Ιράν VS ΗΠΑ: Επέκταση των «Ασπίδων» στα Στενά του Ορμούζ;

Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα της «Wall Street Journal», ο στρατηγός Νταν Κέιν, ο επικεφαλής του μεικτού επιτελείου των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, είχε προειδοποιήσει σε αρκετές συσκέψεις πριν από τον πόλεμο ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών προέβλεπαν από καιρό πως το Ιράν θα χρησιμοποιούσε νάρκες, drones και πυραύλους ώστε να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ – ο Ντόναλντ Τραμπ, όμως, πίστευε ότι η Τεχεράνη θα παραδινόταν πριν φτάσει σε αυτό το σημείο και ότι ακόμη και να επιχειρούσε να κλείσει τα Στενά οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα ήταν σε θέση να διαχειριστούν την κρίση.

Αρκετούς εσφαλμένους υπολογισμούς αργότερα, τα Στενά, από όπου διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% των υδρογονανθράκων με προορισμό τις διεθνείς αγορές, παραμένουν αποκλεισμένα και ο αμερικανός πρόεδρος πιέζει άλλες χώρες να αναπτύξουν εκεί πολεμικά πλοία ώστε να εγγυηθούν την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Σύμφωνα με πληροφορίες των «Financial Times», οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ αναμένεται να συζητήσουν σήμερα το ενδεχόμενο επέκτασης στα Στενά του Ορμούζ της ναυτικής αποστολής «Ασπίδες», που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2024 ώστε να προστατεύει εμπορικά πλοία στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας από επιθέσεις των φιλοϊρανών ανταρτών Χούθι.

Μιλώντας βέβαια χθες το βράδυ στον γερμανικό τηλεοπτικό σταθμό ARD, ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βαντέφουλ, δήλωσε «πολύ επιφυλακτικός» όσον αφορά το ενδεχόμενο επέκτασης των «Ασπίδων» στα Στενά του Ορμούζ, λέγοντας πως η αποστολή για τη διευκόλυνση της διέλευσης εμπορικών πλοίων από την Ερυθρά Θάλασσα «δεν ήταν αποτελεσματική». Μια κοινή ναυτική αποστολή ΕΕ – ΟΗΕ για τη διασφάλιση ενός ασφαλούς διάπλου, υποστήριξε από την πλευρά της η πηγή των «Financial Times», «μοιάζει πιθανότερη» σε σύγκριση με το ενδεχόμενο χώρες της ΕΕ να προσεγγίζουν το Ιράν σε διμερές επίπεδο. «Μας έχουν προσεγγίσει αρκετές χώρες», διαβεβαίωσε το CBS News ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί. Ο ίδιος βέβαια υποστήριξε πως το Ιράν δεν έχει κλείσει το στρατηγικό πέρασμα. Στην πράξη, τουλάχιστον 16 δεξαμενόπλοια έχουν δεχθεί επιθέσεις στα Στενά του Ορμούζ από την έναρξη του πολέμου, στα τέλη Φεβρουαρίου και το Ιράν έχει απειλήσει να τοποθετήσει εκεί εκρηκτικές νάρκες, γεγονός που αυξάνει τις τιμές του πετρελαίου παγκοσμίως.

Την Παρασκευή, ο αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωσε, όχι για πρώτη φορά, ότι το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό θα αρχίσει «πολύ σύντομα» να συνοδεύει δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ. Το ίδιο βράδυ, αφού πρώτα έκλεισαν οι αγορές της ενέργειας, ο αμερικανός πρόεδρος καυχήθηκε πως οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας του είχαν «αφανίσει όλους τους στρατιωτικούς στόχους» στη νήσο Χαργκ, τον κυριότερο πετρελαιοεξαγωγικό κόμβο της Ισλαμικής Δημοκρατίας, προειδοποιώντας πως θα βάλουν στο στόχαστρο και τις πετρελαϊκές της εγκαταστάσεις αν το Ιράν συνεχίσει να παρεμποδίζει την ελεύθερη διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη απάντησε σε αυτή την κλιμάκωση με ποικίλες απειλές, μεταξύ άλλων να κάνει «στάχτες» όλες τις «πετρελαϊκές, οικονομικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή που ανήκουν εν μέρει ή έχουν συνεργασία με τις ΗΠΑ». Σε αυτό το φόντο απηύθυνε το Σάββατο ο Τραμπ διπλή έκκληση στις «χώρες του κόσμου που λαμβάνουν πετρέλαιο μέσω των Στενών» να στείλουν πολεμικά πλοία, «σε συνδυασμό με τις ΗΠΑ», προκειμένου να μείνουν τα Στενά «ανοιχτά και ασφαλή». Κατονόμασε μάλιστα μερικούς παραλήπτες – «Κίνα, Γαλλία, Ιαπωνία, Νότια Κορέα, Ηνωμένο Βασίλειο και άλλοι». Λίγες ώρες αργότερα, ο Τραμπ είπε πως οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας του μπορεί να βομβαρδίσουν τη νήσο Χαργκ «μερικές φορές ακόμα, για πλάκα». Παράλληλα, απέρριψε το ενδεχόμενο συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου λέγοντας πως «οι όροι δεν είναι αρκετά καλοί ακόμα».

Οπως σημειώνει η «Guardian», παρότι χώρες όπως η Βρετανία και η Νότια Κορέα διαβεβαίωσαν πως εξετάζουν τις επιλογές τους, η διεθνής ανταπόκριση στην έκκληση του αμερικανού προέδρου για άμεση αποστολή πολεμικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ έχει μέχρι στιγμής αποδειχθεί ασαφής και διστακτική, με τις χώρες απρόθυμες να δεσμευτούν σε μια στρατιωτική αντίδραση που θα μπορούσε να αποβεί επικίνδυνη για το ναυτικό τους.

Μιλώντας στη «Wall Street Journal», ειδικοί εκτίμησαν πως θα χρειάζονταν δύο πολεμικά πλοία ανά δεξαμενόπλοιο ή κάπου 12 πολεμικά πλοία για την προστασία νηοπομπών 5 έως 10 δεξαμενόπλοιων, ώστε να εξασφαλιστούν οι απαραίτητες αεράμυνες. Ορισμένοι θεωρούν πως θα χρειάζονταν επιπλέον τουλάχιστον 12 drones MQ-9 Reaper ή και άλλα αεροσκάφη, όπως το αεροσκάφος κάθετης απογείωσης/προσγείωσης Harrier Jump Jet των αμερικανών πεζοναυτών, προκειμένου να περιπολούν από αέρος. Υπάρχει βέβαια δυνητικά και μια άλλη εναλλακτική επιλογή: να καταλάβουν οι ΗΠΑ, αναπτύσσοντας στρατεύματα, τμήμα του νοτίου Ιράν ώστε να διασφαλιστεί ότι οι δυνάμεις της χώρας δεν θα μπορούν να βάλλουν κατά πλοίων στα Στενά. Σε αυτή την περίπτωση, βέβαια, η λέξη «κλιμάκωση» θα γινόταν κοινός ευφημισμός.