Уч ёшгача боласи борларга: иш вақти камаяди, маош тўлиқ тўланади

Меҳнат кодексида болали оилалар учун муҳим меҳнат кафолатлари аниқ белгилаб қўйилган. Айниқса, бюджет ташкилотларда ишлайдиган ота-оналар (васийлар) учун бу нормалар иш ва оила ўртасидаги мувозанатни сақлашга хизмат қилади.

Энг асосий қоида шу: 3 ёшга тўлмаган боласи бор бюджет ташкилот ходимларидан бирига ҳафтасига 35 соатдан ошмайдиган қисқартирилган иш вақти белгиланади. Муҳими — бу қисқартириш маошга таъсир қилмайди. Яъни иш вақти камайса ҳам, иш ҳақи тўлиқ иш вақтидаги миқдорда тўланади.

Қонунчиликда белгиланган яна бир кафолат — ҳомиладор аёллар ва кичик ёшли боласи бор ота-оналарнинг ҳуқуқлари. Агар ҳомиладор аёл ёки 14 ёшга тўлмаган боласи бор (ёхуд 16 ёшга тўлмаган ногиронлиги бўлган боласи бор) ота-онадан бири тўлиқсиз иш вақти сўраса, иш берувчи бу илтимосни рад эта олмайди. Бунинг учун тиббий хулоса асос бўлади ва иш берувчи тўлиқсиз иш режими белгилаши шарт ҳисобланади.

Шунингдек, 16 ёшга тўлмаган ногиронлиги бўлган болани тарбиялаётган ота-онадан бирига ҳар ой қўшимча бир дам олиш куни берилиши ҳам назарда тутилган. Бу кун “шунчаки таътил” эмас: унинг учун давлат ижтимоий суғурта маблағлари ҳисобидан бир кунлик иш ҳақи миқдорида нафақа тўланади.

Хулоса қилиб айтганда, бу кафолатлар болали оилаларга “икки фронтда” ҳам ётиб қолмасдан яшаш имконини беради: иш ҳам юради, оила ҳам эътиборсиз қолмайди. Энг тўғриси — ўз ҳуқуқингизни билиб қўйинг, чунки бу ерда “илтимос” эмас, қонун ишлайди.