Σε ασφυκτικό ενεργειακό κλοιό μικρές και μεγάλες βιομηχανίες
Τρόμο στη βιομηχανία και τον επιχειρηματικό κόσμο της χώρας προκαλεί το ράλι τιμών στην ενέργεια. Οι εκπρόσωποι των μεγάλων εταιρειών αλλά και των μικρότερων κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις από τη ραγδαία αύξηση των τιμών ενέργειας, την ίδια ώρα που η κυβέρνηση δηλώνει ότι θα εξαντλήσει κάθε περιθώριο που έχει, με βάση, όμως, τις αντοχές της ελληνικής οικονομίας.
Ηδη, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, βρίσκεται στην Ιρλανδία για τις εργασίες του Eurogroup και της άτυπης συνόδου του ECOFIN, στο επίκεντρο των οποίων βρίσκονται η παραγωγικότητα και η ανάπτυξη της ευρωζώνης, σε μια περίοδο έντονων διεθνών προκλήσεων. Οι συνεδριάσεις πραγματοποιούνται σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς η νέα άνοδος των τιμών της ενέργειας εντείνει τις πιέσεις προς τις επιχειρήσεις και επαναφέρει το ενεργειακό κόστος στην πρώτη γραμμή της συζήτησης.
Μάλιστα, την Τετάρτη με μία φράση που περιγράφει το σημερινό ενεργειακό αδιέξοδο της Ευρώπης, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έθεσε την ενέργεια και πάλι στο επίκεντρο λέγοντας ότι «η Ευρώπη δεν μπορεί να παραμείνει βιομηχανική υπερδύναμη εάν οι τιμές της ενέργειας είναι διαρθρωτικά πολύ υψηλές», στέλνοντας με τον τρόπο αυτό το μήνυμα ότι το ενεργειακό ζήτημα αφορά κυρίως τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και οικονομική ασφάλεια στην ΕΕ.
Πιέζουν οι αυξήσεις
Στην Ελλάδα η εκτίναξη των τιμών ενέργειας πιέζει τις επιχειρήσεις. Σε πρόσφατες δηλώσεις του ο πρόεδρος της Ενωσης Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ), που εκπροσωπεί μεγάλες βιομηχανίες της χώρας, Αντώνης Κοντολέων, ανέφερε ότι το βασικό πρόβλημα εκτός από το υψηλό ενεργειακό κόστος, είναι και η αβεβαιότητα που αυτό δημιουργεί για την επόμενη ημέρα. Για τις μεγάλες ενεργοβόρες επιχειρήσεις, το ερώτημα δεν είναι μόνο εάν μπορούν να αντέξουν μία ακόμη περίοδο υψηλών τιμών, καθώς μπορούν να αναζητήσουν τρόπους να παραμείνουν ανταγωνιστικές.
Ομως, σύμφωνα με τον ίδιο η συνθήκη αυτή δημιουργεί ζήτημα αναφορικά με τις νέες επενδύσεις που απαιτούνται από τις επιχειρήσεις, αφού τους πόρους που θα μπορούσαν να κατευθύνουν σε επενδύσεις σήμερα, τους απορροφούν τα υψηλά κόστη της ενέργειας.
Ετσι το μεγάλο ερώτημα είναι τι θα συμβεί στην οικονομία όταν η βιομηχανία καλείται να επιβιώσει αντί να επενδύσει και αν η μεταποίηση μπορεί τελικά να ενισχύσει τη συμμετοχή της στο ΑΕΠ, όταν το ενεργειακό κόστος παραμένει αισθητά υψηλότερο από εκείνο που αντιμετωπίζουν άλλες ανταγωνιστικές ευρωπαϊκές οικονομίες.
Σήμερα, οι περίπου 700 ενεργοβόρες βιομηχανίες στην Ελλάδα βρίσκονται αντιμέτωπες με το πρόβλημα της εκτίναξης του ενεργειακού κόστους, με την ενέργεια να αντιπροσωπεύει περίπου το 30% του συνολικού κόστους παραγωγής τους. Ετσι, ακόμη και περιορισμένες αυξήσεις είναι ικανές να επηρεάσουν καθοριστικά την ανταγωνιστικότητα.
Το «όπλο» του CISAF
Σε αυτό το δύσκολο περιβάλλον οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις της χώρας θεωρούν σημαντικό το ευρωπαϊκό πλαίσιο CISAF για τη στήριξή τους. Το πλαίσιο προβλέπει έκπτωση 50% επί της εμπορικής τιμής για το 50% της κατανάλωσης, γεγονός που μεταφράζεται ουσιαστικά σε έκπτωση περίπου 25% επί της συνολικής κατανάλωσης. Επιπλέον, παρέχεται η δυνατότητα σε μια επιχείρηση να γνωρίζει εκ των προτέρων ένα σημαντικό μέρος του ενεργειακού της κόστους και να σχεδιάζει τις επενδύσεις της σε βάθος τριετίας. Η στήριξη συνδέεται με επενδυτικές υποχρεώσεις, καθώς 50% των χρημάτων που θα λάβει πρέπει, εντός δύο ετών, να κατευθυνθεί σε νέες ΑΠΕ, συστήματα αποθήκευσης ή έργα ενεργειακής εξοικονόμησης. Ωστόσο, το πρόβλημα για την ελληνική βιομηχανία είναι ότι, την ίδια ώρα που η εφαρμογή του CISAF βρίσκεται ακόμη στο επίκεντρο της συζήτησης, άλλες ανταγωνιστικές ευρωπαϊκές οικονομίες έχουν ήδη λάβει μέτρα.
Μαζί με τις μεγάλες βιομηχανίες και οι μικρότερες με τη σειρά τους βρίσκονται σε ένα ασφυκτικό κλοιό που εγκυμονεί κίνδυνους για τη βιωσιμότητα τους.
Οπως αναφέρουν οι εκπρόσωποι του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Πειραιά (ΕΒΕΠ) αντιμετωπίζεται ένας επικίνδυνος συνδυασμός πιέσεων για την ελληνική επιχειρηματικότητα της αύξησης των επιτοκίων από την ΕΚΤ και του ενεργειακού κόστους που παραμένει εξαιρετικά υψηλό και ευμετάβλητο.
Στο ίδιο μήκος κύματος και το Επαγγελματικό Επιμελητήριο της Αθήνας (ΕΕΑ), σύμφωνα με το οποίο οι εξελίξεις επηρεάζουν αρνητικά το σύνολο της επιχειρηματικής δραστηριότητας στη χώρα μας και έχουν αντίκτυπο και σε όλη την κοινωνία, καθώς η όποια αύξηση οδηγεί μοιραία σε πληθωρισμό και σε «απογείωση» του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων και με μαθηματική ακρίβεια στην εξόντωση.