа првите часови од назначувањето на Моџтаба Хамнеи за врховен лидер со лансирање ракети и беспилотни летала кон Израел и земјите од Персискиот Залив, кои почнаа да изразуваат растечки гнев поради одмаздничките напади на Иран.
„Иран го испукува првиот бран ракети под водство на ајатолахот Саџид Моџтаба Хамнеи кон окупираните територии“, објави иранската државна телевизија ИРИБ на Телеграм рано во понеделник, 9 март.
Објавата вклучуваше фотографија од ракета со натпис: „На ваша команда, Саџид Моџтаба“.
ИРИБ изјави дека „масивни експлозии се слушнале во центарот на окупираните територии“. Израел соопшти дека една жена е полесно повредена во нападите пред да биде прогласено примирјето.
Саудиска Арабија, Катар, Кувајт, Бахреин, Обединетите Арапски Емирати и Ирак објавија бран ракети и беспилотни летала во текот на ноќта, додека војната меѓу САД и Израел против Иран продолжува да се шири низ регионот.
Соопштение на полноќКратко по полноќ помеѓу недела и понеделник, Иран го именуваше тврдокорниот Хамнеи да го замени неговиот татко, покојниот ајатолах Али Хамнеи за врховен лидер, веројатно ставајќи го директно на нишанот на американската и израелската војска.
Постариот Хамнеи, 86, беше убиен на 28 февруари кога американските и израелските сили започнаа војна против Иран.
Американските и израелските претставници, вклучувајќи го и американскиот претседател Доналд Трамп, сугерираа дека секој нов лидер би можел да ја доживее истата судбина како и претходниот.
„Неприфатлив избор“Трамп претходно го нарече Моџтаба Хамнеи - тогаш сметан за фаворит да го наследи својот татко - „неприфатлив избор“ и „ирелевантен“, инсистирајќи дека секој избран во Техеран мора да биде прифатлив за Вашингтон.
Трамп за ABC News изјави дека „ако тој (следниот врховен лидер) не добие наше одобрение, тоа нема да трае долго“, додавајќи дека има „голем број луѓе кои би можеле да се квалификуваат“ за улогата.
Иранскиот корпус на Исламската револуционерна гарда (ИРГЦ) веднаш вети поддршка за Хамнеи, за кој се верува дека има блиски врски со тврдокорната воена организација. Шефот на редовните вооружени сили, исто така, го поздрави изборот, кој се смета за победа на тврдокорната линија.
Иран ги таргетира земјите од Персискиот ЗаливПрвото нешто што се случи по назначувањето на новиот Врховен лидер беше бараж од ирански ракети и беспилотни летала лансирани кон цели низ целиот регион.
Еден од најштетните напади се чини дека се случил во малата островска држава во Заливот, Бахреин, каде што Министерството за здравство во понеделник соопшти дека во напад со ирански беспилотни летала се повредени 32 цивили.
Четири повредени се „сериозни случаи“, а меѓу нив има и деца, објави министерството.
Очевидци подоцна објавија дека виделе густ чад како се издига од правецот на рафинеријата за нафта Бапко во Бахреин, објави Ројтерс. Таа рафинерија беше погодена и од ирански ракети пред четири дена, претрпувајќи ограничена штета.
Експлозиите во понеделник го потресоа и главниот град на Катар, Доха, кој е цел на бранови ирански беспилотни летала и ракети откако Иран ја започна својата широка кампања за одмазда низ Заливот.
Саудиското Министерство за надворешни работи соопшти дека континуираните напади на Иран ќе доведат до понатамошна ескалација и ќе имаат „сериозно влијание“ врз односите „сега и во иднина“. Министерството ги осуди „очигледните ирански напади врз голем број арапски земји и како резултат на тоа таргетирање на цивили, витални објекти и дипломатски мисии“.
Американскиот Стејт департмент им нареди на небитниот дипломатски персонал и семејствата во амбасадата во Ријад да ја напуштат Саудиска Арабија од безбедносни причини.
Погодена територија на Ирачки КурдистанБеспилотни летала нападнаа во близина на американска воена база во близина на Ирбил во Ирачки Курдистан, соопштија безбедносни извори, додека безбедносните сили соопштија дека пресретнале вод беспилотни летала и ракети насочени кон дипломатската мисија на САД во близина на аеродромот во Багдад.
Илјадници самопротерани ирански Курди воспоставија бази во полуавтономниот регион Ирачки Курдистан. Иранските Курди, иако одржуваат врски, имаат одделни милиции од ирачките Курди во регионот.
Извештаите сугерираат дека иранските Курди - и во и надвор од Иран - може да започнат офанзива против режимот во Техеран. Сепак, Трамп рече дека не сака Курдите да се приклучат на напорите на САД и Израел бидејќи, како што рече, не сака да ги види „повредени или убиени“ или дополнително да ја комплицираат ситуацијата.
Израел соопшти дека започнал бран напади против „режимската инфраструктура“ во централен Иран во својот прв одговор по објавувањето на назначувањето на новиот врховен лидер на Иран.
Израелските сили „започнаа дополнителен бран напади против инфраструктурата на иранскиот терористички режим во централен Иран“, објавија Израелските одбранбени сили (ИДФ).
Инаку изборот на Моџтаба Хамнеи за нов лидер од страна на Иранското собрание на експерти на 8 март, по атентатот врз ајатолахот Али Хамнеи во американско-израелски напад, означува прв пат син на врховен лидер да го наследи својот татко во Исламската Република.
Моџтаба Хамнеи ретко се појавувал во јавноста и никогаш не се обратил на јавноста надвор од училницата, но се смета за мистериозна сила зад сцената со влијание врз оние најблиски до канцеларијата на врховниот лидер и безбедносните институции на Иран.
Но, кој е Моџтаба Хамнеи и како неговото име стана една од најконтроверзните опции за наследството на неговиот татко?
„Господарот“ на МоџтабПедесет и шестгодишниот втор син на покојниот врховен лидер долго време се опишува како „чувар на портата“.
И покрај тоа што никогаш не имал формална владина функција, помладиот Хамнеи поминал две децении во центарот на канцеларијата на својот татко, Беит, координирајќи помеѓу свештеничкиот естаблишмент и Корпусот на исламската револуционерна гарда (ИРГЦ).
Но, Хамнеи еднаш ги предупреди домашните критичари да не го нарекуваат неговиот син само „Ага“ или „Господар“.
Во 2005 година, Мехди Каруби, поразен претседателски кандидат, го обвини Али Хамнеи дека го поддржува својот син Моџтаба за време на изборната кампања за Мохамед Бакер Калибаф.
Каруби подоцна откри дека кога еден од постарите му рекол на Али Хамнеи: „Синот на Вашето Височество го поддржува тој и тој на изборите“, Хамнеи одговорил: „Тој е господар, не само дете на господарот“.
Ова беше реченицата што го воведе името на Моџтаба Хамнеи во иранската политика за прв пат - не само како еден од синовите на врховниот лидер, туку и како политичка фигура сама по себе.
Сега, откако Собранието на експерти го избра за врховен лидер на Исламската Република, тој официјално стана центар на нестабилната структура на моќ на Исламската Република.
Се верува дека Моџтаба Хамнеи е поддржан од ИРГК, а неговиот избор претставува континуитет. Поддржувачите тврдат дека неговото длабоко познавање на безбедносниот апарат го прави најспособен да одржува ред за време на активен конфликт.
Критичарите предупредуваат на „наследно владеење“Сепак, неговото унапредување носи ризик од внатрешен гнев, особено меѓу клучните поддржувачи на Исламската Република
Критичарите тврдат дека движењето кон „наследно владеење“ е предавство на самите антимонархистички корени на Исламската револуција од 1979 година.
„Оптиката на син кој го наследува својот татко може да потсетува на оптиката на монархијата“, изјави Фарзан Сабет, виш истражувачки соработник на постдипломски студии во Женева, за РСЕ.
Член на Собранието на експерти во 2024 година инсистираше дека постариот Хамнеи се спротивставил на идејата неговиот син да ја преземе власта во разговорите со претставниците на собранието.
Покрај тоа, релативно нискиот свештенички ранг на Хамнеи помладиот, Хоџатолеслам, останува точка на спор. Новинска агенција поврзана со верската семинарија од 2022 година го нарече ајатолах, почесна титула резервирана за високо рангирани свештеници.
Во 2022 година, поранешниот премиер Мир Хосеин Мусави, кој е во домашен притвор од 2011 година, предупреди дека Али Хамнеи го подготвува својот син да ја преземе власта, ефикасно оживувајќи го наследното наследство на кое револуцијата од 1979 година требаше да му стави крај.
„Дали династиите од 2500 години се вратија таму каде што синот го наследува својот татко на власт?“, напиша тој.
Како одговор на овие критики, Собранието на експерти нагласи дека назначувањето на врховниот лидер се базира на заслуги.
Неодамнешните истраги, вклучително и извештајот на Блумберг објавен кон крајот на јануари, детално открија огромно и тајно портфолио на недвижности поврзано со помладиот Хамнеи, кој е под санкции на САД од 2019 година.
Извештаите сугерираат дека тој успешно одржувал и проширил глобална мрежа на луксузни имоти преку посредници и фиктивни компании. Сопругата на Моџтаба Хамнеи, Захра Хадад Адел, исто така беше убиена во истиот американски и израелски напад како и нејзиниот свекор, Врховниот лидер.