Шавкат Мирзиёев креатив иқтисодиёт учун катта режаларни белгилади

Президент Шавкат Мирзиёев креатив иқтисодиётни ривожлантириш, маданият муассасаларининг инфратузилмасини яхшилаш ва янги креатив майдонларни барпо этишга бағишланган тақдимот билан танишди. Унда бир йўла бир неча йирик ташаббуслар муҳокама қилинди: Миллий реставрация институтини ташкил этиш, Самарқанддаги Бибихоним масжидини реставрация қилиш, шунингдек “Туркистон” ёзги амфитеатрини таъмирлаш лойиҳалари кўриб чиқилди.

Йиғилишда муҳим бир нуқта алоҳида таъкидланди: мамлакат аҳолисининг 60 фоиздан ортиғини ёшлар ташкил этади. Рақамли инфратузилма тез суръатларда ривожланяпти, маданий мерос эса жуда бой. Ана шу омиллар креатив соҳада “катта сакраш” қилиш учун мустаҳкам замин бўла олади. Мақсадлар ҳам аниқ қўйилган: 2030 йилга қадар креатив иқтисодиётнинг ЯИМдаги улушини 5 фоизга, яъни 145 триллион сўмга етказиш, экспортни 1 миллиард долларга чиқариш ва соҳада банд аҳоли сонини 500 минг нафардан ошириш.

Тақдимотда Тошкент шаҳрида жойлашадиган Креатив индустрия паркининг концепцияси атрофлича кўриб чиқилди. Лойиҳага кўра, бу ерда яшил боғ ва арт-объектлар, халқаро дастурлаш тармоғининг Тошкент мактаби, китоб кафеси, спорт майдонлари, ижодий павильонлар, коворкинг маркази ҳамда офислар ташкил этилади. Бундан ташқари, кино ва видео ишлаб чиқариш майдонлари, овоз ёзиш студияси, креатив индустрия кампуси, шунингдек ёшлар ва ижодкорлар учун меҳмонхона ҳам барпо этилиши режалаштирилган. Лойиҳа давлат-хусусий шериклик асосида амалга оширилиши белгиланган.

Шу билан чекланмай, Янги Тошкент ҳудуди ва Нукус шаҳрида ҳам креатив парклар ташкил этиш режаси бор. Янги Тошкентда резидентлар учун ижара майдонлари, студиялар, медиа ва анжуман заллари, тижорат ва хизмат кўрсатиш объектлари жойлаштирилади. Нукусда эса Истиқлол боғидаги мавжуд павильон реконструкция қилиниб, кўп функцияли жамоат-маданият марказига айлантирилиши кўзда тутилган.

Нукусдаги лойиҳанинг энг эътиборли жиҳати — унда Ўзбекистоннинг “ЭКСПО-2025”даги миллий павильони жойлаштирилиши ва ёнида замонавий кутубхона барпо этилиши режалаштирилганидир. Яъни гап фақат бинолар ҳақида эмас — гап интеллектуал муҳит, маданий ҳаракат ва янги аудиторияни жалб қиладиган жозиба нуқталари ҳақида кетмоқда.

Йиғилишда маданият марказлари фаолияти ҳам танқидий таҳлил қилинди. Республикада 800 дан ортиқ маданият маркази борлиги, уларнинг ярмидан кўпи таъмирталаб экани қайд этилди. Энг оғриқли масала эса — кўп марказлар ҳалигача эскича иш услубида қолиб кетгани, асосан байрам тадбирлари билан чекланиб қолаётгани бўлди.

Шу сабаб маданият марказларини замонавий андоза асосида янгилаш бўйича пилот лойиҳа тайёрланган. У Тошкент, Қўқон, Бухоро ва Самарқанддаги 4 та марказни қамраб олади. Биринчи марказ Тошкент шаҳридаги “Гулшан” маданият маркази негизида ташкил этилмоқда. У ерда “маданият – таълим – ҳордиқ – мулоқот” занжирига таянган ҳолда турли йўналишларда клублар, устахоналар, студиялар ва тўгараклар очилиши кўзда тутилган.

Яна бир муҳим ташаббус — Буюк Британия Қироллик жамғармаси мактаби тажрибаси асосида Тошкент шаҳрида Анъанавий санъат олий мактабини ташкил этиш режаси. Ушбу олий мактабда кулолчилик ва ғишт териш, манзарали безак, ёғоч ўймакорлиги, архитектуравий хаттотлик, геометрик ва биоморф нақш йўналишларида бакалавриат ва магистратура дастурлари йўлга қўйилади. Таълим инглиз тилида олиб борилади, икки йиллик дастур асосида мутахассислар тайёрланади. Режага кўра, 2027 йилда 50 нафар, 2031 йилга келиб эса йилига 80 нафар кадр тайёрлаш қувватига чиқиш мўлжалланган.

Тақдимотда яна Миллий реставрация институтини ташкил этиш, Самарқанддаги Бибихоним масжидини реставрация қилиш, “Туркистон” ёзги амфитеатрини таъмирлаш ишлари муҳокама қилиниб, лойиҳалаштириш ва реставрация жараёнларини ЮНЕСКО билан тўлиқ келишилган ҳолда бажариш зарурлиги алоҳида қайд этилди.

Давлат раҳбари креатив иқтисодиётни ривожлантириш фақат маданий эмас, иқтисодий жиҳатдан ҳам стратегик аҳамиятга эга эканини таъкидлаб, белгиланган лойиҳалар ижросини сифатли таъминлаш бўйича кўрсатмалар берди.

Қисқаси, бу ташаббуслар бир-биридан узоқ бўлган алоҳида лойиҳалар эмас — улар бир чизиққа уланган: ёшларга имконият, шаҳарларга янги муҳит, иқтисодиётга янги драйвер, маданий меросга эса эҳтиёткор ва замонавий ёндашув. Энди асосийси — режалар қоғозда эмас, ҳаётда “ишлайдиган” майдонга айлансин.