Η ενεργειακή στρατηγική για τον χειμώνα
Ο χειμώνας που έρχεται θα είναι δύσκολος ενεργειακά. Ηδη, τις τελευταίες εβδομάδες οι πιέσεις στις αγορές των πετρελαιοειδών, του φυσικού αερίου, και της ηλεκτρικής ενέργειας έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Η κυβερνητική στρατηγική απέναντι σε αυτό το μέτωπο εστιάζει σε τρία πεδία: ενεργειακό, δημοσιονομικό και διπλωματικό.
Στην αγορά του πετρελαίου, έχουμε πολύτιμα αναχώματα. Τα διυλιστήρια της χώρας είναι υγιή και εξαγωγικά – σε μια Ευρώπη που έχει χάσει πολλά διυλιστήρια και σε μια συγκυρία που χώρες ανησυχούν για την επάρκεια εφοδιασμού σε προϊόντα όπως το ντίζελ έχουμε το πλεονέκτημα να παράγουμε και εξάγουμε πετρελαιοειδή.
Εχουμε έτσι μια στιβαρή βάση για να συμμετέχουμε στις διεθνείς συζητήσεις για την αποδέσμευση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Ηδη έχουμε αποδεσμεύσει τις ποσότητες για τις οποίες δεσμευτήκαμε τον Μάρτιο του 2026. Και αν κριθεί απαραίτητο να ρίξουμε νέες ποσότητες στην αγορά μπορούμε – σε ένα βαθμό πάντα – να το κάνουμε χωρίς να διακινδυνεύουμε την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας.
Ταυτόχρονα, ο κρατικός προϋπολογισμός και η συνεισφορά από τα διυλιστήρια κρατούν την αύξηση των τιμών σε βενζίνη και ντίζελ κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο – απόδειξη ότι το μείγμα πολιτικής που έχουμε επιλέξει αποφέρει παρόμοιο αποτέλεσμα με τα μέτρα που έχουν πάρει άλλες χώρες.
Στο φυσικό αέριο η ανησυχία μας εστιάζει κυρίως στις τιμές – ένα θέμα που απασχολεί όλη την Ευρώπη. Σε αυτό το μέτωπο έχουμε κινηθεί διπλωματικά έτσι ώστε η Ευρωπαϊκή Ενωση να λάβει επιπλέον μέτρα που έχουν τη δυνατότητα να ρίξουν τις τιμές (χωρίς αυτό να έχει γίνει ακόμα).
Την ίδια στιγμή θα ενισχύσουμε το επίδομα θέρμανσης ώστε τα νοικοκυριά που ζεσταίνονται με φυσικό αέριο – όπως και με άλλα καύσιμα – να έχουν μια επιπλέον στήριξη.
Στην ηλεκτρική ενέργεια, η χώρα μας έχει αυτή τη στιγμή – στις αρχές Οκτωβρίου – μία από τις χαμηλότερες τιμές χονδρικής στην Ευρώπη – πιο κάτω από τη Γαλλία, την Ισπανία, και φυσικά τη Βουλγαρία (που έχει αναδειχθεί στον δημόσιο διάλογο ως το παράδειγμα προς μίμηση λόγω των επενδύσεων που έχει κάνει στην αποθήκευση).
Στην αγορά της λιανικής βλέπουμε εταιρείες να προσφέρουν σταθερά προϊόντα που προστατεύουν τους καταναλωτές από πιθανές ανατιμήσεις, ενώ μόλις τώρα ανακοινώσαμε μια επιπλέον στήριξη για την ενεργοβόρο βιομηχανία, αξιοποιώντας τα εργαλεία που μας παρέχει η Ευρώπη.
Ταυτόχρονα η παρέμβαση του Πρωθυπουργού στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποσκοπεί στην εύρεση επιπλέον ευελιξίας στους δημοσιονομικούς κανόνες έτσι ώστε να μπορέσουμε να στηρίξουμε ακόμη περισσότερο την κοινωνία. Είναι μια μάχη που θα συνεχίσουμε να δίνουμε.
Ολα αυτά φυσικά αναδεικνύουν την ευάλωτη θέση στην οποία βρίσκεται η Ευρώπη – σε ένα κόσμο με διαδοχικές κρίσεις, όπου οι παραδοχές με τις οποίες σχεδιάστηκε η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική κλονίζονται στη ρίζα τους.
Αντιμέτωποι με ένα τέτοιο διεθνές περιβάλλον, πρέπει ως Ευρώπη να ξαναδούμε από την αρχή όλη την αρχιτεκτονική ενεργειακής ασφαλείας την οποία έχουμε οικοδομήσει τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Και σε αυτή τη συζήτηση η Ελλάδα είναι στην πρώτη γραμμή. Γιατί πέρα από τον χειμώνα που έρχεται, πρέπει να σκεφτόμαστε και τον επόμενο και τον μεθεπόμενο – και πώς θα προετοιμαστούμε όλοι μαζί για αυτόν – και για τις όποιες κρίσεις ελλοχεύουν.
Ο Νίκος Τσάφος είναι υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας