Пенсия тизимига катта янгиланишлар киритилади
Ўзбекистонда илғор хорижий тажриба асосида давлат пенсия таъминоти тизимининг самарадорлигини ошириш мақсадида пенсия тизимини ислоҳ қилишни назарда тутувчи комплекс дастур ишлаб чиқилади.
Президент фармони билан тасдиқланган 2026 йил учун давлат дастурида қайд этилишича, йил якунига қадар ишлаб чиқиладиган комплекс дастурда қуйидагилар назарда тутилади:
— амалдаги жамғариб бориладиган пенсия тизимини қайта кўриб чиқиш;
— пенсия жамғармаларини капиталлаштиришнинг самарали механизмларини жорий қилиш;
— пенсия жамғарма маблағларини самарали сафарбар қилиш ва узоқ муддатли инвестицияга йўналтириш механизмларини жорий қилиш орқали капитал бозорини ривожлантириш;
— барқарор пенсия тизимини яратиш бўйича Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузурида халқаро консултантлардан иборат бўлган лойиҳа офисини ташкил қилиш.
Ҳужжат билан 2026 йил июлга қадар пенсиялардан чегирма қилинганидан сўнг пенсионерга тўланадиган пенсия миқдори расман белгиланган энг кам истеъмол харажатларидан оз бўлмаслигини назарда тутувчи қонун лойиҳасини тайёрлаш режалаштирилган. Мазкур қонун билан эса “Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”ги қонунга ўзгартиришлар киритилиб, ҳар ойлик чегирмалар миқдори пенсиянинг 50 фоизидан ошиши мумкин эмаслиги, чегирма қўллангандан сўнг пенсионерга тўланадиган пенсия миқдори расман белгиланган энг кам истеъмол харажатларидан оз бўлишига йўл қўйилмаслиги белгиланади.
Шунингдек, сентябргача айрим давлат хизматларини аҳоли ва тадбиркорлик субъектларининг мурожаатисиз (проактив) ваколатли органларнинг ташаббуси асосида кўрсатишни йўлга қўйиш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси тайёрланади. Лойиҳада айрим давлат хизматларини ваколатли органларнинг ташаббуси асосида кўрсатишни йўлга қўйиш назарда тутилади.
Хусусан, пенсия ёшига етган шахсларга шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварағидаги маблағлар уларнинг мурожаатисиз берилади. Давлат ОТМга ўқишга қабул қилинган етим ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган талабалар, Ижтимоий реестрга киритилган оилалар фарзандлари, I ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган талабаларга талабалар турар жойига қабул қилингани бўйича йўлланма ҳам проактив тарзда берилади.
Ўзбекистонда пенсияга чиқиш ёшини ошириш ҳам режалаштирилмоқда. 2025 йил октябрида Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Пенсия жамғармаси ижрочи директори Муродбек Отажонов пенсия ислоҳоти лойиҳасига кўра, эркаклар учун пенсия ёшини 60 ёшдан 63 ёшга, аёллар учун эса 55 ёшдан 58 ёшгача ошириш таклиф қилинаётганини, бунда пенсия ёшини ошириш босқичма-босқич амалга оширилиши — ҳар йили ярим йилдан қўшиб борилишини айтганди.