Η άνοδος και η πτώση του Ιλον Μασκ

Τα 200 και πλέον εκατομμύρια δολάρια που έριξε στην προεκλογική εκστρατεία για την επάνοδο του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο φάνταζαν εξ αρχής μια πολύ καλή προσωπική επένδυση για τον τεχνο-ολιγάρχη Ιλον Μασκ. Ανοιξαν τα «σαλόνια» της εξουσίας στον πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο, που χρηματοδοτεί μέχρι και σήμερα σημαντικό μέρος της επιχειρηματικής αυτοκρατορίας του με κρατικές συμβάσεις, ενόσω «ψαλιδίζει» την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και το κράτος πρόνοιας στις ΗΠΑ, ως διορισμένος επικεφαλής του νεοσύστατου «Τμήματος Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας» (DOGE).

Μέσα ωστόσο στους μόλις δυόμισι μήνες της εποχής Τραμπ 2.0, το πολιτικο-επιχειρηματικό bromance μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ιλον Μασκ δείχνει να βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, με φόντο πλέον και την ανορθόδοξη δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ. Αν στην πρώτη προεδρική θητεία Τραμπ ήταν ανεξέλεγκτα τα πισώπλατα μαχαιρώματα – σχολιάζει χαρακτηριστικά ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Axio –, στη δεύτερη θητεία γίνονται πια κατευθείαν στο στήθος, σε δημόσια θέα, καθώς στον Λευκό Οίκο, στην αμερικανική κυβέρνηση και στους Ρεπουμπλικανούς στο Κογκρέσο ενσκήπτει… φαγωμάρα.

Ο Μασκ έγινε ο πιο ηχηρός επικριτής των αμερικανικών δασμών, ενόσω μετρούσε απώλειες δεκάδων δισεκατομμυρίων στην προσωπική περιουσία του. Κυρίως δε στον κολοσσό ηλεκτροκίνησης Tesla, που εξαρτάται από εισαγόμενα εξαρτήματα και διατηρεί μέγα-εργοστάσιο παραγωγής στην Κίνα. Είδε τη μεν τιμή της μετοχής της να βυθίζεται λόγω του εμπορικού πολέμου, που τώρα οι ΗΠΑ κλιμακώνουν έναντι του Πεκίνου, τις δε πωλήσεις της Tesla να βυθίζονται λόγω ενός εξαπλωμένου μποϊκοτάζ για την πολιτική του Τραμπ και του DOGE.

Ηταν σε αυτό το φόντο που ξέσπασε η δημόσια διαμάχη του Ιλον Μασκ με τον ανώτερο προεδρικό σύμβουλο σε θέματα εμπορίου Πίτερ Ναβάρο, τον αμερικανό «τσάρο των δασμών» και έμπιστο του Τραμπ. Πήρε άσχημη τροπή, με απαξιωτικές αναφορές, ακόμη και με ύβρεις. «Πιο ηλίθιο από ένα τσουβάλι τούβλα» αποκάλεσε τον Ναβάρο ο Μασκ, ενώ ο αδελφός του Κίμπαλ – o οποίος συμμετέχει στο διοικητικό συμβούλιο της Tesla – ανέφερε ονομαστικά τον Τραμπ σε ανάρτηση στο X, επικρίνοντας την πολιτική των δασμών. «Τα αγόρια θα είναι πάντα αγόρια», αρκέστηκε να σχολιάσει η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λίβιτ, επιχειρώντας να υποβαθμίσει τη ρήξη Μασκ – Ναβάρο. «Θα αφήσουμε τη δημόσια φιλονικία τους να συνεχιστεί», συμπλήρωσε, χαρακτηρίζοντάς την ένδειξη διαφανούς διακυβέρνησης.

Αλλά αυτό που γίνεται όλο και πιο εμφανές – παρά την εν μέρει οπισθοχώρηση του αμερικανού προέδρου στο θέμα των δασμών – είναι μια κρίση στις ΗΠΑ σε όλους του τομείς.  Η δασμολογική πολιτική του Τραμπ προκάλεσε ισχυρές αναταράξεις στη χρηματιστηριακή αγορά, φόβους για ύφεση, εκνευρισμό στους μεγιστάνες των Big Tech που συσπειρώθηκαν γύρω από τον πρόεδρο MAGA (Make America Great Again) και αμφιβολίες για το αν ο ένοικος του Λευκού Οίκου και οι συν αυτώ θιασώτες του οικονομικού εθνικισμού ξέρουν πραγματικά τι κάνουν. Οι αμφιλεγόμενοι δασμοί ήρθαν εν τω μεταξύ να προστεθούν στην εσωτερική αναταραχή στις ΗΠΑ από τις μαζικές απολύσεις ομοσπονδιακών υπαλλήλων και τις δραστικές περικοπές κονδυλίων διά χειρός του Ιλον Μασκ, προκαλώντας την οργή πολλών στο υπουργικό συμβούλιο. Και όχι μόνο…

Παρά το διαρκές μετεκλογικό βέρτιγκο των Δημοκρατικών, η λαϊκή οργή κατά των πολιτικών Τραμπ και Μασκ κατέκλυσε προ εβδομάδας τους δρόμους σε πόλεις και μεγαλουπόλεις όλων των πολιτειών στις ΗΠΑ. Τα δε εκατομμύρια, πάνω από 25, που μοίρασε ο Μασκ υπέρ της εκλογής ενός συντηρητικού δικαστή στο Ανώτατο Δικαστήριο του Ουισκόνσιν, την περασμένη εβδομάδα, πήγαν στράφι. Σε μια αναμέτρηση που θεωρήθηκε πρώτο άτυπο δημοψήφισμα για τη δεύτερη προεδρία Τραμπ, ο Λευκός Οίκος έλαβε «δαγκωτό μαύρο».