FRANSA CEPHESİNDE NATO’YA YÖNELİK FARKLI YAKLAŞIMLAR

Giriş

Emmanuel Macron döneminde (2017-) Avrupa Birliği’nin (AB) stratejik özerkliği ve Avrupa Ordusu’nun kurulması gibi konularda öncü çıkışlar yapan Fransa’da, şu sıralar ABD’deki Donald Trump yönetimiyle yaşanan anlaşmazlıklar temelinde ilginç gelişmeler yaşanıyor. Öyle ki, bir yandan Macron yönetimi Danimarka’nın toprak bütünlüğünü korumak, NATO’nun birlik ruhunu canlı tutmak ve Grönland’ı olası bir ABD müdahalesine karşı savunmak için harekete geçerken, bir yandan da Ulusal Meclis içerisindeki solcu milletvekilleri NATO’nun askeri kanadından ayrılmak için girişimde bulunuyorlar.

Fransa’nın NATO’dan Ayrılması İçin Yasa Teklifi

Fransız genç sosyalist milletvekili Clémence Guetté, ülkesinin Trump’ın yaptıkları nedeniyle NATO’dan ayrılmasını savunuyor[1]

Fransa Ulusal Meclis Başkanvekili ve sosyalist çizgideki Boyun Eğmeyen Fransa (La France Insoumise-LFI) milletvekili Clémence Guetté, geçtiğimiz gün sosyal medya hesaplarından da duyurduğu[2] açıklamayla, ülkesi Fransa’nın NATO’dan ayrılması gerektiğini belirtti ve bu yönde partililerinin imzaladığı bir yasa tasarısını parlamentoya sunduklarını duyurdu.[3] Guetté, ABD’nin egemen bir devlet olan Venezuela’nın Devlet Başkanı’nı kaçırdığını hatırlatarak, Filistin’de bir soykırıma destek olan ve NATO üyesi Danimarka’nın topraklarına (Grönland) göz diken ABD’nin uluslararası hukuku hiçe sayan bir müttefik olarak artık güven vermediğini ve bu nedenle Fransa’nın ABD çıkarlarına hizmet eden NATO’dan (askeri kanadından) çekilmesi için bir yasa teklifi verdiklerini açıkladı.[4] Bunu planlı bir ayrılmanın ilk adımı olarak değerlendiren Fransız kadın siyasetçi, Paris’in daha bağımsız bir dış politika takip etmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.[5]

Fransa ile NATO: Bir Dargın, Bir Barışık

Hatırlanacak olursa, Fransa, 5. Cumhuriyet’in Kurucu Cumhurbaşkanı General Charles de Gaulle döneminde de 1966 yılında bağımsız bir dış politika izlemek amacıyla NATO’nun entegre askeri komutasından (askeri kanadından) ayrılmış ve ancak 2009’da Nicolas Sarkozy’nin Cumhurbaşkanlığı döneminde Kuzey Atlantik ittifakının askeri operasyonlarına yeniden katılma kararı almıştı.[6] Fransa, bu dönemde NATO’dan daha bağımsız bir dış politika izleyerek Doğu blokundan ülkelerle çeşitli düzeylerde ilişkiler geliştirmiş ve kendi nükleer kapasitesini güçlendirerek dış siyasette bağımsız bir güç olmaya çalışmıştı. Hatta buna, General de Gaulle etkisiyle zamanla “Gaullist dış politika” veya “Gaullizm” denmeye başlanmıştı. Şimdilerde ABD ile yaşanan anlaşmazlıklar, özellikle de Başkan Trump’a yönelik tepkiler nedeniyle Fransa’da Gaullist dış politika ve NATO’nun askeri kanadından çekilerek daha bağımsız bir dış siyaset uygulama çizgisi yeniden popülarite kazanmaya başlamışa benziyor.

Macron da son döneminde Gaullizm’e mi yönelecek?

Macron Grönland İçin Harekete Geçiyor

Bu yasa teklifine karşın, Cumhurbaşkanı Macron ve Fransız hükümeti, şimdilik NATO’nun birlik ruhunu korumak ve Danimarka’yı savunmak konusunda oldukça istekli gözüküyor. Öyle ki, Paris, Grönland’a ve NATO’ya destek olmak adına, müttefik Avrupalı devletlerle birlikte Grönland’a bir küçük müfreze göndereceğini ilan etti.[7] Hatta Le Figaro gazetesinin haberine göre, ilk birlikler şimdiden Danimarka Krallığı’na bağlı adaya ulaştılar.[8] Keşif görevi için adaya yollanan Fransız birliklere Danimarka, Almanya ve İsveç gibi başka müttefik devletlerin askerlerinin de eşlik edecekleri belirtiliyor.[9] Haberde, bölgeye (Nuuk şehrine) zor koşullarda yaşamaya alışkın dağ birlikleri (komandolarının) gönderildiği de belirtildi. Ancak gönderilen birliklerin sayıca az olacağı da vurgulanarak, bunun daha ziyade sembolik bir adım olduğu ima edildi.[10] Fransız Büyükelçi Olivier Poivre d’Arvor da bu haberi doğruladı.[11]

Ayrıca, Fransız Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, ülkesinin Grönland’da bir Konsolosluk açmak için girişimlere başladığını da duyurdu.[12] Barrot, Trump’ın Grönland’ı ABD’ye bağlamak önerisine tepkiyle yaklaşırken, bunun kabul edilemeyeceğini açıkladı. Fransız General Nicolas Richoux da, “Grönland kırmızı çizgidir. Eğer ABD Grönland’a saldırırsa, Amerikalılarla savaşmalı ve onları tarihin kötü adamları haline getirmeliyiz.” şeklinde iddialı ifadeler kullandı.[13]

Sonuç

Sonuç olarak, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ın ABD’ye bağlanması düşüncesi NATO müttefikleri arasına kara kedi girmesine yol açarken, elbette Rusya ve Çin gibi devletlerin ekmeğine yağ sürmektedir. Bu nedenle, Grönland sorununa acil ve makul bir çözümün geliştirilmesi şarttır. Bu çözüm, ABD’ye adanın belli bölgelerinde egemen askeri üslerin tesisi için toprak satılması gibi basit bir formüle dayanabilir. Bu sayede, hem ABD güvenlik risklerine karşı gerekli önlemlerini alabilir, hem de Danimarka adanın büyük bölümünü kendisine bağlı bir toprak parçası olarak koruyabilir. Bu, NATO’nun kolaylıkla formüle edebileceği somut ve makul bir çözüm önerisidir. Fransa da, içerideki NATO karşıtı seslere ve Gaullist geleneğine rağmen, NATO müttefiki olarak kalmaya büyük ihtimalle devam edecektir.

Prof. Dr. Ozan ÖRMECİ

 

DİPNOTLAR

[1] https://www.lejdd.fr/politique/alliance-dirigee-par-les-etats-unis-lfi-depose-un-texte-pour-sortir-de-lotan-165706.

[2] https://www.instagram.com/p/DTQeT1qDMp5/.

[3] https://www.turkiyegazetesi.com.tr/dunya/natodan-ayrilma-tasarisi-mecliste-gronland-tehdidi-fransayi-kopma-noktasina-getirdi-1762561.

[4] https://www.turkiyegazetesi.com.tr/dunya/natodan-ayrilma-tasarisi-mecliste-gronland-tehdidi-fransayi-kopma-noktasina-getirdi-1762561?s=1.

[5] https://www.cgtnturk.com/fransadan-nato-cikisi-planli-ayrilik-sureci-baslatilmali.

[6] https://www.c4defence.com/tr/fransa-nato-ayrilik-teklifi/.

[7] https://www.lemonde.fr/international/article/2026/01/14/la-france-va-envoyer-un-petit-detachement-militaire-au-groenland_6662235_3210.html.

[8] https://www.lefigaro.fr/international/la-france-va-participer-a-une-mission-militaire-europeenne-au-groenland-20260114.

[9] https://www.lefigaro.fr/international/la-france-va-participer-a-une-mission-militaire-europeenne-au-groenland-20260114.

[10] https://www.lemonde.fr/international/live/2026/01/15/en-direct-groenland-un-conseil-de-defense-se-reunit-a-l-elysee-une-quinzaine-de-soldats-francais-deja-presents-a-nuuk-pour-la-mission_6662225_3210.html.

[11] https://www.lefigaro.fr/international/en-direct-groenland-trump-danemark-diplomatie-annexion-menaces-mission-militaire-macron-20260115#15-01-2026-08-54-57.

[12] https://www.denizbulten.com/fransa-gronlandda-konsolosluk-acilacagini-bildirdi-59736h.htm.

[13] https://www.facebook.com/beingliberal.org/posts/-red-line-french-army-general-nicolas-richoux-just-issued-a-stark-warning-to-the/1346640730831428/.