Чимкентдаги "мудҳиш қотиллик" бутун Қозоғистонни ларзага солди...
Қозоғистоннинг Чимкент шаҳрида юз берган оғир ҳодиса жамоатчиликни қаттиқ ларзага солди. 11 январ куни шаҳар кўчаларидан бирида чимкентлик қиз Нурой Серикбой ўлдирилди. Тергов маълумотларига кўра, марҳуманинг танасида ўнлаб пичоқ жароҳатлари аниқланган.
Ҳуқуқ-тартибот идоралари маълум қилишича, гумонланувчи икки кундан сўнг шаҳардан 10 километр узоқликда қўлга олинган ва ҳибсхонага жойлаштирилган. Жиноятда 28 ёшли эркак — Шерхон Аймахон гумон қилинмоқда.
Депутат полиция бепарволигини очиқ танқид қилди
Қозоғистон парламенти депутати Мурат Абеновнинг айтишича, агар полиция қизнинг ота-онаси берган баёнотларга ўз вақтида муносабат билдирганида, эҳтимол, Нуройнинг фожиали ўлими олди олинган бўларди. Депутат сўзларига кўра, гумонланувчи эркак қизни камида олти ой давомида таъқиб қилган.
Маълум қилинишича, танишувдан кейин у қизнинг уйига совчи қўйган, аммо рад жавобини олган. Шундан сўнг, ҳолат янада кескин тус олган: биринчи жиноий ҳаракат сифатида қизнинг унинг иродасига қарши, зўравонлик билан ўғирлангани тилга олинади. Ота-она қизини уйига қайтаришга эришган ва Чимкент полициясига мурожаат қилиб, фарзандини зўравонликдан ҳимоя қилишни сўраган. Бироқ, депутат таъкидлаганидек, жиноят иши қўзғатилмаган, аниқ чоралар кўрилмаган, гумонланувчи эса ҳибсга олинмаган.
Президент аралашди ва кескин топшириқ берилди
Нурой Серикбойнинг ўлдирилиши қозоғистонликлар орасида кенг муҳокама ва қаттиқ норозилик уйғотди. Бу масалага давлат раҳбари Қосим-Жўмарт Тўқаев ҳам муносабат билдирди.
20 январ куни бўлиб ўтган Миллий қурултой йиғилишида президент Ички ишлар вазирлигига Чимкент полиция ходимларининг хатти-ҳаракатларига ҳуқуқий баҳо беришни, Бош прокурорга эса ишни синчковлик билан текширишни топширди.
Ишдан олишлар, жиноят иши ва масъуллар жавобгарлиги
Ҳодисадан кейин Чимкент шаҳар ИИБ бошлиғи Нурлан Алмасбеков ҳамда унинг биринчи ўринбосари Қурманбек Сахов лавозимидан озод этилди.
Қозоғистон ички ишлар вазири ўринбосари Санжар Одиловнинг маълум қилишича, тартиб посбонлари бепарволикда гумон қилинмоқда. Унинг сўзларига кўра, жабрланувчининг никоҳ тузишга мажбурлаш бўйича мурожаати бўлганига қарамай, хизмат вазифаси доирасида жиноят ишини рўйхатдан ўтказиш бўйича чора кўрмаган мансабдорларга нисбатан жиноят иши очилган. Аризани қабул қилмаган ва ишни ёпиб юборган айрим мансабдорлар ишдан бўшатилган.
Одилов, биринчи навбатда, туман ИИБ мансабдор шахслари жавобгарликка тортилишини, шунингдек шаҳар ИИБ раҳбарияти ҳаракатларига ҳам ҳуқуқий баҳо берилишини қайд этди.
Қонунлар қатъийлашган, лекин амалиёт ҳал қилувчи
Маълумот ўрнида, 2025 йил сентябр ойида Қозоғистонда никоҳга мажбурлаш ва келин ўғирлаш учун жавобгарлик кучайтирилган. Илгари айбдор шахс қурбонни “ўз ихтиёри билан қўйиб юборган” бўлса, жазодан қутулиб қолиши мумкин эди. Янги қонун билан бу имконият бекор қилинди: қизни озод қилган ёки қилмаганидан қатъи назар, айбдор жиноий жавобгарликка тортилиши шарт.
Шунингдек, никоҳга мажбурлаш бўйича Жиноят кодексига 125-1-модда киритилди. Оғирлаштирувчи ҳолатларда энг кўп жазо ўн йилгача озодликдан маҳрум қилиш бўлиши белгиланган.
Нурой Серикбой билан боғлиқ фожиа эса жамиятга битта қаттиқ сигнални қайта эслатди: қонун борлиги — муҳим, лекин мурожаатга ўз вақтида жавоб бериш, хавфни эрта тўхтатиш ва профилактика ишлари — ҳал қилувчи омил.