Η κλιματική κρίση «αδυνάτισε» το χοιρινό

Οι ακραίες θερμοκρασίες του φετινού καλοκαιριού άφησαν το αποτύπωμά τους και στην ευρωπαϊκή κτηνοτροφία, δημιουργώντας μια παράδοξη κατάσταση στην αγορά χοιρινού: τα γουρούνια παίρνουν λιγότερο βάρος εξαιτίας της ζέστης, η διαθέσιμη ποσότητα κρέατος περιορίζεται, κι αυτό λειτουργεί προσωρινά, ως ανάχωμα, στην πτώση των τιμών.

Σε αρκετές μεγάλες χοιροπαραγωγικές περιοχές της Ευρώπης, οι υψηλές θερμοκρασίες περιόρισαν την πρόσληψη τροφής και επιβράδυναν την ανάπτυξη των ζώων. Σύμφωνα με το γαλλικό ινστιτούτο IFIP, ήδη τον Ιούνιο οι καύσωνες είχαν προκαλέσει αισθητή συρρίκνωση της προσφοράς. Στην Ισπανία, τα βάρη των σφαγίων μειώθηκαν περισσότερο από ένα κιλό μέσα σε έναν μήνα, ενώ στη Γαλλία η πτώση έφθασε το 1,6 κιλό.

Η τάση συνεχίστηκε το καλοκαίρι. Στη Γαλλία, το μέσο βάρος των χοίρων που οδηγήθηκαν σε σφαγή τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο ήταν κατά 926 γραμμάρια χαμηλότερο από τον μέσο όρο της περιόδου 2021-2025. Η περιορισμένη προσφορά συνέβαλε στην αύξηση της γαλλικής τιμής κατά 33 λεπτά του ευρώ, μεταξύ τέλους Ιουνίου και τέλους Αυγούστου. Ανάλογη εικόνα εμφανίστηκε στη Γερμανία. Στις αρχές Ιουλίου, το μέσο βάρος σφαγής είχε υποχωρήσει στα 97,1 κιλά από 97,6 κιλά μόλις μία εβδομάδα νωρίτερα.

Ο μηχανισμός είναι απλός: όταν κάθε ζώο αποδίδει λιγότερα κιλά, μειώνεται η συνολική ποσότητα κρέατος που φθάνει στην αγορά και η περιορισμένη προσφορά στηρίζει τις τιμές. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κερδίζουν οι παραγωγοί. Πωλούν λιγότερα κιλά ανά ζώο, ενώ εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλά κόστη για ζωοτροφές, ενέργεια, μεταφορές και ψύξη των εγκαταστάσεων.

Η εικόνα, πάντως, διαφέρει σημαντικά ανά χώρα. Σε Γαλλία και Ισπανία η μειωμένη προσφορά στήριξε περισσότερο τις τιμές, ενώ σε Γερμανία, Δανία και Ολλανδία η υποτονική ζήτηση και τα αποθέματα άσκησαν καθοδικές πιέσεις.

Την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου, η τιμή αναφοράς για χοίρους κατηγορίας Ε ήταν περίπου 1,69 ευρώ το κιλό στη Γαλλία, 1,46 ευρώ στην Ισπανία και 1,45 ευρώ στη Γερμανία, έναντι περίπου 1,40 ευρώ στην ΕΕ χωρίς το Ηνωμένο Βασίλειο, αν και οι εθνικές τιμές δεν είναι απολύτως συγκρίσιμες λόγω διαφορετικής μεθοδολογίας.

Το κρίσιμο ερώτημα έρχεται με την πτώση της θερμοκρασίας. Εάν τα ζώα ανακτήσουν βάρος, περισσότερα κιλά κρέατος θα επιστρέψουν στην αγορά. Χωρίς αντίστοιχη αύξηση της κατανάλωσης και των εξαγωγών, οι τιμές μπορεί να πιεστούν ξανά. Το φετινό καλοκαίρι δείχνει έτσι πώς η κλιματική πίεση μετατρέπεται πλέον σε οικονομικό παράγοντα: επηρεάζει το βάρος των ζώων, την παραγωγή, το κόστος των κτηνοτρόφων και τελικά τις τιμές των τροφίμων στην Ευρώπη.