Αστεροειδής περνά ξυστά από τη Γη: Γιατί έτρεμαν τον Άποφι στην αρχαία Αίγυπτο
Αστεροειδής με μέγεθος που υπολογίζεται όσο ένα ή δύο σχολικά λεωφορεία αναμένεται να περάσει κοντά από τη Γη τη Δευτέρα, φτάνοντας σε απόσταση περίπου 91.593 χιλιομέτρων.
Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, η απόσταση αυτή αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο της απόστασης μεταξύ της Γης και της Σελήνης.
Ο αστεροειδής, που ονομάστηκε 2026JH2, εντοπίστηκε στις 10 Μαΐου από αστρονόμους του προγράμματος Mount Lemmon Survey στην Αριζόνα. Ανήκει στην κατηγορία των αστεροειδών Απόλλων, οι οποίοι κινούνται σε τροχιές γύρω από τον Ήλιο που τέμνονται με την τροχιά της Γης.
Κατά τη μέγιστη προσέγγισή του, ο 2026JH2 θα βρεθεί σε απόσταση περίπου 24% της μέσης απόστασης Γης – Σελήνης, δηλαδή δυόμισι φορές πιο μακριά από την τροχιά των γεωσύγχρονων δορυφόρων που εξυπηρετούν τηλεπικοινωνίες και μετεωρολογικές προβλέψεις.
Η προσέγγιση αναμένεται να συμβεί τη Δευτέρα λίγο πριν τις 6 μ.μ. ώρα Ανατολικής Ζώνης (1 π.μ. ώρα Ελλάδας), σύμφωνα με τη Βάση Δεδομένων Μικρών Σωμάτων του JPL της NASA.
Παρά τη μικρή απόσταση, ο διαστημικός βράχος δεν συνιστά απειλή, όπως επισημαίνει ο Ρίτσαρντ Μπίνζελ, καθηγητής πλανητικών επιστημών στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης και δημιουργός της Κλίμακας του Τορίνο. «Το 2026JH2 θα περάσει με ασφάλεια από τη Γη», ανέφερε σε email, υπογραμμίζοντας ότι τέτοιες διελεύσεις είναι σχετικά συχνές, αν και μόλις πρόσφατα έχουμε τη δυνατότητα να τις εντοπίζουμε.
Άγνωστο το ακριβές μέγεθος
Ο αστεροειδής προέρχεται από τη ζώνη των αστεροειδών, ανάμεσα στον Άρη και τον Δία, εξηγεί ο Μπίνζελ. Οι βαρυτικές επιδράσεις του Δία και οι συγκρούσεις μεταξύ μικρότερων σωμάτων μπορούν να εκτρέψουν τέτοιους αστεροειδείς προς τη Γη — φαινόμενο γνωστό εδώ και δεκαετίες.
Διαβάστε ακόμα: Αστεροειδής Άποφις 2029: Θα είναι ορατός με γυμνό μάτι – Τι προβλέπουν οι αστρονόμοι
Το ακριβές μέγεθος του αντικειμένου παραμένει άγνωστο, καθώς οι οπτικές παρατηρήσεις καταγράφουν μόνο τη φωτεινότητά του. Όπως σημειώνει ο Πατρίκ Μισέλ, αστροφυσικός και διευθυντής έρευνας στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας της Γαλλίας, «με την ίδια φωτεινότητα, ένα αντικείμενο μπορεί να είναι μεγαλύτερο και πιο σκοτεινό ή μικρότερο και πιο ανακλαστικό». Για ακριβέστερη εκτίμηση απαιτούνται υπέρυθρες παρατηρήσεις, οι οποίες όμως είναι δύσκολο να πραγματοποιηθούν από τη Γη.
Με βάση τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις, ο 2026JH2 έχει διάμετρο 15 έως 30 μέτρων. Αν βρίσκεται στο χαμηλότερο άκρο του εύρους, θα είναι παρόμοιος με τη βολίδα που εξερράγη πάνω από το Τσελιάμπινσκ το 2013, ενώ στο ανώτερο θα θυμίζει το αντικείμενο που προκάλεσε την έκρηξη στην Τουνγκούσκα το 1908. Ωστόσο, ο συγκεκριμένος αστεροειδής δεν θα εισέλθει στην ατμόσφαιρα, επομένως δεν υπάρχει κίνδυνος πρόσκρουσης.
Ακόμη κι αν η απόσταση φαίνεται μικρή, είναι «αρκετά μακριά ώστε να μην υπάρχει απολύτως τίποτα να ανησυχούμε», τονίζει ο Μισέλ. Προσθέτει ότι η μελλοντική τροχιά του 2026JH2 δεν μπορεί να προβλεφθεί με απόλυτη ακρίβεια, αν και κανένας γνωστός αστεροειδής δεν συνιστά απειλή για τον επόμενο αιώνα.
Περιμένοντας τον Άποφις
Ένας πολύ μεγαλύτερος αστεροειδής, ο Άπόφις, αναμένεται να περάσει ακόμα πιο κοντά από τη Γη στις 13 Απριλίου 2029, σε απόσταση μόλις 32.000 χιλιομέτρων. «Δεν ανησυχούμε καθόλου, αντίθετα είμαστε ενθουσιασμένοι», δήλωσε ο Μισέλ, εξηγώντας ότι το φαινόμενο θα είναι ορατό με γυμνό μάτι σε Ευρώπη, Αφρική και Μέση Ανατολή.
Αντίθετα, ο 2026JH2 θα είναι ορατός μόνο με μικρά τηλεσκόπια σε σκοτεινές περιοχές. Σύμφωνα με τον Ζαν-Λυκ Μαργκό, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες, ο αστεροειδής θα είναι περίπου 100 φορές πιο αχνός από το όριο ορατότητας του ανθρώπινου ματιού.
Η έλλειψη πιο ακριβών δεδομένων οφείλεται και στις περιορισμένες δυνατότητες των πλανητικών ραντάρ. Όπως εξηγεί ο Μαργκό, μετά την κατάρρευση του τηλεσκοπίου του Αρεσίμπο και την παύση λειτουργίας της κεραίας Γκόλντστοουν της NASA για επισκευές, οι επιστήμονες δυσκολεύονται να εκτιμήσουν με ακρίβεια τον κίνδυνο πρόσκρουσης.
Το Virtual Telescope Project στην Ιταλία θα μεταδώσει ζωντανά τη διέλευση του αστεροειδούς, ξεκινώντας στις 10:45 μ.μ. ώρα Ελλάδας, μέχρι να πάψει να είναι ορατός από την περιοχή.
Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει περίπου το 1% των αστεροειδών κοντά στη Γη που έχουν μέγεθος αντίστοιχο του 2026JH2. Όπως σημειώνει ο Μαργκό, αυτό εξηγεί γιατί το αντικείμενο εντοπίστηκε μόλις λίγες ημέρες πριν από τη διέλευσή του. Οι διαστημικές υπηρεσίες, πάντως, εντείνουν τις έρευνες για την ανακάλυψη και παρακολούθηση δυνητικά επικίνδυνων σωμάτων.