Тошкент пропискаси бекор қилинмоқда
Президент томонидан 2025 йил 10 июл куни имзоланган “Ўзбекистон Республикаси фуқароларини, чет эл фуқароларини ҳамда фуқаролиги бўлмаган шахсларни яшаш жойи ва турган жойи бўйича рўйхатдан ўтказиш тўғрисида”ги қонунга асосан, прописка тизими тубдан ўзгартирилмоқда. Ушбу қонун 2025 йил 12 октябрдан кучга киради.
Шу тариқа, 2025 йил 12 октябрдан бошлаб “Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида доимий яшаш жойи бўйича рўйхатга олиниши лозим бўлган фуқаролар тоифалари тўғрисидаги” қонун ўз кучини йўқотади. Мазкур қонунда илгари пойтахт ва вилоятда доимий яшашга рухсат этилган фуқароларнинг 12 тоифаси кўзда тутилган эди.
Янги қонун асосида яшаш жойи ва турган жойи бўйича рўйхатдан ўтиш “рухсат этиш” эмас, балки “хабардор қилиш” тартибига ўтади. Бу ўзгариш фуқароларнинг мамлакат бўйлаб эркин ҳаракатланиш ҳуқуқини кенгайтиради ҳамда ортиқча бюрократик тўсиқларни бартараф этади.
Қонунга кўра, фуқаро кўчиб борган янги манзили бўйича рўйхатдан ўтиши мажбурий бўлиб, бу борадаги жавобгарлик ҳам фуқаро, ҳам яшаши учун жой ажратган мулкдорга юклатилади.
Рўйхатдан ўтиш муддати ва тартиби:
Ўзбекистон фуқаролари, шунингдек, Ўзбекистонда доимий яшовчи чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар – янги яшаш ёки турган жойга келган кундан бошлаб 10 иш кунидан кечиктирмай рўйхатдан ўтишлари шарт.
Чет элда доимий яшовчи Ўзбекистон фуқаролари – Ўзбекистонга кирган кундан эътиборан 10 иш кунида рўйхатдан ўтишлари лозим.
Ўзбекистонда доимий яшамайдиган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар – мамлакатга кирган кундан бошлаб 3 иш куни ичида рўйхатдан ўтишлари талаб этилади (агар халқаро шартномаларда бошқача кўрсатилмаган бўлса).
Рўйхатдан ўтиш жараёни миграция ва фуқароликни расмийлаштириш бўлимлари, давлат хизматлари марказлари ёки ЯИДХП (my.gov.uz) орқали онлайн тарзда амалга оширилади.
Болаларни рўйхатга олиш: Бола ота-онасининг ёки улардан бирининг яшаш манзили бўйича рўйхатга олинаётганда, турар жой эгасининг розилиги талаб қилинмайди.
Ижара асосида яшовчилар: Солиқ органларида ҳисобга олинган ижара шартномаси асосида рўйхатдан ўтилганда, мулкдорнинг розилиги талаб этилмайди.
Яшаш жойи бўйича рўйхатдан ўтмаганлик – фуқаронинг турган жойи бўйича рўйхатдан ўтказилишига тўсқинлик қилмайди.
Аризаларни кўриб чиқиш муддати – рўйхатдан ўтиш тўғрисидаги ариза 1 иш куни ичида кўриб чиқилиши лозим.
Агар шахс турган жойи бўйича рўйхатдан ўтганлик муддати тугагач, яшашда давом этса, у 10 иш куни ичида қайта рўйхатдан ўтиши шарт.
Рўйхатдан ўтказишда турар жой майдонининг белгиланган ижтимоий нормаси ҳисобга олинади. Бу, бир жойда ортиқча сонли шахсларни рўйхатдан ўтказишнинг олдини олишга хизмат қилади.