Күп балалы әни Римма Сыдыкова: «Татарстан – социаль ярдәм чаралары буенча Россиядә лидер»

«Ватанны саклаучылар» дәүләт фондының Татарстан филиалы социаль координаторы Римма Сыдыкова «Татар-информ»га биргән интервьюда зур һәм тату гаиләсе, махсус операция катнашучыларының гаиләләре өчен ярдәм чаралары һәм Татарстанда социаль өлкәнең үсеше турында сөйләде.

«Минем ирем – хәрби хезмәткәр, мин – күп балалы ана»

– Римма Илсуровна, әйдәгез, танышыйк. Үзегез һәм гаиләгез турында сөйләгез әле.

– Мин «Ватанны саклаучылар» дәүләт фонды филиалының социаль координаторы булып эшлим. Минем ирем – хәрби хезмәткәр, хәзерге вакытта махсус операция зонасында. Мин – күп балалы ана, өч бала тәрбиялим. Өлкән улыбыз авыл хуҗалыгы техникумында укый, җирдә эшләргә ярата, җәен әбисенә бакчада булыша. Уртанчы кызыбыз иҗади сәләткә ия, сәнгать һәм музыка мәктәпләрендә укый. Кечкенә улыбыз йөзү белән мавыга, велосипедта йөрергә һәм озак итеп җәяү йөрергә ярата.

Гаиләгездә нинди традицияләр бар? Ял көннәрен ничек үткәрәсез?

– Гадәттә туган ягыбызда – Татарстаныбызда ял итәбез, табигатькә еш чыгабыз. Республика җитәкчелеге ярдәмендә безнең төбәктә төзекләндерелгән, матур парклар һәм скверлар күп.

Ирем ялга кайткан чакта туганнарыбыз янына кунакка йөрибез. Зур өстәл артында җыелабыз, чәй эчәбез. Минем әбием, зур яшьтә булуына һәм буыннары авыртуга карамастан, бәлешләр пешерә. Сеңлем белән мине һәм, әлбәттә, яраткан оныкчыкларын сыйлый. Бәлеш, өчпочмак пешерергә ярата. Без ирем белән Казахстанда үстек. Иң яраткан милли ризыкларыбызның берсе – бишбармак: ит һәм бәрәңге пешкән камыр белән бергә бирелә. Шулай ук пешкән каз пешерергә яратабыз.

«Халыклар дуслыгы җанны җылыта»

Казахстаннан күптән күчеп килдегезме?

– Минем бабай белән әби тумышы белән Татарстаннан. Алар 1950 еллар азагында Казахстанга чирәм җирләрне игенчелек өчен үзләштерергә киткән. Анда минем әтием, апам һәм сеңлем белән мин туганбыз. Соңрак бөтен гаиләбез белән туган якка кайтканбыз. 2002 елда туганнарым белән Татарстанга күчеп кайттым һәм моңа бик шатмын. Татарстан – күп милләтле һәм күп конфессияле төбәк, мондагы халыкларның дуслыгы җанны җылыта.

Ирегез белән ничек таныштыгыз?

– Безнең тарих бик кызыклы. Минем булачак ирем монда 2001 елда Казахстаннан күчеп кайткан. Без Казахстанда бер-беребездән ерак түгел генә яшәгәнбез булып чыкты. Безнең әби яшәгән подъездда аның туганнары яшәгән. Бәлки элек кайдадыр кисешкәнебез дә булгандыр. Әмма без инде Татарстанга кайткач кына таныштык. Мин суд приставлары хезмәтендә практика уза идем, булачак ирем дә ул вакытта шунда эшли иде.

Римма Илсуровна, күп балалы әни булу җиңелме?

– Миңа җиңел. Яраткан тормыш иптәшем һәм балаларымның ярдәмен тоеп яшим. Безнең гаиләбез бик тату. Балалар миңа хуҗалыкта булыша. Бер-берсенә укуда һәм көнкүреш эшләрендә дә ярдәм итәләр.

«Махсус хәрби операция катнашучыларының балалары югары уку йортларына кергәндә ташламалардан файдалана»

Татарстанда социаль ярдәм чаралары җитәрлек дип саныйсызмы? Аларның кайсыларына ихтыяҗ зур?

– Татарстан – 2025 елда социаль ярдәм чаралары буенча Россиядә лидер. Хәзерге вакытта республикада 60тан артык социаль ярдәм чарасы бар. Узган елда әлеге ярдәм чараларыннан 1 миллионнан артык кеше файдаланган. Минемчә, төбәктә булган социаль ярдәм чаралары җитәрлек. Күп балалы гаиләләр өчен иң кирәклесе – балаларны мәктәпкәчә һәм мәктәп белеме бирү йортларына укырга керткәндә бирелә торган ташламалар. Аз керемле гаиләләр өстәмә субсидияләрдән һәм ташламалардан файдалана ала.

Махсус операция катнашучыларының балалары югары уку йортларына кергәндә ташламалардан файдалана. Минем балалар республика җитәкчелеге ярдәме белән уку йортларында бушлай туклана, торак-коммуналь хезмәтләргә түләү һәм җәмәгать транспортында йөрү өчен субсидияләр ала.

Римма Илсуровна, Сез «Ватанны саклаучылар» дәүләт фонды филиалының социаль координаторы. Бу эшкә ничек килдегез?

– Фонд ачылган чакта дустым шалтыратты һәм эшкә урнашып карарга тәкъдим итте. Минем ирем махсус хәрби операция зонасында Туган илебезнең мәнфәгатьләрен яклый, ә мин монда ярдәм күрсәтергә булдым. Хәрбиләргә һәм аларның гаиләләренә ярдәм итү минем өчен өстенлекле бурыч. Эшемне бик мөһим дип саныйм. Фонд 2023 елның июнендә ачылды. Моңа кадәр өйдә балалар тәрбияләү белән шөгыльләндем, аңа кадәр ведомстводан тыш сак дежур бүлегендә хезмәт иттем.

«Республикада 58 меңнән артык күп балалы гаилә яши»

Фонд махсус хәрби операция катнашучыларына һәм ветераннарына нинди ярдәм күрсәтә?

– Безнең фонд махсус операциядән хәрби хезмәттән кайткан ветераннарга, якын кешесен югалткан гаиләләргә, хәбәрсез югалган хәрбиләрнең гаилә әгъзаларына социаль ярдәм күрсәтә. Бушлай юридик ярдәм күрсәтелә. Фонд базасында чакырылган белгечләр – адвокатлар, юристлар, нотариуслар, суд приставлары, прокуратура хезмәткәрләре эшли. Алар кешеләрне кабул итә. Эш көннәрендә ике клиник психолог, Россия Социаль фонды, төбәк матди ярдәм үзәге хезмәткәрләре, хәрби-социаль үзәк вәкиле кабул итә. Фонд медицина ярдәме алырга һәм реабилитация узарга, эшкә урнашырга, белем алырга яки яңа белем үзләштерергә ярдәм итә.

Хәрби хезмәттән кайткан, каты яраланган һәм инвалидлык алган хәрбиләргә торак биналарны җайлаштыру, электрон сертификатка өстәмә түләүләр рәвешендә ярдәм күрсәтәбез, протез эшләнмәләр белән тәэмин итәбез. Махсус операциянең һәр катнашучысына социаль координатор билгеләнгән. Ул килеп чыккан мәсьәләләрне хәл итәргә булыша.

Соңгы биш елда Татарстанда социаль өлкә ничек үзгәрде?

– Республика җитәкчелегенең һәм шәхсән Рөстәм Миңнехановның тырышлыгы нәтиҗәсендә Татарстан актив рәвештә үсә. Соңгы елларда төбәктә балалар бакчалары һәм мәктәпләр, медицина учреждениеләре саны сизелерлек артты. Сәламәтлек саклау системасы үсә, яңа медицина үзәкләре ачыла. Балалар бушлай өстәмә белем ала, төрле түгәрәкләргә һәм секцияләргә йөри ала. Без моның өчен бик рәхмәтле.

Биш ел элек Рөстәм Миңнехановның ярдәме белән «Безнең ишегалды» программасы эшли башлады. 2025 елда 5 меңнән артык ишегалды төзекләндерелде. Торак йортлар янында уңайлы ял итү урыннары, балалар һәм спорт мәйданчыклары барлыкка килде. Җәмәгать урыннары – парклар, бакчалар, скверлар һәм аллеялар да төзекләндерелде.

Республика халкының тормыш дәрәҗәсе арта. Социаль өлкәнең үсеше демографик ситуациягә уңай тәэсир итә, кешеләрнең гомер озынлыгы, күп балалы гаиләләр саны арта. Татарстан халык саны арту буенча Идел буе федераль округында беренче урында. Бүгенге көндә республикада 58 меңнән артык күп балалы гаилә яши.

Наталья Рыбакова, tatar-inform.ru