ΕΚΤ: Νέα αύξηση επιτοκίων και αγωνία για τα δάνεια – Όλα θα κριθούν από τον πόλεμο στο Ιράν

Η πρώτη αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ από το 2023, κατά 25 μονάδες βάσης (0,25), είναι πλέον γεγονός και αναμένεται να έχει άμεσο αντίκτυπο στους δανειολήπτες. Ωστόσο, τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο ως προς το πότε και πόσες θα είναι οι επόμενες αυξήσεις επιτοκίων.

Όπως ξεκαθάρισε η επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, όλα θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση του πολέμου στο Ιράν. Η ίδια υπογράμμισε ότι η αβεβαιότητα παραμένει ιδιαίτερα υψηλή και πως οι αποφάσεις θα λαμβάνονται «βήμα-βήμα, συνεδρίαση με συνεδρίαση».

Τα δύο σενάρια της ΕΚΤ

Σύμφωνα με Ευρωπαίους παράγοντες που έχουν εικόνα των διεργασιών στη Φρανκφούρτη, δύο βασικές εκδοχές βρίσκονται στο τραπέζι της ΕΚΤ σχετικά με την πολιτική επιτοκίων.

Η πρώτη εκδοχή προβλέπει ότι ο πόλεμος θα παραταθεί και δεν θα αποκατασταθεί σύντομα η ομαλότητα της ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ. Για τον λόγο αυτό, η ΕΚΤ έχει καταρτίσει διαφορετικά σενάρια για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη.

Στο ακραίο σενάριο παρατεταμένων εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα εκτοξευθεί στο 4% το 2024, φτάνοντας στο 5,3% το 2027 και υποχωρώντας στο 3% το 2028.

Αντίθετα, στο βασικό σενάριο μιας πιο σύντομης διάρκειας του πολέμου, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3% φέτος, να υποχωρήσει στο 2,3% το 2027 και να φτάσει στο 2% το 2028.

Με απλά λόγια, η διάρκεια του πολέμου θα καθορίσει την πορεία του πληθωρισμού, επηρεάζοντας άμεσα τον ρυθμό και το ύψος των μελλοντικών αυξήσεων επιτοκίων.

Πιθανές νέες αυξήσεις και προοπτική μείωσης

Με βάση τα παραπάνω σενάρια, η ΕΚΤ ενδέχεται να προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης (0,25) τον Σεπτέμβριο, ενώ δεν αποκλείεται να ακολουθήσουν και άλλες, με πιθανότερη μία προς το τέλος του έτους.

Το δεύτερο σενάριο αφορά μια θετική εξέλιξη, δηλαδή τη σχετικά σύντομη λήξη του πολέμου. Ωστόσο, ακόμη και τότε, η πληθωριστική δυναμική που έχει δημιουργηθεί στην εφοδιαστική αλυσίδα λόγω του ενεργειακού σοκ από το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ δεν θα εξαλειφθεί άμεσα.

Σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις, θα χρειαστούν αρκετοί μήνες για να επανέλθει η ομαλότητα και οι τιμές στα προ κρίσης επίπεδα. Έτσι, η ΕΚΤ πιθανότατα θα προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, ενώ, εφόσον διαπιστωθεί αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, δεν αποκλείεται να μειώσει τα επιτόκια ακόμη και πριν το τέλος του έτους.

Η Κριστίν Λαγκάρντ, άλλωστε, άφησε όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Δεν δεσμευόμαστε σε συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων». Η φράση αυτή ανοίγει παράθυρο για πιθανές μειώσεις μέσα στο έτος, αν ο πληθωρισμός κινηθεί προς τον στόχο του 2%.

Ο κίνδυνος για την ευρωπαϊκή οικονομία

Το ακραίο σενάριο της ΕΚΤ δείχνει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της ευρωζώνης θα υποχωρήσει στο 0,5% το 2024, έναντι 0,8% του βασικού σεναρίου. Για το 2027 προβλέπεται να φτάσει στο 0,4% από 1,2%, ενώ το 2028 να αυξηθεί στο 1,6% έναντι 1,5% του βασικού σεναρίου.

Έγκυρες πηγές επισημαίνουν ότι, ακόμη κι αν ο πληθωρισμός επανέλθει στο επίπεδο του 2%, που αποτελεί βασική προτεραιότητα της ΕΚΤ, δεν αποκλείονται νέες μειώσεις επιτοκίων. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί εφόσον εντοπιστεί κίνδυνος αποπληθωρισμού ή περαιτέρω επιβράδυνσης της ευρωπαϊκής ανάπτυξης το επόμενο διάστημα.