Тошкентда ҳаво нега ёмонлашди? Синоптиклар сабабини тушунтирди
Пойтахтда ҳаво сифати яна ёмонлашди ва бу ҳолат кўпчиликда хавотир уйғотди. «Ўзгидромет» маълумотига кўра, бу сафарги ифлосланишга асосий сабаб — об-ҳаводаги ўзига хос метеорологик шароитлар. Хусусан, кечадан бошлаб ҳудудга совуқ ҳаво оқими кириб келиши, шамолнинг деярли кузатилмаётгани ва ҳароратдаги кескин фарқ ҳавода зарарли заррачаларнинг тўпланишига олиб келган. Шунга ўхшаш изоҳлар аввалги ифлосланиш тўлқинларида ҳам берилган.
Маълум қилинишича, Тошкент шаҳри ва Тошкент вилояти ҳудудида шамол жуда суст ёки умуман сезилмаяпти. Айни пайтда кечаси ҳаво ҳарорати +3…+5 даража атрофида, кундузи эса +11…+15 даражагача кўтарилмоқда. Ана шу кескин ҳарорат тафовути эрталабки туман ва ҳарорат инверсиясини шакллантирган. Бу эса, оддий қилиб айтганда, ҳавонинг пастки қатламида ифлос моддалар “қамалиб” қолишига сабаб бўлади. Бугунги Тошкент об-ҳавоси бўйича ташқи манбалар ҳам салқин, деярли шамолсиз ва туманли шароитни кўрсатмоқда.
Ҳозирги вазиятда шаҳар нисбатан салқин ҳаво массаси таъсирида қолмоқда, ёғингарчилик эса кутилмаяпти. Мана шу омиллар биргаликда атмосферанинг ерга яқин қатламларида ҳаво алмашинувини секинлаштирган. Натижада ифлослантирувчи моддалар юқорига кўтарилиб кетмай, шаҳар устида кўпроқ тўпланиб қолмоқда. Бу эса ҳавода майда дисперс заррачалар — PM2.5 ва PM10 миқдорининг ошишига олиб келган. Ташқи мониторинг платформалари ҳам Тошкентда PM2.5 ва PM10 кўрсаткичлари ошганини қайд этмоқда.
Айрим реал вақт платформаларида бугун Тошкент ҳавоси турли нуқталарда турлича баҳоланмоқда: масалан, IQAir PM2.5 ни 61 мкг/м³, PM10 ни 97.3 мкг/м³ деб кўрсатган, бу эса ҳаво сифати носоғлом даражага чиққанини англатади. Шу билан бирга, айрим алоҳида станцияларда кўрсаткичлар нисбатан яхшироқ бўлиши мумкин. Бу фарқ мониторинг нуқталари жойлашуви ва вақтга боғлиқ.
Синоптиклар прогнозига кўра, эртадан бошлаб кутилаётган ёғингарчиликлар вазиятни юмшатиши мумкин. Яъни ёмғир ҳаводаги майда заррачаларни “ювиб тушириб”, атмосфера тозаланишига ёрдам беради. Демак, бугунги оғир ҳаво манзараси доимий эмас, аммо ҳозирча эҳтиёткорлик зарур.
Қисқаси, Тошкентда ҳаво сифати ёмонлашишига асосан шамолсизлик, туман, совуқ ҳаво кириб келиши ва ҳарорат инверсияси сабаб бўлмоқда. Энг яхши янгилик шуки, синоптиклар яқин кунларда ёғингарчилик орқали ҳаво бироз енгиллашишини кутмоқда. Шу вақтгача эса очиқ ҳавода узоқ юрмаслик, айниқса эрталабки пайтда эҳтиёт бўлиш ёмон идея эмас.