Тайван аҳолиси расман “ўта кекса жамият”га айланди
Тайван тарихида илк бор “ўта кексайган жамият” мақомига расман кирди. 2025 йил якунларига кўра, орол аҳолисининг 20 фоиздан ортиғини 65 ёш ва ундан катта фуқаролар ташкил этмоқда. Бу ҳақда 9 январь куни эълон қилинган расмий статистикага таяниб, The Straits Times хабар берди.
Рақамлар хавотир уйғотмоқда
23 миллиондан ортиқ аҳолига эга Тайван бугун нафақат кексайиш, балки аҳоли сонининг камайиши билан ҳам юзма-юз келмоқда. Ички ишлар вазирлиги маълумотларига кўра, 2025 йилда мамлакатда 65 ёш ва ундан юқори фуқаролар сони 4,67 миллион нафардан ошган. Бу эса умумий аҳолининг 20,06 фоизи дегани.
Шу билан Тайван Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти белгилаган “ўта кексайган жамият” мезонларига тўлиқ мос келди. Оддий қилиб айтганда, бугун ҳар беш нафар тайванликдан бири — кекса. Таqqослаш учун, 0 ёшдан 14 ёшгача бўлган болалар улуши атиги 11,5 фоизни ташкил этмоқда.
Туғилиш — тарихий минимумда
Муаммони янада кескинлаштираётган омил — туғилиш даражасининг кескин пасайиши. 2025 йил декабрь ойида Тайванда бор-йўғи 9 027 нафар чақалоқ туғилган. Бу 2024 йилнинг шу ойига нисбатан 27 фоизга кам. Йил давомида дунёга келган болалар сони эса 107 812 нафарни ташкил этиб, мамлакат тарихидаги энг паст кўрсаткич сифатида қайд этилди.
Мутахассислар сўнгги йигирма йил давомида туғилиш даражаси изчил тушиб бораётганини таъкидламоқда. Бунинг асосий сабаблари сифатида:
-
аёлларнинг кеч турмуш қуриши,
-
кичик оилаларни танлаш ёки умуман фарзанд кўрмаслик,
-
яшаш харажатларининг қимматлаши,
-
болалар парвариши учун давлат ёрдамининг етарли эмаслиги кўрсатилмоқда.
Ҳукумат қандай йўл тутмоқда?
Мавжуд демографик инқирозга жавоб сифатида Тайван ҳукумати 2025 йил декабрь ойида янги чораларни эълон қилди. Жумладан, туғилишни рағбатлантириш мақсадида ёлғиз аёллар учун ёрдамчи репродуктив технологиялар, хусусан ЭКУ имкониятларини кенгайтириш режалаштирилмоқда.
Хулоса қилиб айтганда, Тайван жамияти муҳим бурилиш нуқтасига келиб қолди. Кексайиб бораётган аҳоли, камайиб бораётган туғилиш ва иқтисодий босим — буларнинг барчаси мамлакатни узоқ муддатли, оғир қарорлар қабул қилишга мажбур қилмоқда. Энди асосий савол шунда: бу чоралар демографик оқимни ўзгартира оладими?