Η κρίση στη Μέση Ανατολή θέτει σε επιφυλακή τις κεντρικές τράπεζες – Η Αυστραλία αυξάνει τα επιτόκια

Σε επιφυλακή βρίσκονται οι κεντικές τράπεζες, καθώς η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε νέα φάση αβεβαιότητας και η ενεργειακή αναταραχή μεταφράζεται σε πληθωριστικές πιέσεις και νομισματικές αποφάσεις. Η Κεντρική Τράπεζα της Αυστραλίας προχώρησε σε τρίτη συνεχόμενη αύξηση επιτοκίων, ανεβάζοντας το βασικό επιτόκιο στο 4,35%, επιχειρώντας να περιορίσει τις αυξανόμενες τιμές ενέργειας και πρώτων υλών.

Η απόφαση αντικατοπτρίζει τον έντονο προβληματισμό για τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Αν και η Αυστραλία είναι εξαγωγέας ενέργειας, η οικονομία της πλήττεται από την άνοδο των διεθνών τιμών καυσίμων και εμπορευμάτων. Ο πληθωρισμός ανήλθε στο 4,6% τον Μάρτιο, γεγονός που ώθησε την τράπεζα να χρησιμοποιήσει την αύξηση επιτοκίων ως εργαλείο περιορισμού της ζήτησης, με κόστος όμως την επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.

Ελβετία: Ήπιες πληθωριστικές πιέσεις και αυξανόμενη ανησυχία

Στην Ελβετία, η εικόνα είναι διαφορετική αλλά εξίσου χαρακτηριστική των διεθνών πιέσεων. Ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 0,6% τον Απρίλιο, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 16 μηνών. Η άνοδος αυτή αποδίδεται κυρίως στο αυξημένο κόστος ενέργειας, που επηρεάζει σταδιακά αγαθά και υπηρεσίες, από τα καύσιμα έως τα τρόφιμα.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι αυξήσεις στις τιμές των πετρελαιοειδών αποτέλεσαν βασικό παράγοντα, ενώ επηρέασαν ακόμη και βασικά είδη διατροφής όπως φρούτα και λαχανικά. Ωστόσο, ο δομικός πληθωρισμός –που εξαιρεί την ενέργεια– παραμένει συγκρατημένος, υποδηλώνοντας ότι οι πιέσεις δεν έχουν ακόμη γενικευτεί σε όλο το φάσμα της οικονομίας.

Ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας της Ελβετίας εμφανίζεται πιο καθησυχαστικός, εκτιμώντας ότι οι αυξήσεις μπορεί να είναι προσωρινές. Παρ’ όλα αυτά, η εξέλιξη δείχνει πως ακόμη και οικονομίες με χαμηλό πληθωρισμό δεν μένουν ανεπηρέαστες από τις διεθνείς ενεργειακές διακυμάνσεις.

Η γεωπολιτική στο επίκεντρο της νομισματικής πολιτικής

Κοινός παρονομαστής για Αυστραλία και Ελβετία είναι η αυξανόμενη επιρροή της γεωπολιτικής στις οικονομικές αποφάσεις. Τα Στενά του Ορμούζ, βασικός δίαυλος μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου, βρίσκεται στο επίκεντρο της αβεβαιότητας. Οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία του μπορεί να προκαλέσει νέες αυξήσεις τιμών, επιβαρύνοντας περαιτέρω τις παγκόσμιες οικονομίες.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: η ενεργειακή κρίση έχει πάψει να αποτελεί αποκλειστικά πρόβλημα προσφοράς και εξελίσσεται σε καθοριστικό παράγοντα της νομισματικής πολιτικής. Οι κεντρικές τράπεζες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στον έλεγχο του πληθωρισμού και τη στήριξη της ανάπτυξης, σε ένα περιβάλλον όπου οι εξωτερικοί παράγοντες καθορίζουν όλο και περισσότερο τις εξελίξεις.