Ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις για το σχέδιο Τραμπ για την Ουκρανία – Τα τέσσερα «αγκάθια» για την Ευρώπη
Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για το ειρηνευτικό σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για την Ουκρανία θα καθίσουν από αύριο στη Γενεύη εκπρόσωποι των ΗΠΑ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας, και της Γαλλίας, μετά την μεταστροφή του αμερικανού προέδρου από το «take it or leave it» που είπε στον Ζελένσκι για το ειρηνευτικό του σχέδιο, στο «παράθυρο» που άνοιξε δηλώνοντας «δεν είναι η τελική μου πρόταση».
Η αυριανή μέρα είναι κρίσιμη για τις εξελίξεις στο Ουκρανικό, καθώς ο απεσταλμένος της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα παρουσιάσει την εναλλακτική πρόταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη σύσκεψη των αξιωματούχων που θα λάβει χώρα στη Γενεύη, με τη συμμετοχή των ΗΠΑ, της Ουκρανίας, της ΕΕ, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας και της Γαλλίας. Αν η «αντιπρόταση» στηρίζεται στον ρεαλισμό της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί και ταυτόχρονα δεν «ακυρώνει» την πρόταση Τραμπ, τότε είναι πιθανόν να ανοίξει διάπλατα η πόρτα για ουσιαστική συμβολή της Ευρώπης στο Ουκρανικό και ίσως στην έναρξη μίας διαπραγμάτευσης, που δεν θα τα δίνει όλα στη Ρωσία.
Σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg, η πρόταση που θα παρουσιάσει αύριο Κυριακή (23/11) ο απεσταλμένος της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δεν θα περιέχει τον όρο της μείωσης των ουκρανικών στρατευμάτων. Η πληροφορία αυτή ενισχύεται από τις δηλώσεις του Εμμάνουελ Μακρόν, ο οποίος έθεσε στο τραπέζι τον προβληματισμό των εγγυήσεων και της πιθανής επιστροφής του ρωσικού στρατού στο μέτωπο. Η Ευρώπη δεν θέλει σε καμία περίπτωση να δώσει χώρο στη Ρωσία και στον Βλαντίμιρ Πούτιν, να αξιοποιήσει την όποια ολιγωρία και να επανέλθει απέναντι σε μία αποδυναμωμένη Ουκρανία, επιδιώκοντας τους γεωπολιτικούς στόχους που δεν κατάφερε να ικανοποιήσει έως και σήμερα.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Ευρώπη δεν θα παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο δικό της σχέδιο, αλλά θα καταθέσει τις προτάσεις της πάνω στο σχέδιο των 28 σημείων του Ντόναλντ Τραμπ. Αν και υπάρχουν πολλές διαφωνίες και ανησυχίες σχετικά με την πρόταση της Ουάσιγκτον, δεν υπάρχει Ευρωπαίος ηγέτης, που να επιθυμεί την ακύρωση βασικών σημείων της πρότασης Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Ο λόγος είναι ξεκάθαρος. Ο Τραμπ ελέγχει -είτε με συμφωνίες, είτε με την ισχύ των ΗΠΑ- τους όρους του παιχνιδιού. Αν οι ΗΠΑ αποσυρθούν για οποιονδήποτε λόγο, η Ουκρανία θα καταρρεύσει και οι συνέπειες για την Ευρώπη θα είναι απροσδιόριστες.
Οι τέσσερις βασικοί προβληματισμοί της Ευρώπης
Σε κάθε περίπτωση, οι μεγάλοι προβληματισμοί των ευρωπαίων αναφορικά με το σχέδιο Τραμπ για την Ουκρανία εστιάζονται σε τέσσερα βασικά επίπεδα:
1. Οι εδαφικές παραχωρήσεις. Η αναγνώριση του Ντονμπάς (Ντονέτσκ και Λουχάνσκ) και της Κριμαίας ως ρωσικά εδάφη από τη Δύση, ενδεχομένως να ανοίξει τον «Ασκό του Αιόλου». Ταυτόχρονα, δεν διευκρινίζεται αν τα εδάφη σε Ζαπορίζια και Χερσώνα θα παραμείνουν υπό ρωσική κατοχή, έστω και μη αναγνωρισμένη επισήμως. Επίσης, παραχωρούνται και εδάφη τα οποία η Ρωσία δεν έχει καταλάβει στο μέτωπο.
2. Η μείωση του ουκρανικού στρατού και οι εγγυήσεις προς τη Ρωσία, που σημαίνει μηδενική στρατιωτική υποστήριξη στο Κίεβο. Οι ευρωπαίοι δεν έχουν εμπιστοσύνη στη Ρωσία και στον Πούτιν, παρά τις εγγυήσεις τύπου ΝΑΤΟ που προσφέρουν οι ΗΠΑ. Η απόσυρση δυνάμεων από το ουκρανικό έδαφος θα αποδυναμώσει την «ασπίδα» της Ευρώπης απέναντι στη Ρωσία, καθώς τα πιο κοντινά ΝΑΤΟϊκά στρατεύματα, θα βρίσκονται στην Πολωνία. Παράλληλα, ζητούνται εγγυήσεις, ότι ο Πούτιν δεν θα επιτεθεί σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα.
3. Η απουσία των «μεγάλων» της Ευρώπης. Στο σχέδιο Τραμπ δεν υπάρχει καν αναφορά. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούν, ότι το «παράθυρο» που άφησε ο Τραμπ για συζήτηση, ενδεχομένως να αφορά στο συγκεκριμένο σημείο. Ο αμερικανός πρόεδρος φέρεται να αναγνωρίζει ότι «αδίκησε» τους Ευρωπαίους, καθώς ζητά από εκείνους να σηκώσουν το βάρος, δίχως να υπάρχει σχεδόν κανένα αντιστάθμισμα.
4. Ο Πούτιν τα παίρνει όλα. Στο σχέδιο Τραμπ αποκλείονται όλες οι αξιώσεις της Ουκρανίας απέναντι στη Ρωσία. Η Ουκρανία αντιμετωπίζεται ως ηττημένη ενός πολέμου, τον οποίο δεν ξεκίνησε η ίδια. Επανορθώσεις, αποζημιώσεις και ό,τι άλλο προβλέπεται σε ανάλογες περιπτώσεις, το αμερικανικό σχέδιο της «εξαφανίζει» και επιπλέον ανοίγει τον δρόμο στη Μόσχα να επανέλθει στο διεθνές φόρουμ, με τη συμμετοχή της στη G8 και όχι μόνο. Επίσης, αποκλείεται ρητώς η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Το μόνο που κερδίζει το Κιεβο, είναι η πιθανότητα ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μία οικονομική ένωση και ότι μία στρατιωτική μηχανή, που θα μπορούσε να διασφαλίσει την ακεραιότητα της Ουκρανίας, σε περίπτωση που η Ρωσία επαναλάβει τις αναθεωρητικές της κινήσεις.