اوتنبایووا طالبانو ته: له داخلي مشروعیت پرته نړیوال مشروعیت نه شي ترلاسه کېدای
د ملګرو ملتونو امنیت شورا غونډې ته چې تېره شپه تر ناوخته روانه وه، د افغانستان پر وضعیت ګڼو کسانو خبرې وکړې.
دوی د افغان ښځو او نجونو وضعیت ناوړه وباله او ویې ویل چې په افغانستان کې روان بشري بحران د نړیوالو پاملرنې ته اړتیا لري.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې او د ملګرو ملتونو د سیاسي دفتر یا یوناما مشرې روزا اوتنبایووا د غونډې په پیل کې پر افغان ښځو او نجونو د محدودیتونو زیاتېدو تر څنګ په افغانستان کې د بېوزلۍ پر پراخېدو خبرې وکړې.
د یوناما مشرې په خپلو خبرو کې وویل چې د طالبانو حکومت که غواړي نړیوال مشروعیت ترلاسه کړي، لومړی باید داخلي مشروعیت واخلي.
هغې زیاته کړه: "که څه هم اوسني حاکمان ټینګار کوي چې د دوی ادارې ټولشموله دي، خو داسې ښکاري چې د دوی د مشروعیت او خلکو ترمنځ فاصله په زیاتېدو ده. د حقونو، حساب ورکولو، استازولۍ او د عدالت د لاسرسي په باب بېباوري د داخلي مشروعیت پر وړاندې مهم خنډ دی. له داخلي مشروعیت پرته نړیوال مشروعیت نه شي ترلاسه کېدای."
د یوناما مشرې د طالبانو له اوسني حکومت سره چې د نړۍ یوه هېواد هم په رسمیت نه دی پېژندلی د تعامل پر ایجاد ټینګار وکړ، خو ویې ویل دا تعامل به د طالبانو حکومت د رسمیت پېژندلو په معنی نه وي.
روزا اوتنبایووا زیاته کړه، دوی د اوسنیو چارواکو او محلي جوامعو ترمنځ د ګڼو سلا مشورو شاهدان دي چې دغه مشورې موقتي دي او د ځینو بنسټونو له لارې شوې دي.
د هغې په وینا، په وروستیو کې د افغانستان په ټولو ولایتونو کې د دیني عالمانو شوراګانې جوړې شوي چې دیني عالمان او قومي مشران په کې برخه لري.
غونډې ته په وینا کې د ملګرو ملتونو د ښځو برخې اجرائیه مشرې سیما سامي بحوث وویل په افغانستان کې ښځې غوښتنه لري چې ږغونه یې واورېدل شي.
هغې وویل: "په افغانستان کې ښځې غوښتنه لري چې نړیواله ټولنه دوی ته زمینه برابره کړي څو له اوسنیو حاکمانو سره په مستقیم ډول خبرې وکړي. او نړیوال لوبغاړي دې په خپل هیئت کې د ښځو له حضور پرته له طالبانو سره ونه ګوري او نړیول دې د بدلون لپاره له خپل ټول ځواک او واک نه کار واخلي چې په هغه کې د سفرونو له مستثنی کولو پرته بندیزونه او د دوی د حکومت په رسمیت، نه پېژندل شامل وي."
طالبانو څه باندې دوه کاله مخکې پر افغانستان د ولکې له بیا ټینګولو وروسته نجونو ته تر شپږم ټولګي پورته د نور تعلیم اجازه نه ده ورکړې او د تېر کال په ډسمبر میاشت کې یې د ښځو او نجونو د پوهنتون زده کړې هم منع اعلان کړې.
ښځې لا هم اجازه نه لري چې په غیردولتي ادارو او د ملګرو ملتونو په بنسټونو کې کار وکړي او په وروستي مورد کې یې د ښځو سینګارځایونه هم وتړل.
طالبانو د امنیت شورا د تېرې شپې پر غونډه کوم عکس العمل نه دی ښودلی، خو مخکې یې هم خپل حکومت ټولشموله بللی او هم یې ټینګار کړی، چې د شریعت په چوکاټ کې د ښځو او نجونو حقونو ته درناوی کوي.