ΔΝΤ: Ζοφερή πρόβλεψη για εκτίναξη του δημόσιου χρέους της ΕΕ στο 130% του ΑΕΠ το 2040

Η πρόβλεψη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για το δημόσιο χρέος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως παρουσίασε η Γενική Διευθύντρια του, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, την περασμένη Τρίτη, εμφανίζεται ιδιαίτερα ανησυχητική. «Χωρίς μέτρα πολιτικής, εκτιμούμε ότι ο απλός μέσος όρος του δημόσιου χρέους των χωρών της ΕΕ θα υπερδιπλασιαζόταν σε πάνω από 130% του ΑΕΠ το 2040», προειδοποίησε η επικεφαλής του ΔΝΤ.

Σύμφωνα με την Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, στις ήδη αυξημένες πιέσεις στους κρατικούς προϋπολογισμούς λόγω γήρανσης του πληθυσμού και ενεργειακής μετάβασης, θα προστεθούν και οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες. Το σύνολο των επιπλέον αυτών δαπανών υπολογίζεται ότι θα φθάσει το 5% του ΑΕΠ έως το 2040.

Η επικεφαλής του Ταμείου υπογράμμισε ότι οι χώρες με περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια θα πρέπει να χρηματοδοτήσουν τις αμυντικές τους ανάγκες με δημοσιονομικά ουδέτερο τρόπο. Αυτό, όπως σημείωσε, σημαίνει δύσκολες αποφάσεις είτε για αύξηση της φορολογίας είτε για περικοπές σε άλλες δημόσιες δαπάνες.

Παράλληλα, τόνισε τη σημασία των μεταρρυθμίσεων που θα ενισχύσουν την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, προκειμένου να βελτιωθούν οι χαμηλοί ρυθμοί ανάπτυξης και να περιοριστεί η άνοδος του χρέους. «Για τη μέση ευρωπαϊκή οικονομία, ακόμη και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν σε μέτριο βαθμό την ανάπτυξη θα μπορούσαν να μειώσουν κατά περίπου ένα πέμπτο την αναγκαία δημοσιονομική προσαρμογή για να τεθεί το χρέος τους σε πτωτική τροχιά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ανοδική πορεία του χρέους στην ΕΕ

Η τάση αύξησης του χρέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτυπώνεται και στις προβλέψεις του Fiscal Monitor του ΔΝΤ για τον Απρίλιο. Για την Ευρωζώνη, το δημόσιο χρέος αναμένεται να αυξηθεί από 87,1% του ΑΕΠ το 2025 στο 89,7% το 2031. Με εξαίρεση τέσσερις χώρες – την Ελλάδα, την Κύπρο, την Ισπανία και την Πορτογαλία – το χρέος στις υπόλοιπες προβλέπεται να αυξηθεί.

Το Ταμείο προβλέπει ότι έως το 2031 το ελληνικό χρέος θα βρίσκεται χαμηλότερα όχι μόνο από το ιταλικό, αλλά και από το γαλλικό και το βελγικό, ενώ θα πλησιάζει εκείνο της Φινλανδίας. Η χώρα αυτή είχε στο παρελθόν αντιταχθεί επανειλημμένα στη χορήγηση δανείων προς την Ελλάδα για την κάλυψη των χρηματοδοτικών της αναγκών.

Η θέση της Ελλάδας

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΔΝΤ, το ελληνικό χρέος θα υποχωρήσει στο 110,9% του ΑΕΠ το 2031 από 145,7% το προηγούμενο έτος. Αντίθετα, το γαλλικό θα αυξηθεί στο 120,7% από 116%, το βελγικό στο 122,3% από 106,3%, ενώ το φινλανδικό θα ανέλθει στο 100,8% από 89,3%. Το ιταλικό χρέος εκτιμάται ότι θα μειωθεί οριακά στο 136,1% από 137,1%.

Το ΔΝΤ και οι οίκοι αξιολόγησης αποδίδουν τη θεαματική μείωση του ελληνικού χρέους από το 210% του ΑΕΠ το 2020 σε παράγοντες όπως η ισχυρή ανάπτυξη, τα πρωτογενή πλεονάσματα, το χαμηλό μέσο επιτόκιο και η μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής. Αυτά τα στοιχεία αναμένεται να συνεχίσουν να στηρίζουν τη μείωση του χρέους και τα επόμενα χρόνια.

Η ενεργητική διαχείριση του ελληνικού χρέους, με την πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του ΔΝΤ και την επίσπευση αποπληρωμής των διακρατικών δανείων του πρώτου μνημονίου, ενίσχυσε περαιτέρω το προφίλ της χώρας.

Αμυντικές και κοινωνικές δαπάνες

Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει τις ίδιες πιέσεις για αύξηση των αμυντικών και συνταξιοδοτικών δαπανών όπως άλλες χώρες της ΕΕ. Οι αμυντικές δαπάνες της χώρας παραμένουν ήδη υψηλές, στο 2,9% του ΑΕΠ το 2025, σύμφωνα με τον ορισμό του ΝΑΤΟ, και αναμένεται να διατηρηθούν σταθερές την επόμενη δεκαετία, βάσει του 12ετούς προγράμματος αμυντικού εκσυγχρονισμού ύψους περίπου 25 δισ. ευρώ.

Η έκθεση της Κομισιόν για τη Γήρανση του Πληθυσμού (2024) δείχνει ότι οι συνταξιοδοτικές δαπάνες στην Ελλάδα, αν και σήμερα υπερβαίνουν τον μέσο όρο της ΕΕ, αναμένεται να μειωθούν σταδιακά έως το 2027, συγκλίνοντας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι δαπάνες για την Υγεία προβλέπεται να αυξάνονται με ήπιο ρυθμό, χωρίς να επηρεάζουν την πορεία αποκλιμάκωσης του χρέους.