Crash test για το πρώτο εμβόλιο γρίπης με τεχνολογία mRNA

Το πρώτο αποκλειστικά εμβόλιο γρίπης με τεχνολογία mRNA, που έλαβε έγκριση ήδη στις ΗΠΑ και βρίσκεται υπό αξιολόγηση από τις αρμόδιες Αρχές της ΕΕ, υπόσχεται να αποτελέσει ένα «βαρύ όπλο» στη φαρέτρα του χειμώνα για την αντιμετώπιση των ιών της γρίπης. Ομως, πόσο πιο αποτελεσματικό είναι εν τέλει από το κλασικό εμβόλιο; Και γιατί οι επιστήμονες αναμένουν με ενδιαφέρον τα αποτελέσματα ενός ιδιότυπου crash test που θα λάβει χώρα τους ερχόμενους μήνες;

Την επίκαιρη αυτή συζήτηση – δεδομένου ότι το mFLUSIVA έλαβε έγκριση μόλις τον περασμένο μήνα – άνοιξε το έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «Nature», καταλήγοντας ότι η επιστημονική κοινότητα έχει ακόμη πολλά να αξιολογήσει. Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα από τις κλινικές μελέτες, το εμβόλιο εμφάνισε 26,6% μεγαλύτερη σχετική αποτελεσματικότητα έναντι της επιβεβαιωμένης γρίπης σε σύγκριση με το συμβατικό εποχικό εμβόλιο.

Ενα επιπλέον πλεονέκτημα του εμβολίου που βασίζεται στην τεχνολογία mRNA, η οποία δοκιμάστηκε ευρέως κατά την κρίσιμη περίοδο της πανδημίας, είναι ο σημαντικά συντομότερος χρόνος παρασκευής. Και αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει την επιλογή των στελεχών που θα περιλαμβάνονται στο εμβόλιο, πολύ πιο κοντά στην έναρξη κάθε περιόδου γρίπης, τονίζει ο Federico Martinon-Torres, διευθυντής της παιδιατρικής κλινικής στο Πανεπιστημιακό Κλινικό Νοσοκομείο του Santiago de Compostela της Ισπανίας.

Υπενθυμίζεται ότι σήμερα οι ειδικοί καλούνται να λάβουν τις σχετικές αποφάσεις αρκετούς μήνες νωρίτερα. Παρακολουθούν, μεταξύ άλλων, ποια στελέχη κυκλοφορούν στο νότιο ημισφαίριο, όπου η περίοδος της γρίπης προηγείται χρονικά, ώστε να εκτιμήσουν ποια στελέχη είναι πιθανό να κυκλοφορήσουν στη συνέχεια στο βόρειο ημισφαίριο. Ομως ο χρόνος που μεσολαβεί έχει ως αποτέλεσμα ορισμένες φορές να υπάρχει αναντιστοιχία ανάμεσα στα στελέχη του εμβολίου και σε εκείνα που τελικά κυκλοφορούν.

Αποτελεσματικότητα

«Θεωρείται, συνεπώς, πιθανό ότι η αποτελεσματικότητα θα είναι μεγαλύτερη έναντι των στελεχών που κυκλοφορούν σε κάθε περίοδο, κάτι που, ωστόσο, δεν έχει ακόμη τεκμηριωθεί κλινικά», σημειώνει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Δημήτρης Παρασκευής.

Και ο ίδιος προσθέτει με νόημα ότι αν και η αδειοδότηση του εμβολίου από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ, δημιουργεί αισιοδοξία για τη διαθεσιμότητα νέων μέσων με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στην πρόληψη της εποχικής γρίπης σε άτομα ευπαθών ομάδων, ορισμένα κρίσιμα ζητήματα δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί. Στο πλαίσιο αυτό ενδεικτικά αναφέρει ότι, στην κλινική δοκιμή, η σύγκριση δεν έγινε με τα ενισχυμένα εμβόλια που συνιστώνται στους ενήλικες άνω των 65 ετών. Επιπρόσθετα και όπως σημειώνεται στο «Nature», παρότι οι ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν κυρίως ήπιες έως μέτριες (οι συνηθέστερες ήταν πόνος στο σημείο της ένεσης, κόπωση και πονοκέφαλος), ήταν συχνότερες σε σχέση με το συμβατικό εμβόλιο.

Συνεπώς, στα ερωτήματα που μένουν να απαντηθούν πλέον στην πράξη, «περιλαμβάνονται η αποτελεσματικότητα σε επιμέρους ηλικιακές ομάδες και σε πληθυσμούς με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και νοσήματα, η προστασία έναντι σοβαρής νόσου και νοσηλείας, αλλά και το κατά πόσο η τεχνολογία mRNA θα επιτρέψει πράγματι την ενσωμάτωση πιο πρόσφατων στελεχών στα εμβόλια κάθε περιόδου», συμπληρώνει ο κ. Παρασκευής. Και διευκρινίζει πως, παρότι η τεχνολογία επιτρέπει ευκολότερα την «επικαιροποίηση» των εμβολίων, οι ιοί RNA μεταλλάσσονται σχετικά γρήγορα με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Εν τω μεταξύ, άγνωστο παραμένει εάν το mFLUSIVA θα κυκλοφορήσει στη Γηραιά Ηπειρο τον επερχόμενο Οκτώβριο, όταν παραδοσιακά οι πολίτες προγραμματίζουν την επίσκεψη τους στον γιατρό ή το φαρμακείο για το καθιερωμένο… τσίμπημα. Και αυτό, διότι η σχετική αίτηση βρίσκεται υπό αξιολόγηση από τις ευρωπαϊκές Αρχές, χωρίς εντούτοις να έχει ανακοινωθεί πότε αναμένεται η γνωμοδότηση. Τo «Nature» υπενθυμίζει, πάντως, πως στην Ευρώπη έχει λάβει ήδη το «πράσινο» φως για κυκλοφορία το πρώτο συνδυαστικό εμβόλιο έναντι της γρίπης και της Covid, το οποίο επίσης βασίζεται στην τεχνολογία mRNA.