Хитой футболида коррупцияга қарши кескин кураш бошланди
Хитой футболи тарихидаги энг йирик тозалаш жараёнларидан бири кузатилмоқда. Янги мавсум бошланишидан бир ярим ой олдин мамлакат футбол ассоциацияси томонидан қабул қилинган қатъий қарорлар кўплаб клублар ва мансабдор шахсларнинг фаолиятига чек қўйди. Жами 13 та профессионал жамоа келишилган ўйинлар, қимор ўйинлари ва коррупцион схемаларда иштирок этгани учун очколардан маҳрум этилди. Ушбу жамоаларнинг 9 таси олий лигада, қолган 4 таси эса биринчи лигада рақобатлашади. Натижада, кўплаб клублар янги мавсумни турнир жадвалида манфий кўрсаткичлар билан бошлашга мажбур бўлди.
Жазо чоралари фақатгина очколарни олиб ташлаш билан чекланиб қолгани йўқ. Қоидабузар клубларга 200 мингдан 1 миллион юангача, яъни тахминан 120 минг еврогача бўлган миқдорда жарималар белгиланди. Хитой футбол ассоциацияси ушбу қарорларни қабул қилишда қонунбузарликларнинг кўлами, уларнинг жамиятга етказган зарари ва футбол тизимига бўлган ишончни қайта тиклаш заруратини асос қилиб олди. Бу каби чоралар келажакда мусобақаларнинг шаффоф ва адолатли ўтишини таъминлашга қаратилган.
Тергов ҳаракатлари натижасида нафақат клублар, балки футбол тизимидаги юқори лавозимли шахслар ҳам жиддий жазоланди. Жами 73 нафар шахс умрбод футбол фаолиятидан четлатилди. Улар орасида Хитой футбол ассоциациясининг собиқ президенти Чэнь Сюйюань ҳам бор. У 2024 йил давомида порахўрликда айбланиб, умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилинган эди. Шунингдек, Хитой миллий терма жамоасининг собиқ бош мураббийи Ли Те ҳам умрбод дисквалификация қилинди. Бу ҳолат Хитой футболидаги юқори доираларда илдиз отган коррупция қанчалик чуқур эканлигини кўрсатиб беради.
Хитой футболида бу каби муаммолар биринчи марта кузатилаётгани йўқ. 2010 йиллар ўрталарида ҳам кенг кўламли текширувлар ўтказилиб, ўнлаб футболчилар, ҳакамлар ва расмийлар жазоланган эди. Таҳлилчиларнинг фикрича, мазкур муаммоларнинг асосий сабабларидан бири маҳаллий футболчиларнинг маошлари билан боғлиқ тизимсизликлардир. Маошларнинг кечикиши ва футболчиларнинг молиявий қийинчиликларга учраши уларни осон даромад илинжида келишилган ўйинларга қўл уришга ундамоқда. Ҳозирги тозалаш жараёнлари Хитой футболини тубдан ислоҳ қилиш ва уни соғлом муҳитга қайтариш учун муҳим қадам сифатида баҳоланмоқда.