Εκλογική ετοιμότητα
Οι εκλογές είτε γίνουν με… φούτερ την άνοιξη του 2027, είτε προκύψουν το προσεχές φθινόπωρο, μέσα σε ένα σκηνικό έκτακτων συνθηκών (τουλάχιστον έτσι θα προβληθεί), θα γίνουν με τον εκλογικό νόμο του 2023. Ο πήχης του 25% για το πρώτο κόμμα, ώστε να αρχίσει να «τρέχει» το μπόνους των εδρών, παραμένει αμετάβλητος, όπως και το όριο του 3% για κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Είναι τα δύο όρια που και στις νέες κάλπες θα κρίνουν κερδισμένους και χαμένους – και θα διαμορφώσουν το μετεκλογικό τοπίο, πρωτίστως το πεδίο μέσα στο οποίο σχεδόν όλοι προεξοφλούν ότι θα αναζητηθούν οι δυνατότητες συνεργασιών για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Η μοναδική αλλαγή σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές έχει να κάνει με τους ομογενείς ψηφοφόρους, οι οποίοι αυτή τη φορά εκτός από την αυτοπρόσωπη παρουσία στα εκλογικά τμήματα του εξωτερικού, θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν την επιστολική ψήφο. Δεν πρόκειται για μεταβολή που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα. Στο υπουργείο Εσωτερικών υπολογίζουν ότι στους 40.000 ομογενείς που ψήφισαν διά επιστολής στις ευρωεκλογές του 2024, μπορεί να προστεθούν 20 με 30 χιλιάδες. Στην κορυφή η επίδρασή της θα είναι απειροελάχιστη, μόνον για κόμματα που θα ακροβατούν τη νύχτα των εκλογών στο όριο του 3% θα μπορούσε η ενσωμάτωση της επιστολικής ψήφου στο εκλογικό αποτέλεσμα να αποδειχθεί καθοριστική. Οπερ συνεπάγεται ότι η κυβερνητική εκλογική καμπάνια για τους Ελληνες του εξωτερικού δεν θα διαφοροποιηθεί ουσιαστικά σε σχέση με εκείνες που προηγήθηκαν.
Το όριο του 25% έχει στον νέο εκλογικό σχεδιασμό τη δική του σημασία, όχι μόνον επειδή το προβλέπει η εκλογική νομοθεσία, διαχωρίζοντας ένα σύστημα απλής αναλογικής από ένα πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα. Το γνωρίζουν στο Μέγαρο Μαξίμου, όπως το γνωρίζει καλά και ο Θοδωρής Λιβάνιος, μεταφέροντας στο πρωθυπουργικό επιτελείο την ανάλυση των ποιοτικών στοιχείων από τις εσωτερικές δημοσκοπήσεις. Αν ο στόχος της ΝΔ αρχίσει να περιλαμβάνει και αυτό το ποσοστό, η κυβέρνηση και ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα αρχίσουν να προετοιμάζονται, ακόμη και με όρους πρωτιάς, για μία νίκη που θα δείχνει σαν ήττα. Το 28,5% των ευρωεκλογών είναι το χειρότερο αποτέλεσμα που συζητούν στο Μαξίμου, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι κάθε επίδοση χωρίς το «3» μπροστά θα διαμορφώσει μια προβληματική κατάσταση.
Σε αυτό το σκηνικό, ο χρόνος των εκλογών έχει επίσης τη σημασία του. Ο Μητσοτάκης δείχνει σε κάθε ευκαιρία την άνοιξη του 2027, επικαλούμενος και την ελληνική προεδρία στην ΕΕ στο δεύτερο εξάμηνο του έτους, αλλά θέλει να έχει ανοικτό και το προσεχές φθινόπωρο. Οι εντολές για πλήρη ετοιμότητα του εκλογικού μηχανισμού στο υπουργείο Εσωτερικών πριν φύγει το καλοκαίρι, έχουν ήδη δοθεί. Ο Λιβάνιος δεν έχει αμφιβολία ότι πριν από τη ΔΕΘ οι τελικές αποφάσεις θα έχουν ληφθεί, αλλά ακόμη κι αν ο συνταγματικός εκλογικός κύκλος ολοκληρωθεί, ο μηχανισμός θα παραμείνει σε ετοιμότητα. Το ζητούμενο είναι ποιες αντοχές θα επιδείξουν υπουργοί, βουλευτές και κομματικά στελέχη μπροστά σε μια πολύμηνη προεκλογική εκστρατεία. Κι ένα δεύτερο, ποιες επιπτώσεις θα έχει για τις ταχύτητες της κρατικής μηχανής μια μακρά προεκλογική περίοδος, επίσημη και ανεπίσημη.
Η χαρτογράφηση του εκλογικού τοπίου έχει ήδη ξεκινήσει από την αρχή, με την ανακοίνωση των νέων κομμάτων – και για τη ΝΔ η εικόνα δεν παρουσιάζει ανατροπές. Η κυβέρνηση κρατάει δυνάμεις στα μεγάλα αστικά κέντρα, καθώς δίπλα στην Αττική έχει βελτιωθεί και η κατάσταση στη Θεσσαλονίκη, αλλά διευρύνονται οι γκρίζες ζώνες στην περιφέρεια. Ενα ταχυδρομείο που έκλεισε ή μια δημόσια υπηρεσία που μετακινήθηκε σε άλλη έδρα, στην περιφέρεια φουντώνει τη δυσαρέσκεια.
Δεν είναι σαν το υποκατάστημα της Αργυρούπολης που απορροφήθηκε από την Ηλιούπολη. Η χαρτογράφηση παραμένει ακόμη ελλιπής για τις κινήσεις στη δεξιά πλευρά του χάρτη. Ενα κόμμα Σαμαρά θα μπορούσε όντως να επηρεάσει το ισοζύγιο, προσφέροντας στέγη σε συντηρητικούς ψηφοφόρους ή ξεσηκώνοντας ψηφοφόρους που εάν η ΝΔ δεν μπορεί να ξανακερδίσει, θα προτιμούσε να τους δει να παραμείνουν στον καναπέ τους. Η προτροπή Μητσοτάκη στον πρώην πρωθυπουργό να μην κάνει κόμμα, έχει το δικό της παρασκήνιο.