Непалда сиёсий зилзила: собиқ бош вазир ҳибсга олинди
Жаҳон миқёсидаги сиёсий воқеалар фонида Непалда кескин вазият юзага келди. Мамлакатнинг собиқ бош вазири Шарма Оли оммавий намойишларни шафқатсиз бостиришга алоқадорликда гумон қилиниб, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар томонидан ҳибсга олинди. Бу воқеа нафақат Непал жамоатчилиги, балки халқаро ҳамжамият эътиборини ҳам ўзига тортмоқда.
Маълум бўлишича, 2025 йилда бўлиб ўтган ва “Z авлоди намойишлари” номи билан тилга олинган оммавий чиқишлар мамлакат тарихидаги энг кескин норозилик ҳаракатларидан бири бўлган. Ижтимоий тармоқларга жорий этилган чекловлар, коррупцияга қарши норозиликлар ҳамда оғир иқтисодий шароитлар ушбу намойишларни янада кучайтирган.
Сентябрь ойида авж олган тартибсизликлар чоғида 70 нафардан ортиқ инсон ҳалок бўлгани қайд этилган. Энг аламлиси, қурбонларнинг катта қисми полиция томонидан ўққа тутилгани ҳақида маълумотлар бор. Бу ҳолат эса жамоатчилик орасида кескин танқид ва норозиликларни келтириб чиқарган.
Собиқ бош вазир билан бир қаторда мамлакатнинг собиқ ички ишлар вазири Рамеш Лехак ҳам қўлга олинган. Ҳуқуқ-тартибот органлари бу иш бўйича тергов ҳаракатлари қонун доирасида давом эттирилишини таъкидламоқда.
Қизиғи шундаки, ушбу воқеалардан бир кун олдин Непалда янги бош вазир — 35 ёшли реппер Бален Шоҳ расман қасамёд қабул қилган эди. Бу эса мамлакат сиёсий ҳаётида янги босқич бошланганини англатади.
Полиция вакилларининг France Press агентлигига маълум қилишича, “улар эрталаб ҳибсга олинди ва барча жараёнлар амалдаги қонунчилик асосида давом эттирилади”.
Айни пайтда Шарма Оли ўзига қўйилаётган айбловларни мутлақо рад этмоқда. Унинг адвокатлари Reuters агентлигига берган баёнотида, мижозларининг терговнинг бу босқичида ҳибсга олиниши асоссиз эканини таъкидлаган.
Непалнинг янги ички ишлар вазири Судан Гурунг эса ушбу ҳибсларни қўллаб-қувватлаб, бу қарорни адолат сари ташланган муҳим қадам сифатида баҳолади. У Instagram саҳифасида: “Ҳеч ким қонундан устун эмас. Бу кимдандир қасос олиш эмас, балки адолатнинг бошланишидир”, — дея ёзди.
Қисқаси, Непалдаги бу воқеалар мамлакатда сиёсий муҳит янада кескинлашиши мумкинлигидан дарак бермоқда. Кейинги жараёнлар нафақат ички сиёсат, балки минтақавий барқарорликка ҳам таъсир ўтказиши эҳтимолдан холи эмас.