Νοικοκυροσύνη
Ο νέος Κανονισμός Επιστροφών της ΕΕ για τους μετανάστες είναι ένα ακόμη επεισόδιο στο ξήλωμα του μεταπολεμικού ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Μια επικοινωνιακή πολιτική που είναι νομικά μετέωρη και οικονομικά αυτοκτονική.
Το νέο πλαίσιο εισάγει μια «Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής» και τη δημιουργία κέντρων κρατήσεων σε τρίτες χώρες εκτός ΕΕ. Τα λένε «κόμβους επιστροφής» γιατί ακούγεται πιο «σοβαρό» από το «φυλακές στην Αφρική». Παράλληλα, προβλέπει αυστηρά περιοριστικά μέτρα, όπως η υποχρέωση τακτικής εμφάνισης, η διαμονή σε καθορισμένο τόπο και προσωποκράτηση έως και τους 24 ή 30 μήνες. Μια ευθεία αντιγραφή της πολιτικής των ΗΠΑ, όπου η ποινικοποίηση της διοικητικής παράστασης των μεταναστών δεν μηδένισε τις ροές· απλώς ενίσχυσε τη μαύρη αγορά.
Το μέγεθος του παραλόγου αποκαλύπτεται αν βάλει κανείς δίπλα στην καταστολή τις προειδοποιήσεις της ΕΚΤ ότι η ευρωπαϊκή οικονομία δεν μπορεί να σταθεί χωρίς μετανάστες. Οπως και τη νέα έκθεση της Κομισιόν για την οικονομία («Semester Spring Package») που αποφαίνεται ότι η ανταγωνιστικότητα έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας κρίνεται πλέον αποκλειστικά στο «ανθρώπινο κεφάλαιο» κι ότι η Ευρώπη ξεμένει από εξειδικευμένα χέρια. Ξεχωρίζει δε την Ελλάδα και την Ιταλία για τη χαμηλή ποιότητα απασχόλησης και τους κινδύνους στην κοινωνική συνοχή.
Από τη μια, δηλαδή, οι Βρυξέλλες ζητούν από τα κράτη του Νότου να επενδύσουν στο εργατικό δυναμικό. Και, από την άλλη, να λειτουργούν ως δεσμοφύλακες, σπαταλώντας πόρους για να κυνηγούν, να φυλακίζουν επί χρόνια ή να εξορίζουν ανθρώπους που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την οικονομία, αν επενδύαμε τους ίδιους πόρους σε πολιτικές ενσωμάτωσης. Περιττό να πούμε δε ότι παραβιάζουν στοιχειώδεις κανόνες δικαίου. Η κράτηση παύει να είναι το έσχατο μέσο, όπως ορίζουν το Αρθρο 5 της ΕΣΔΑ και ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ· μετατρέπεται σε εργαλείο αποτροπής. Ενώ οι «κόμβοι επιστροφής» παρακάμπτουν την αρχή της μη επαναπροώθησης της Σύμβασης της Γενεύης.
Προφανώς οι ευρωπαίοι νομοθέτες γνωρίζουν ότι η εφαρμογή αυτών των μέτρων θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια σε σωρεία καταδικαστικών αποφάσεων και προστίμων από το ΕΔΔΑ. Απλώς έχουν σύμμαχό τους τον χρόνο. Αυτά θα κάνουν χρόνια να φτάσουν στο Στρασβούργο. Το πολιτικό όφελος εισπράττεται στην κάλπη σήμερα και το οικονομικό κόστος μετακυλίεται στους προϋπολογισμούς του μέλλοντος και τις επόμενες γενιές. Ετσι νομοθετούν οι «νοικοκύρηδες».