Batının Türkiye’de Kürdistan ve Ermenistan oyunları -8-
Sayfa No:108, Belge No: Temmuz 1920 (Amiral Sir F.de Robeck’ten Lord Curzon’a) Damat Ferit bana geldi, “Sulh anlaşmasına göre kürtler ayrı bir devlet olacaklardır, kürt liderleri Mustafa Kemal’i sevmez Siz Mustafa Kemal’den nefret ediyorsunuz çünkü o, sizin yaptığınız anlaşmayı kabul etmiyor. O halde kürtleri Mustafa Kemal’e karşı birlikte kullanalım.” dedi.
Sayfa No:113- Belge No: Ağustos 1920 (Amiral F.de. Robeck ten Lord Curzon’a) İstanbul da vaziyet karışık Şeyhülislam ve Ticaret Bakanı “geçen yıl Konya valisi idi, milliyetçilerin baş düşmanı” ve Damat Ferit yerinde kalabilirse bize çok faydalı olabilirler. Fakat halk çok muhalefet gösterirse, onları tutmanın yararı yoktur.
Sayfa No: 146, Belge No: 144, 23 Eylül 1920 (Mr. Rayn’ın Anadolu Milli Hareketi hakkındaki notu: ) Türkler yapılan sulhu çok sert ve adaletsiz buldular. İstanbul hükümeti son derece zayıf ve iflas etmiş durumdadır. Milliyetçiler de zayıf, yunanlılar ise zırhlar içinde pırıl pırıl ve hazır İtalyanlar politik ve ekonomik bakımdan Türkiye yi emmek istiyorlar. Kürtlerin, Türklerden ayrılmaları çok güç. Böyle olmakla beraber majestenin hükümeti Kürtleri Kemalistlere karşı kullanabilir. Anadolu’yu milliyetçilere karşı cesaretlendirmeliyiz. Halkın milliyetçilerden bıkkın olduğu teorisini yaymalıyız. Ferit Paşa (Başbakan) Anadolu’ya bir grup gönderip kendi halkını kandırmaya çalışacak.
Sayfa No:151,154, Belge No:147, Ekim 1920 (Amiral Sir F.de Robeck’ten Lord Curzon’a) Damat Ferit (Başbakan) şahsi emniyetinden, Sultanın emniyetinden ve kendi adamlarının emniyetinden korkmaktadır. Eğer milliyetçiler Türkiye’de idareyi ele geçirirlerse, kendisinin ve Sultanın hayatının himayemiz altında olduğunu söylememe izin verir misiniz? Damat Ferit “Sultana etki eden tek insan olduğunu ve İngiliz dostluğunu kendisinin yarattığını” söylüyor. Damat Feritin istifası halinde onun ve sultanın yurt dışına şerefli bir şekilde çıkmasını sağlamalıyız, sultan tahtını terk ederse, ona Türkiye’den çıkması için gereken her türlü yardımı yaparım.
Sayfa No:157, Belge No:152, 5 Ekim 1920 (Venizelos’tan Llyod George’a) Türk hükümetinin Mustafa Kemal’i ortadan kaldıramayacağına kanaat getirdim. Mustafa Kemal’e karşı tedbir olarak: “bütün Türkleri İstanbul’dan atalım, Karadeniz’de pontus rum devletini kuralım. Bunlar İslâmiyet’e karşıdır.”
Sayfa No:163, Belge No:161, 23 Ekim 1920 (Lord Curzon’dan Lord Derby’e ) Damat Ferit istifa etti, şimdi yeni başbakanı ve Sultanı elde etmeliyiz.
Sayfa No:181, Belge No:179, 22 Kasım 1920 (Sir H.Rumbolt’dan Lord Curzon’a) İzmir’den gelen askeri raporlar iyi değil. Yunanlılar bile askeri disiplinleri olmadığını itiraf ediyorlar. 3. birliğin komutanı Kondylis Salihli’den kömür vagonlarının altına saklanarak kaçmış, öyle görünüyor ki yunanlılar tek başlarına bu işi yürütemeyecekler.
Sayfa No:193, Belge No:186, 27 Kasım 1920 (Sir H.Rumbolt’dan Lord Curzon’a) Eğer çok şiddetle askeri harekâta geçmezsek milliyetçiler üstünlüğü ele geçirecekler Biz, kendimizi bolşevizme karşı İslâmın koruyucusu gibi göstermeliyiz. Ayrıca, şimdiye kadar Rusları İslâm dünyasının düşmanı zanneden İslâm dünyası; yavaş yavaş uyanıp gerçek düşmanlarının İngiltere olduğun anlamaya başladı. Sürecek