Νέα Δημοκρατία: Τα 5+1 στοιχήματα ενός συνεδρίου
Αν το τελευταίο συνέδριο της ΝΔ στο Ζάππειο, Απρίλιο του 2024, ήταν ορόσημο ενότητας δύο μήνες πριν από την ευρωκάλπη με επετειακό χαρακτήρα για τα 50 χρόνια του κόμματος σε ένα πιεστικό και τότε περιβάλλον για το Μέγαρο Μαξίμου, τότε το φετινό κομματικό τριήμερο (15-17 Μαΐου) στο Metropolitan Expo λειτουργεί ως σημείο καμπής. Διότι όσα ακουστούν (από μικροφώνου) μαζί με όσα μείνουν ως ψίθυροι στους διαδρόμους του εκθεσιακού κέντρου θα επηρεάσουν τόσο τις αντοχές του Κυριάκου Μητσοτάκη και της ΝΔ στην πορεία μέχρι τις εθνικές εκλογές όσο και τις εσωκομματικές ανακατατάξεις.
Το προεκλογικό και ταυτόχρονα εκλογικό 16ο συνέδριο φέρνει έξι «στοιχήματα» για τη γαλάζια ηγεσία, τα οποία είτε αλληλοσυμπληρώνονται είτε λειτουργούν αυτόνομα – και πάντως αξιολογούνται ως το ίδιο σημαντικά.
Πρώτο στοίχημα, η συσπείρωση (διαρκείας): το στίγμα έδωσε ο Μητσοτάκης από τη Θεσσαλονίκη, με τα αλλεπάλληλα σινιάλα τόνωσης του κομματικού πατριωτισμού. Η προσπάθεια δεν έχει εγγυημένο αποτέλεσμα, καθώς τα βάρη της επταετούς διακυβέρνησης και η σκιά κυβερνητικών χειρισμών που κρατούν σε απόσταση από το κυβερνών κόμμα κρίσιμες δεξαμενές λειτουργούν αρνητικά με δύο τρόπους. Αφενός οι νεοδημοκρατικοί μηχανισμοί δεν είναι πλήρως ενεργοποιημένοι, όπως ομολογούν βουλευτές (ιδίως της περιφέρειας), αφετέρου τα μέτωπα δυσαρέσκειας, όχι απλώς δεν κλείνουν εύκολα πια, αλλά όλο και αποκαλύπτεται η έκτασή τους. Εξού και προεξοφλείται ένας στοχευμένος απολογισμός διά στόματος του Μητσοτάκη μαζί με την παρουσίαση στόχων «επόμενης τετραετίας» με το βλέμμα και στην παραδοσιακή βάση και ευρύτερα σε τμήματα του εκλογικού σώματος.
Δεύτερο στοίχημα, η αποφυγή μιας (νέας) «δελφινολογίας»: συζητήσεις επόμενης ημέρας, όποτε κι αν ανοίξει αυτή η κούρσα, πηγαινοέρχονται στο παρασκήνιο από το φθινόπωρο. Ο Μητσοτάκης ξορκίζει το άνοιγμα νέου κύκλου κινητικότητας σε αυτό που ο ίδιος χαρακτηρίζει ως «πολιτική κουζίνα», εξού και ζητούμενο είναι οι ισορροπίες. Οχι τυχόν ανάδειξη «πόλων», δηλαδή. Η ανθρωπογεωγραφία της Πολιτικής Επιτροπής (150 αιρετά μέλη θα προστεθούν στα 300 ex officio) που θα εκλεγεί, θα είναι το ένα δεδομένο. Το κατά πόσο θα υπάρξουν διακριτές γραμμές πρωτοκλασάτων στελεχών (από τους υπουργούς Νίκο Δένδια και Κυριάκο Πιερράκακη μέχρι τους δύο αντιπροέδρους της ΝΔ Κωστή Χατζηδάκη και Αδωνη Γεωργιάδη και άλλους), θα είναι το δεύτερο.
Τρίτο στοίχημα, η κόντρα βουλευτών και εξωκοινοβουλευτικών: για την ακρίβεια, θα φανεί αν θα βρεθεί ή όχι η χρυσή τομή στο θέμα που σαφώς άνοιξε, έστω και δίχως εξάρσεις, και στην πρόσφατη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας υπό τον Μητσοτάκη. Ζητούμενο είναι ένα τριήμερο δίχως ορατές εντάσεις, οι οποίες θα θόλωναν την εικόνα ενότητας που καλλιεργεί η ηγεσία, όμως στελέχη από διάφορες νεοδημοκρατικές «φυλές» σκοπεύουν να παρουσιάσουν «με γωνίες» τις θέσεις τους.
Τέταρτο στοίχημα, το αν μπορεί η ΝΔ να «επιβιώνει» στη σκιά των πρώην, ή μάλλον χωρίς εκείνους: πρόκειται για το πρώτο συνέδριο με τον Αντώνη Σαμαρά εκτός ΝΔ (και κατά πληροφορίες πιο έτοιμο από ποτέ για το επόμενο βήμα όταν κρίνει κατάλληλο τον χρόνο), και με απόντα τον Κώστα Καραμανλή που έχει χαράξει διαχωριστικές γραμμές, διατυπώνοντας με τον δικό του τρόπο πλην σταθερά τις διαφωνίες του με το Μαξίμου. Για τον Μητσοτάκη, που επιφυλάσσει ξανά διαδοχικές αναφορές στον ιδρυτή της ΝΔ και στις αρχές του κόμματος, είναι ζητούμενο να μην επισκιαστούν τα μηνύματα του συνεδρίου – κυρίως εκείνο της «ενότητας».
Πέμπτο στοίχημα, η πίεση των αντιπάλων: δεν είναι μόνο η οδηγία «ανάβουμε τις προεκλογικές μηχανές» στους νεοδημοκράτες, είναι κρίσιμες οι αναφορές στους πολιτικούς αντιπάλους. Η δοσολογία των επιθέσεων ιδίως προς τον Νίκο Ανδρουλάκη και προς τον Αλέξη Τσίπρα που, όπως θέλει να παρουσιάζει το Μαξίμου, «παίζουν στο ίδιο γήπεδο» (του λαϊκισμού π.χ.), «θέλει προσοχή», όπως συζητούν μετριοπαθείς φωνές. Γιατί αν ξεφύγει, μπορεί να απειλήσει με αντίθετα από τα προσδοκόμενα αποτελέσματα. Από τον Μητσοτάκη προεξοφλούνται διαιρετικές γραμμές και έμφαση στα χαρακτηριστικά και στις δυνατότητες της «μεγάλης δημοκρατικής παράταξης του τόπου», όπως λέει, που «εγγυάται σταθερότητα, ασφάλεια, προκοπή».
Έκτο στοίχημα, ένα πειστικό εκλογικό αφήγημα: θα επιχειρηθεί να στηθεί ευρύτερα το πλαίσιο διεκδίκησης τρίτης θητείας, που σημαίνει ότι θα πρέπει να διευρυνθεί η ατζέντα – πέραν του μότο της «σταθερότητας». Οι θεματικές ενότητες («ισχυρή Ελλάδα», «σύγχρονο κράτος», «Ελλάδα του μέλλοντος» κ.λπ.) αυτόν τον σκοπό υπηρετούν, ενώ ο Μητσοτάκης επέλεξε εκτός από τις παρεμβάσεις στην έναρξη και στη λήξη του συνεδρίου να συμμετάσχει σε πάνελ για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Ενδεικτικό επίσης, το βασικό μήνυμά του κατά τη χθεσινή συνάντηση με τον ευρωπαίο επίτροπο για το Κράτος Δικαίου Μάικλ ΜακΓκραθ ότι για τη ΝΔ η συνταγματική αναθεώρηση μπαίνει στο επίκεντρο της επόμενης εκλογικής μάχης. «Και ταυτόχρονα», όπως είπε, «παραμένουμε πλήρως προσηλωμένοι στο να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στους πολιτικούς μας θεσμούς».