Трампнинг Ғазо бўйича позициясини ҲАМАС вакили нега олқишлади?
ҲАМАС матбуот котиби Ҳазем Қосим баёнотида, агар АҚШ президенти Ғазо аҳолисини мажбуран кўчиришдан башқача позицияни билдирган бўлса, бу қарорни олқишлашларини билдирди. Унинг сўзларига кўра, АҚШнинг шу каби позициядан воз кечиши Яқин Шарқдаги ҳарбий ва сиёсий муаммоларнинг тинч йўллар билан ҳал этилишига ёрдам бериши мумкин. Шунингдек, ҲАМАС вакили АҚШ ва бошқа давлатларни Исроилга босим ўтказишга, аннексиядан воз кечиш ва суҳбатларга чақиришга чақирди.
Дональд Трампнинг Ғазо аҳолисини қўшни давлатларга кўчириш, Ғазо анклавини эса АҚШ назоратига олиш ҳақидаги баёнотлари бутун дунёда катта резонансга сабаб бўлган эди. Трампнинг бу ғояси кўплаб халқаро институтлар ва давлатлар томонидан танқид қилинган, чунки у Фаластин халқининг ҳуқуқлари ва ғазоликларнинг хавфсизлигини назарга олмаган. ҲАМАСнинг бу баёнотга муносабати, ушбу позициядан воз кечиш нафақат Ғазо халқининг манфаатларига, балки кенг ҳудуддаги тинчлик ўрнатиш учун муҳим қадам бўлиши мумкинлигини кўрсатади.
Шу билан бирга, Исроил—ҲАМАС ўртасидаги сулҳ битимининг 42 кунлик дастлабки босқичи шу ойнинг бошида якунланди, аммо кейинги босқич бўйича келишувга эришилмади. Исроилнинг Ғазога қўйган блокадаси натижасида, секторга озиқ-овқат, ёқилғи ва дори-дармон маҳсулотларининг кириши тугалланди, бу ҳолат халқаро доираларда фаластин халқининг ҳуқуқлари ва гуманитар ёрдамга қарата танқидларга сабаб бўлди.
6 март куни Қатарда урушни тугатиш учун янги музокаралар бошланди ва бу музокараларда АҚШнинг махсус вакили Адам Бойлер иштирок этди. Унинг ҲАМАС вакиллари билан ўтказган учрашувлари ва урушнинг тўхтатилишига қаратилган стратегик режалар халқаро тинчлик жараёнидаги муҳим қадамлар бўлди.
Шунингдек, Ғазони тиклаш бўйича музокаралар 12 март куни Қатар пойтахтида, Трампнинг Яқин Шарқ бўйича вакили Стив Виткофф иштирокида ўтди. Учрашувда Араб давлатлари ташқи ишлар вазирлари ва Фаластин Озодлик Ташкилоти бош котиби ҳам қатнашди. Улар Ғазони қайта қуришга қаратилган режаларни муҳокама қилиб, бу жараёндаги амалий қадамлар ҳақида фикр алмашдилар.
ҲАМАСнинг вакиллари, шунингдек, Миср воситачилигидаги музокараларда ҳам иштирок этиб, Исроил билан тинчлик келишувининг кейинги босқичини муҳокама қилишга тайёрлик билдирдилар. Вазирлар, мусобақалар ва халқаро институтлар аралашуви орқали Ғазо ва умуман Яқин Шарқ минтақасидаги тинчлик жараёнларини илгари суриш мақсадида кенг қамровли саъй-ҳаракатларни амалга ошириш кераклиги яна бир бор аниқ бўлди.