Ενα… κολιμπρί ενώνει τα νηπιαγωγεία της άγονης γραμμής
Κάποιος μύθος από τις Ανδεις για ένα κολιμπρί ήταν η πρώτη ιστορία που μοιράστηκαν διαδικτυακά τα 20 παιδιά και οι εκπαιδευτικοί 6 μικρών νηπιαγωγείων της Ηρακλειάς, της Κορωνίδας και του Κινιδάρου της Νάξου, της Κιμώλου, της Αμοργού και της Σικίνου στο πλαίσιο του προγράμματος Co-Libri (co για τη συνεργασία – libri για βιβλία). Σύμπτωση; Μάλλον έμπνευση. Γιατί, όπως λέει το παραμύθι, όταν ξέσπασε πυρκαγιά στο δάσος, το μικροσκοπικό κολιμπρί άρχισε να μεταφέρει με το ράμφος του από το ποτάμι μια σταγόνα νερό (τόσο μπορούσε) για να σβήσει τη φωτιά. Τα άλλα ζώα το κορόιδεψαν κι αυτό απάντησε: «Ο καθένας ό,τι μπορεί».
«Η καθεμιά μας συνεισφέρει ό,τι μπορεί και θέλει», λέει στα «ΝΕΑ» η Ειρήνη Ψαρρά, υπεύθυνη του προγράμματος Co-Libri, μιας κοινότητας συνεργασίας και μάθησης σχεδιασμένης ειδικά για τα μικρά νηπιαγωγεία των Κυκλάδων.
Εκεί που η απομόνωση τόσο για τους εκπαιδευτικούς όσο και για τους μαθητές είναι μεγάλη, σε νηπιαγωγεία με 2, 3 και 4 παιδιά. Το πρόγραμμα αναπτύσσεται στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, στο πλαίσιο της διδακτορικής έρευνας της Ειρήνης Ψαρρά, με επιβλέπουσα την καθηγήτρια Χρύσα Σοφιανοπούλου, και υλοποιείται με τη σταθερή και αποτελεσματική στήριξη της διευθύντριας Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κυκλάδων Ειρήνης Τσαβάλα και της συντονίστριας Εκπαιδευτικού Εργου Προσχολικής Εκπαίδευσης Κυκλάδων Ζωής Αποστόλου.
«Το Co-Libri γεννήθηκε από μια απλή ανάγκη: να μη μένει καμία νηπιαγωγός μόνη στο πιο απομακρυσμένο νηπιαγωγείο και να μη νιώθει κανένα παιδί ότι ο κόσμος του τελειώνει στο νησί του», εξηγεί η Ειρ. Ψαρρά. Η ιδέα γεννήθηκε πέρυσι που δίδασκε τα 2 παιδιά του νηπιαγωγείου του Κινιδάρου (σήμερα τα παιδιά έφτασαν τα 7). Συζήτησε με συναδέλφους της τον Ιούνιο και, στη συνέχεια, «οργανώθηκαν». «Χτίσαμε έναν σταθερό, εβδομαδιαίο ρυθμό συνεργασίας, με κοινή αφετηρία το παιδικό βιβλίο. Δεν μας ενδιαφέρει να “τρέξουμε” ένα πρόγραμμα εντυπωσιασμού· μας ενδιαφέρει να κρατήσουμε ζωντανή μια κοινότητα πράξης: να μοιραζόμαστε, να δοκιμάζουμε, να επιστρέφουμε με αναστοχασμό και να βελτιώνουμε την καθημερινότητα της τάξης. Αν κάτι αξίζει να μείνει, είναι αυτό: ότι η απόσταση μπορεί να γίνει γέφυρα, όταν υπάρχει συνέπεια, εμπιστοσύνη και κοινό νόημα».
Μια μεγάλη τάξη
«Καρδιά» του Co-Libri είναι η παιδική λογοτεχνία. Τάξεις από διαφορετικά νησιά διαβάζουν τα ίδια βιβλία και ξεκινούν από εκεί κοινές, μικρές δράσεις: παιχνίδια λόγου, ελεύθερο παιχνίδι, κατασκευές, γνωριμία με τον τόπο.
Η Ειρήνη Ψαρρά το περιγράφει έτσι: «Με ενδιαφέρει τα παιδιά των μικρών νησιών να νιώθουν ότι ανήκουν σε μια μεγαλύτερη τάξη· ότι υπάρχουν κι άλλα παιδιά που διαβάζουν, παίζουν και δημιουργούν μαζί τους, πέρα από τον ορίζοντα του νησιού τους. Γι’ αυτό επιλέξαμε ως κοινή αφετηρία το παιδικό βιβλίο: ανοίγει συζητήσεις, γεννά παιχνίδι, δίνει υλικό για δημιουργία και γίνεται ο τρόπος να συναντιούνται τάξεις και νησιά με κοινό νόημα και κοινές εμπειρίες».
«Ανυπομονούμε όλοι για τις Τετάρτες που τα παραμύθια ταξιδεύουν ανάμεσα στα νησιά μας και δίνουν χαρά και νόημα στα παιδιά που… κοινωνικοποιούνται, ανταλλάσσουν σκέψεις και ιδέες, συνεργάζονται…», προσθέτει η Λίνα Τριανταφύλλη, νηπιαγωγός στην Ηρακλειά. Τα παιδιά περιμένουν πώς και πώς τη συγκεκριμένη μέρα. Οπως μεταφέρει η Γιώτα Μιχαηλίδου, νηπιαγωγός στην Κίμωλο, τα παιδιά τη ρωτούν: «Κυρία, σήμερα θα δούμε τους φίλους μας;».
«Είναι ένα πρόγραμμα που… σε κάνει να ξεχνάς την απομόνωση και τις δυσκολίες ενός μικρού άγονου μέρους… Ενα πρόγραμμα κρυφό, εθελοντικό, χωρίς αναγνωρισιμότητα, ετικέτες, τίτλους, επαίνους και βραβεία. Γιατί όλα αυτά είναι περιττά μπροστά στα οφέλη που προσφέρει μια απολαυστική συνεργασία», προσθέτει η Ζωή Κοντογιάννη, νηπιαγωγός στην Αμοργό. «Η συμμετοχή μας στο πρόγραμμα Co-Libri», αναφέρει η Αναστασία Τσάμπρα, νηπιαγωγός στη Νάξο, «μας έδωσε τη δυνατότητα να ανοίξουμε το νηπιαγωγείο μας προς άλλα μικρά σχολεία των Κυκλάδων και να αισθανθούμε μέρος μιας ευρύτερης κοινότητας μάθησης… Παράλληλα, για εμάς τους εκπαιδευτικούς, το πρόγραμμα αποτέλεσε μια δημιουργική ευκαιρία ανταλλαγής ιδεών, συνεργασίας και παιδαγωγικού αναστοχασμού… χωρίς πίεση ή αξιολόγηση».