Трамп Ғазо учун “Тинчлик кенгаши”ни расман эълон қилди
АҚШ президенти Доналд Трамп Ғазо секторини қайта тиклаш жараёнини бошқаришга қаратилган “Тинчлик кенгаши” (айрим манбаларда “Board of Peace”) тузилганини маълум қилди. У бу ҳақда Truth Social’да ёзган, кенгаш аъзолари ҳозирча ошкор қилинмаган ва улар яқин орада эълон қилиниши кутилмоқда.
Трамп ўз баёнотида мазкур тузилмани мисли кўрилмаган даражада “нуфузли” ва “қудратли” лойиҳа сифатида тақдим этган. Амалда эса бу хабар АҚШ томонидан Ғазодаги урушни тугатиш бўйича режанинг навбатдаги — иккинчи босқичи ишга туширилаётгани ҳақидаги маълумотлар фонида янгради.
Иккинчи босқичда нима кўзланяпти?
ОАВда келтирилишича, президентнинг махсус вакили Стив Уиткофф иккинчи босқич сценарийсида ўт очишни тўхтатишдан кейин қуйидаги қадамлар муҳокама қилинаётганини айтган:
-
ҳудудни демилитаризация қилиш,
-
ўтиш даврида технократик бошқарув моделини йўлга қўйиш,
-
Ғазони қайта қуриш жараёнига ўтиш.
Бундан олдинги — биринчи босқич доирасида ўтган йил октябрь ойида ўт очишни тўхтатиш ҳамда гаровдагилар ва маҳбуслар алмашинуви бўйича келишувга эришилгани ҳақида хабарлар тарқалган эди.
ҲАМАС масаласи — режанинг энг қаттиқ “тўсиғи”
Иккинчи босқичнинг марказидаги талаб аниқ: қуролли гуруҳларни қуролсизлантириш ва секторда ҳарбий инфратузилмани йўқ қилиш. АҚШ томони ҲАМАСдан мажбуриятларни тўлиқ бажаришни кутаётгани, акс ҳолда “жиддий оқибатлар” ҳақида огоҳлантиришлар ҳам тилга олинган.
Шу билан бирга, ОАВда ҲАМАС уруш давомида йўқотган салоҳиятини тиклаш, жумладан зарар кўрган туннел инфратузилмасини қайта барпо этиш устида иш олиб бораётгани ҳақида баҳолар ҳам бор. Бу фон Исроил ҳарбий доираларини янги қуруқлик амалиёти вариантларини ҳам кўриб чиқишга мажбур қилаётгани айтилмоқда.
Энди нима бўлади?
Ҳозирча энг катта саволлар учта:
-
Кенгаш таркиби кимлардан иборат бўлади ва унинг ҳақиқий ваколати қанчалик кенг?
-
Демилитаризация талаби амалда қай тарзда бажарилади?
-
Қайта қуриш учун пул, хавфсизлик кафолати ва бошқарув “формуласи” қай тартибда келишилади?
Хулоса шу: баёнот катта, аммо деталлар ҳали “спойлер” ҳолатида. Бироқ агар томонлар реал механизмга келишса, Ғазо учун бу жараён вайроналардан тизимли тикланишга ўтиш имкониятига айланиши мумкин — йўли оғир, лекин йўл бор.