Τζένη Καρέζη στα «ΝΕΑ»: «Δεν θ’ αφήσω ούτε στιγμή χαμένη»
Τον Μάιο του 1990, οπότε η Ελενα Χατζηιωάννου συναντάει την Τζένη Καρέζη για τη συνέντευξη των «ΝΕΩΝ», η μεγάλη ηθοποιός έχει αντιμετωπίσει ήδη μια «περιπέτεια υγείας», όπως αναφέρει μόνη. Οι αναγνώστες δεν γνώριζαν καν ότι την προηγούμενη χρονιά είχε διαγνωστεί με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, οπότε διέκοψε τις παραστάσεις του «Βυσσινόκηπου», που ανέβαζαν με τον Κώστα Καζάκο στο Αθήναιον, για να ξεκινήσει στο Λονδίνο εξετάσεις και θεραπεία.
Επέστρεψε το 1990 παίζοντας την Ιοκάστη στον «Οιδίποδα Τύραννο» δίπλα στον Καζάκο, στην Επίδαυρο, ενώ στη συνέχεια το ζεύγος ανέβασε το έργο της Λούλας Αναγνωστάκη «Διαμάντια και μπλουζ» στο θέατρο Αθήναιον, σημειώνοντας μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες τους. Αυτή είναι η συγκυρία στην οποία πραγματοποιείται η συνέντευξη – δύο χρόνια προτού φύγει από τη ζωή, στις 26 Ιουλίου 1992.
«Δεν έχω καμία διάθεση να αφήσω στιγμή της ζωής μου να πάει χαμένη. Ο,τι θα κάνω, θα είναι αυτό που θέλω κι αυτό που χρειάζομαι ως ηθοποιός. Στην προσωπική μου ζωή τα πράγματα είναι ακόμα πιο διαυγή. Γιατί σαν άνθρωπος δεν σκορπίζομαι. Οι δυο μεγαλύτερές μου αγάπες είναι εδώ, σ’ αυτό το σπίτι. Είναι τόσο γεμάτη η ζωή μου… Είμαι σ’ αυτή συγκεντρωμένη και – θα τολμήσω τη λέξη – “ευτυχής”. Πριν από ενάμιση χρόνο δεν είχα αυτή την ωριμότητα που διαπιστώνω τώρα ότι απέκτησα – είχα στοιχεία ωριμότητας. Ομως δεν ξεχνάω ότι υπήρχε μέσα μου μια έπαρση. Πίστευα, δηλαδή, ότι είμαι άτρωτη. Oτι δεν υπάρχει τίποτα που να με απειλεί. Μετά την περιπέτεια της υγείας μου – έστω κι αν δεν ήταν σοβαρή – κατάλαβα ότι τα πράγματα δεν είναι έτσι. Μπορεί δηλαδή να είναι κι αλλιώς».
«Πιστεύω ότι έχω μειώσει τις εξαρτήσεις από κάποια ματαιόδοξα στοιχεία, που παρασιτούν στη δουλειά μας. Οι καλλιτέχνες διατρέχουμε έναν κίνδυνο: να νομίζουμε ότι είμαστε το κέντρο της Γης. Μακριά από μένα αυτά. Εγώ θέλω να κάνω τη δουλειά μου, όχι ως μοναδική, αλλά ως άξια. Θέλω να παίζω ένα θέατρο ουσίας και να βιώνω την ευτυχία που μου δίνει η μία στιγμή. Οσο πιο βαθιά μπαίνεις σ’ αυτή τη φιλοσοφία, τόσο λιγότερο εξαρτάσαι από τα επιφανειακά και ανόητα. Χάνουμε το μεδούλι της δουλειάς μας, κάνοντας μικρές αηδίες, που νομίζουμε ότι ωφελούν την καριέρα μας και που όμως βλάπτουν την ουσία της τέχνης μας. Ολα αυτά, ωστόσο, πάντα τα πίστευα. Απλώς, τώρα, νιώθω ότι δεν έχει μείνει μέσα μου τίποτα από τις μικρούλες τάσεις ματαιοδοξίας. Είμαι πιο ψύχραιμη. Πιο σοφή»…
«[Στον Κωνσταντίνο] δεν διανοηθήκαμε ποτέ να του υποβάλουμε τις αποφάσεις της ζωής του. Ηθελα να κάνει ό,τι εκείνος, μόνος του, θα αποφάσιζε. Και για ό,τι αποφάσιζε, θα μ’ έβρισκε δίπλα του. Ο Κωνσταντίνος, ο πονηρός, είχε αφήσει να διοχετευθεί ότι θ’ ασχοληθεί επαγγελματικά με τη μουσική. Επαιζε καταπληκτική κιθάρα, ήταν στο συγκρότημα του σχολείου του. Ολα έπειθαν. Η μόνη που δεν το είχε “φάει” ήμουν εγώ. Μέσα μου ήξερα ότι θα γίνει ηθοποιός. Δεν λειτουργώ, βλέπετε, σαν μαμά που έχει το δικαίωμα να επιβάλει κάτι στο παιδί της. Γιατί το παιδί μου δεν το γέννησα για μένα, αλλά για εκείνο. Δεν είμαι η μαμά του Κωνσταντίνου, αλλά ένας δικός του άνθρωπος που τον λατρεύει».
«Τη ζωή μου καθόρισε ένας πάρα πολύ αυστηρός πατέρας. Απίστευτης αυστηρότητας. Το ότι μπόρεσα από πολύ μικρή να αντιδράσω και να διεκδικήσω τη ζωή μου – δηλαδή να βγω στο θέατρο – καθόρισε όλη την εξέλιξη του χαρακτήρα μου κι όλη τη δύναμη που λένε ότι έχω. Αυτή δηλαδή η διεκδίκηση κι εν τέλει η νίκη. Γιατί θα μπορούσα να είχα υποταχθεί (παύση)… Οχι, όχι, δεν θα γινότανε αυτό…».
«Μέσα μου υπήρχε μια αγωνιώδης αναζήτηση ενός άλλου κόσμου. Το καθοριστικό στη ζωή μου υπήρξε ο Καζάκος, στον οποίο ακούμπησε όλο αυτό το περίεργο και αταξινόμητο συναίσθημα. Οταν συναντηθήκαμε με τον Κώστα, δυο διαφορετικοί άνθρωποι, διαφορετικής νοοτροπίας, επηρεάστηκα από τον τρόπο που αντιμετώπιζε τη ζωή και τη δουλειά του. Με τον Καζάκο έγινα ένα εντελώς υπεύθυνο άτομο και προσπάθησα να κυριαρχήσω σε στοιχεία που με πήγαιναν σε κάποιες ευκολίες».
Ποια είναι η σχέση που επιδιώκετε με το κοινό;
Εδώ και χρόνια, και ειδικά αυτή τη στιγμή της καλλιτεχνικής μου ζωής, χρειάζομαι οπωσδήποτε τη «συμμετοχή» του θεατή. Εχω ανάγκη από τον «συμπαίκτη» της πλατείας. Να μοιραστώ τον προβληματισμό του έργου και του ρόλου, τη χαρά της τέχνης μου. Γι’ αυτό θα παίξουμε στο θέατρό μας ένα θαυμάσιο έργο της Λούλας Αναγνωστάκη. Το χρειάζομαι πάρα πολύ. Και για μένα, και για τη σχέση μου με τους θεατές… Παρότι δεν ανήκω στους ηθοποιούς που λένε ότι πεθαίνουν μακριά από το σανίδι, νιώθω να μου ‘λειψε πολύ. Περιμένω σαν παιδί να ‘ρθει ο Αύγουστος για ν’ αρχίσουμε πρόβες.
Τα τελευταία χρόνια δείχνετε μεγάλο ενδιαφέρον για την ερμηνεία του αρχαίου δράματος. Θα συνεχίσετε την προσπάθεια σε τραγικούς ρόλους;
Τους δύο τραγικούς ρόλους που αγαπώ τους έχω παίξει: Μήδεια και Ηλέκτρα. Τη Μήδεια θα ‘θελα να την ξαναπαίξω. Στα όνειρά μου είναι και η Εκάβη. Πάνω απ’ όλα όμως μ’ ενδιαφέρει η δική μας, η μικρή Επίδαυρος. Η δουλειά μας στο θέατρό μας. Και τώρα ονειρεύομαι και ζω στις «ατμόσφαιρες» του έργου της Λούλας Αναγνωστάκη.